Άρης Δημοκίδης
Ο Ιούνιος είναι ο έκτος μήνας του χρόνου, ο οποίος αποτελείται από 30 ημέρες. Πήρε το όνομά του από την σύζυγο του Δία, την Ήρα, η οποία στα λατινικά ονομάζονταν Juno. Κάποιοι βέβαια υποστηρίζουν ότι ο Ιούνιος πήρε το όνομά του από τον Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο, τον πρώτο Ύπατο που θεμελίωσε τη Δημοκρατία στη Ρώμη, τον 5ο αιώνα π.Χ. Πολλοί τον μήνα Ιούνιο τον αποκαλούν και ως «Θεριστή», αφού συνδέεται άμεσα με την ωρίμανση και τον θερισμό των δημητριακών.
1. Οι μεγαλύτερες γιορτές για τον Ιούνιο κατά την αρχαιότητα
Στο αρχαίο Αττικό ημερολόγιο ο Ιούνιος αντιστοιχούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Θαργηλιώνα αλλά και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Σκιροφοριώνα. Κατά τη διάρκεια αυτή στην αρχαία Αθήνα γιόρταζαν τα:
- Βενδίδεια, προς τιμήν της θρακικής θεότητας Βενδίδος (Αρτέμιδας).
- Καλλυντήρια και Πλυντήρια, γιορτές που σχετίζονταν με τον καθαρισμό του ναού της θεάς Αθηνάς.
- Σκιροφόρια, γυναικεία γιορτή προς τιμήν της Αθηνάς, της Δήμητρας και της Περσεφόνης.
- Διιπόλεια, εορτή αφιερωμένη στον Δία με θυσία βοδιού.
- Αρρητοφόρια, προς τιμήν της θεάς Αθηνάς.
Summer Please Be Legendary GIF – Find & Share on GIPHY
Discover & share this Summer Please Be Legendary GIF with everyone you know. GIPHY is how you search, share, discover, and create GIFs.
2. Σημαντικές γιορτές Ιουνίου
Στις 21 Ιουνίου έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο με τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου για το Βόρειο Ημισφαίριο, που πρακτικά σημαίνει την έναρξη του καλοκαιριού. Στις 24 του μήνα έχουμε την γενέθλια εορτή του Αϊ-Γιάννη του Πρόδρομου η οποία γιορτάζεται με τις φωτιές που ανάβονται την παραμονή της εορτής.
Επίσης
- 3 Ιουνίου Αγησίλαος, Αγησιλεία, Αριστομένης, Ασημάκης, Ασημίνα, Βενέτιος, Βενετία, Λαοκράτης, Όθων, Οθωνία, Τιμολέων
- 4 Ιουνίου Μάρθα, Μητροφάνης, Μητροφάνα
- 5 Ιουνίου Απόλλων, Γοργίας, Δωρόθεος, Δωροθέα, Νίκανδρος, Νικάνδρα, Πλούταρχος, Σεληνιάς, Σελήνη
- 8 Ιουνίου Καλλιόπη
- 29 Ιουνίου Παύλος, Παυλίνα, Πέτρος, Πετρούλα
- 30 Ιουνίου Απόστολος, Αποστολία
3. Παροιμίες
- Από το θέρο ως τις ελιές, δεν απολείπουν οι δουλειές.
- Απ’ αρχής τον θεριστή, του δρεπανιού γιορτή.
- Γενάρη πίνουν το κρασί, το θεριστή το ξίδι.
- Θεριστής με το δρεπάνι, τον καιρό του δεν τον χάνει.
- Ιούνης τρέφει κεράσια στ’ αμπέλι, και ψάλτη το τζίτζικα στέλλει.
- Καλώς τόνε το θεριστή, όπου μας εγλιτώνει, και με τα στάρια τα πολλά, το σπίτι μας φορτώνει.
- Τον Ιούνη αφήνουν το δρεπάνι, και σπέρνουν το ρεπάνι.
4. Παρατσούκλια
Στη νεώτερη Ελλάδα, ο Ιούνιος έχει πολλές λαϊκές ονομασίες, που σχετίζονται με τις αγροτικές ασχολίες της εποχής:
- Θεριστής, λόγω του ότι είναι ο κατεξοχήν μήνας του θερισμού των δημητριακών.
- Αλυθτσατσής, Ρινιαστής, Ορνιαστής και Απαρνιαστής, ονομασίες που προέρχονται από την τεχνητή γονιμοποίηση των ήμερων σύκων, με καρπούς αγριοσυκιάς.
- Κερασάρης και Κερασινός, λόγω της ωρίμανσης των κερασιών.
- Τζιτζικάρης, λόγω της δυναμικής παρουσίας των τζιτζικιών.
5. Ποιήματα
Γιάννης Ρίτσος – Ιούνιος μήνας
Είχαν αρχίσει οι ζέστες – Ιούνιος μήνας –
άλλαζες κάθε τόσο θέση στο κρεβάτι
ζητώντας το δροσερό μέρος στα σεντόνια,
μη βρίσκοντας δροσιά. Κι αυτή η ταυτόχρονη
καταδίκη και αθώωση. Φωνάζανε οι γρύλοι.
Οι φρουροί αποκοιμήθηκαν πάνου στα όπλα τους.
Το φεγγάρι στάθηκε να τους κοιτάζει.
Ένα πουλί ξύπνησε.
Το ποτάμι κυλούσε.
Τότε ακριβώς, ο πιο μεγάλος έκανε μια κίνηση
σα ν’ άπλωνε τον ουρανό πάνου στα γόνατά του
κι άρχισε να ράβει τ’ αστέρια στη θέση τους
όπως ράβει ο φυλακισμένος τα κουμπιά στο σακάκι του.
* * *
Οδυσσέας Ελύτης – Παλίτροπον
Θάρρος: ο ουρανός αυτός είναι
Και τα πουλιά του εμείς
όσοι άλλου δε μοιάζουμε
Καταποντισμένη μέσα μας
Θάλασσα δημητριακή με γαίες και αχανή βουστάσια
Μόνος απ’ όξω απόμεινε ο ηλίανθος
Αλλά ποιος είναι αυτός που περπατάει στον ήλιο
Μαύρος όσο το φως πιο δυνατό;
Θάρρος: ο άνθρωπος αυτός είναι
ο Κύων που λένε αλλ’
ο παραλίγο Αρχαλκυών
Άπλες αμάλαγες του Ιουνίου νομάδες άνεμοι
Χαρακωμένα καστανά χώματα που ανεβήκαμε
Διψασμένοι για λίγη λάμψη όρους Θαβώρ
Αλλά τι να ’ναι αυτό που χαμηλά περνάει κι ανατριχιάζει
Σαν άλλου κόσμου που έφτασε αεράκι;
Θάρρος: ο θάνατος αυτός είναι
Στην παπαρούνα την πλατιά
και στο λιανό λιανό χαμομηλάκι.
* * *