Ευθύμης Κάλφας
Οι απεργίες στην Ελλάδα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο σχεδόν τα τελευταία 30 χρόνια. Οικονομικοί και κυρίως πολιτικοί λόγοι βγάζουν τους εργαζόμενους στους δρόμους, διεκδικώντας μ’ αυτόν τον τρόπο τα εργασιακά τους και όχι μόνο δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίοδος των Μνημονίων όπου εκεί συναντιούνται οι περισσότερες καταγεγραμμένες απεργίες.
Θέλοντας να κάνουμε μια καταγραφή συγκεντρώσαμε παρακάτω επτά απεργίες που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα από το 1990 και έπειτα, οι οποίες όχι μόνο συγκέντρωσαν μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων αλλά ξεχώρισαν και με τον τρόπο που αυτές εξελίχθηκαν.
1. Η απεργία της 9ης Σεπτεμβρίου 1992
Από τις πολύ αρχές του 1992 η τότε κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε ξεκινήσει την προώθηση της ιδιωτικοποίησης της Επιχείρησης Αστικών Συγκοινωνιών (ΕΑΣ). Το τότε σχέδιο προέβλεπε μεταξύ άλλων το κλείσιμο της εταιρείας και την εκκαθάρισή της, την απόλυση περίπου 8 χιλιάδων υπαλλήλων, τη ρύθμιση των χρεών και τη δωρεάν παραχώρηση 1.700 λεωφορείων της ΕΑΣ έχοντας προτεραιότητα στη χορήγηση νέων αδειών οι οδηγοί που εργάζονταν ήδη στην επιχείρηση. Τον Ιούλη του 1992 ανακοινώνονται από την κυβέρνηση 1200 απολύσεις με αποτέλεσμα την απόφαση των εργαζόμενων της ΕΑΣ για απεργία διαρκείας. Η απεργία κράτησε πάρα πολλούς μήνες με αποκορύφωμα τα γεγονότα της 9ης Σεπτεμβρίου όπου 13 πρώην εργαζόμενοι της ΕΑΣ πλησιάζοντας το Εφετείο τραμπουκίζονται από 100 πρώην συναδέλφους τους οι οποίοι τους χτυπούν, τους βρίζουν, τους φτύνουν και τους γδύνουν τελείως αφήνοντας τους να τριγυρνούν χωρίς ούτε ένα ρούχο στην πλατεία Ομονοίας. Οι 13 πρώην εργαζόμενοι προσπάθησαν να αποκτήσουν άδεια λειτουργίας λεωφορείου στη νέα εταιρεία που ίδρυσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Τελικά στις 23 Δεκέμβρη του 1993 και αφού η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχασε στις εκλογές από το ΠΑΣΟΚ, η ΕΑΣ επανακρατικοποιήθηκε και επαναλειτούργησε.
2. Η απεργία των αγροτών το Δεκέμβριο του 1996
Οι Έλληνες αγρότες δεν είχαν υποδεχτεί φιλικά την πολιτική περιορισμένης ευθύνης που όριζαν οι Βρυξέλλες από την αρχή μάλιστα της διακυβέρνησης Σημίτη. Για περίπου δυο μήνες (58 ημέρες) οι αγρότες του Θεσσαλικού κάμπου παρέταξαν χιλιάδες τρακτέρ κατά μήκος του εθνικού δρόμου κόβοντας την Ελλάδα κυριολεκτικά στα δύο (τότε ακόμα δεν ήταν αυτοκινητόδρομος διπλής κατεύθυνσης). Εκείνο τον Δεκέμβρη, ο καιρός ήταν κακός και η κυβέρνηση Σημίτη είχε στηρίξει την πολιτική της για τον τερματισμό τους στη βαρυχειμωνιά του κάμπου. Όμως, οι αγρότες, με σκηνές και καίγοντας λάστιχα στους δρόμους, έδειχναν ανυποχώρητοι. Βλέποντας αυτήν την επιμονή, η κυβέρνηση προχώρησε σε μια θρυλική επέμβαση που κανένας δεν περίμενε δίνοντας εντολή στα ΜΑΤ να κόψουν τα λάστιχα των τρακτέρ μια πρωτοφανής ενέργεια που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων. Τελικά, μετά από αλλεπάλληλες διαπραγματεύσεις, η κυβέρνηση αποφάσισε να ενισχύσει το αγροτικό εισόδημα, δίνοντας έξτρα ενισχύσεις στους αγρότες (π.χ. 40 δραχμές\στρέμμα στο βαμβάκι), με αποτέλεσμα 23 Δεκεμβρίου, να αποχωρήσουν από τα μπλόκα!
3. Η απεργία της 26ης Απριλίου 2001
Την άνοιξη του 2001 ξέσπασαν μεγάλες εργαστικές κινητοποιήσεις ενάντια στο προτεινόμενο σχέδιο της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για το ασφαλιστικό σύστημα. Ήταν τότε που η κυβέρνηση Σημίτη ζητούσε αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, μείωση των εργοδοτικών εισφορών, κατάργηση του δημόσιου κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης κ.α. Την περίοδο εκείνη πραγματοποιήθηκα δυο μεγάλες εργατικές κινητοποιήσεις η πρώτη στις 26 Απριλίου και η επόμενη στις 17 Μαΐου του 2001 με τα ποσοστά της απεργίας στο δημόσιο τομέα να άγγιζαν το 100%, ενώ στον ιδιωτικό τομέα το 75%. Αξίζει να αναφερθεί ότι σ’ εκείνη την απεργία συμμετείχε μέχρι και το Συνδικάτο των αστυνομικών δίπλα στο βήμα της ΓΣΕΕ.
4. Η απεργία της 18ης Σεπτεμβρίου του 2006
Δάσκαλοι ξεκινούν εβδομαδιαίες επαναλαμβανόμενες απεργίες οι οποίες διήρκεσαν έξι εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια της απεργίας πραγματοποιήθηκαν τέσσερα μεγάλα συλλαλητήρια τα οποία συγκέντρωσαν περισσότερους από 40.000 διαδηλωτές. Βασικά αιτήματα των δασκάλων τα οποία δεν υλοποιήθηκαν ήταν η αύξηση των δαπανών για την παιδεία στο 5% του ΑΕΠ ή στο 15% του προϋπολογισμού, η ενιαία 12χρονη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, η ουσιαστική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τα αναλυτικά προγράμματα που να εξυπηρετούν τις μορφωτικές ανάγκες των μαθητών και την κριτική τους σκέψη, η παιδαγωγική ελευθερία και δημοκρατία στα σχολεία, και η πραγματική αύξηση των αποδοχών τους, ούτως ώστε να ζούνε αξιοπρεπώς. Οι δάσκαλοι προχώρησαν σε νέες κινητοποιήσεις τον Μάιο του 2006.
5. Η απεργία της 19ης Μαρτίου του 2008
Η 24ωρη πανελλαδική πανεργατική απεργία της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ ενάντια στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας συγκέντρωσε περίπου 150.000 άτομα (μαζί με του ΠΑΜΕ). Πολλοί μιλούν για τη μεγαλύτερη κινητοποίηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη συγκρίνοντας την με την κινητοποίηση που έγινε το 2001 ενάντια στα μέτρα Γιαννίτση για το ασφαλιστικό.
6. Η απεργία της 9-11-25ης Σεπτεμβρίου του 2008
Οι εργαζόμενοι στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας στρέφονται ενάντια στην απόφαση της Κυβέρνησης να πουλήσει την Ολυμπιακή Αεροπορία. Με τρεις 24ωρες απεργίες στις 9-9-08, στις 11-9-08 και στις 25-9-08) 8.000 εργαζόμενοι πραγματοποίησαν πολλές πορείες και καταλήψεις γραφείων χωρίς κάποιο αποτέλεσμα. Η Ολυμπιακή είχε πουληθεί.
7. Η απεργία της 27ης Νοεμβρίου του 2014
Μια από τις απεργίες που ξεχώρισαν στα χρόνια των Μνημονίων ήταν αυτή της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ στις 27 Νοεμβρίου του 2014. Οι απεργοί, αντιδρώντας στον προϋπολογισμό του 2015, πραγματοποίησαν πορεία στο κέντρο της Αθήνας ενώ στην απεργιακή συγκέντρωση στην Πλατεία Κλαυθμώνος συμμετείχε και ο τότε πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος δήλωνε:
Σήμερα επιβεβαιώνεται με τον πιο δραματικό τρόπο το αδιέξοδο της στρατηγικής της υποταγής και της υποτέλειας στις πιο παράλογες εντολές και επιθυμίες της τρόικας. Σήμερα επιβεβαιώνεται το αδιέξοδο της στρατηγικής του καλού και υπάκουου μαθητή που έχει επιλέξει η κυβέρνηση Σαμαρά εδώ και δυόμισι χρόνια. Και δυστυχώς σήμερα βρισκόμαστε σε πολύ χειρότερη θέση απ΄ αυτήν που ήμασταν το 2012
Εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 30.000 διαδηλωτές συνολικά, από τις πορείες της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, του ΠΑΜΕ, των Αντιεξουσιαστών.