Δημήτρης Καβατζικλής
Ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος – Μάντζαρος, όπως ήταν το πλήρες όνομά του, γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 26 Οκτωβρίου 1795. Ήταν γόνος πλούσιας οικογένειας ευγενών. Ο πατέρας του ήταν έγκριτος νομικός, ενώ ο αδελφός του παππού του Γεώργιος ήταν ο τελευταίος Μεγάλος Πρωτοπαπάς και πρώτος ψηφισμένος αρχιεπίσκοπος Κερκύρας των νεώτερων χρόνων. Λόγω της ευγενικής και πλούσιας του καταγωγής, ο Μάντζαρος πήρε κληρονομικά και τον τίτλο του ιππότη. Το 1813, σε ηλικία μόλις 18 χρονών, παντρεύεται την μοναχοκόρη του δούκα Αντωνίου Ιουστινιάνη, Μαριάννα, και απέκτησαν μαζί τρεις κόρες και δύο γιούς.
Στην Κέρκυρα παρουσίασε και τα πρώτα του έργα ήδη από το 1815. Από το 1819 συνέχισε τις μουσικές ενασχολήσεις του στην Ιταλία (την οποία επισκεπτόταν κατά διαστήματα), όπου συνδέθηκε ιδιαίτερα με το περιβάλλον του Βασιλικού Ωδείου της Νάπολης και τον διευθυντή του Νικολό Αντόνιο Τσινγκαρέλι.
Γρήγορα απέκτησε τη φήμη μεγάλου καλλιτέχνη, γνώστη της κλασικής και ιδιαίτερα της ιταλικής μουσικής. Γι’ αυτό τον κάλεσαν ν’ αναλάβει τη διεύθυνση της Μουσικής Σχολής του Μιλάνου και του Ωδείου της Νεάπολης (Νάπολι). Ο Μάντζαρος, όμως, ήθελε να εργασθεί για την πατρίδα του και προπάντων για τη μουσική μόρφωση της ελληνικής νεολαίας και απέρριψε και τις δύο προτάσεις.
Επέστρεψε στην Κέρκυρα κι άρχισε να παραδίδει μαθήματα μουσικής. Κοντά του μαθήτευσε ολόκληρη γενιά συνθετών (Καρέρ, Λαμπελέτ, Ξύνδας κ.ά). Όταν το 1840 ιδρύθηκε εκεί η Φιλαρμονική Εταιρία, ο Μάντζαρος αναγορεύθηκε ισόβιος πρόεδρός της. Χάρη σ’ αυτές τις εκπαιδευτικές ενέργειες του Μάντζαρου, πολλοί Επτανήσιοι μορφώθηκαν μουσικά και δημιουργήθηκε η πρώτη γενιά Επτανήσιων συνθετών, μεταξύ αυτών και ο Σπυρίδων Ξύνδας , ο Παύλος Καρρέρ και ο Φραγκίσκος Δομενιγίνης . Γι’ αυτό ο Μάντζαρος θεωρείται και ο θεμελιωτής της Επτανησιακής Σχολής.
Στον χαρακτήρα ήταν ανεξίκακος, γενναιόδωρος, ευγενικός και μετριόφρων. Λόγω του έργου του και της κοινωνικής του θέσης, πολλοί Ιταλοί συνθέτες αλλά και Έλληνες ποιητές συνήθιζαν να παρευρίσκονται και να μιλάνε μαζί του, καθώς είχε και στενή σχέση φιλίας με τον Διονύσιο Σολωμό. O ίδιος βέβαια δεν θεωρούσε τον εαυτό του επαγγελματία μουσικό και αυτοχαρακτηριζόταν «ερασιτέχνης» (αυτός είναι και από τους λόγους που δεν δεχόταν χρήματα για τις υπηρεσίες του).
Έγραψε 24 εισαγωγές που αποκαλεί συμφωνίες, 3 λειτουργίες, έργα του “συγγενικά” με τις όπερες, δόθηκαν στην Κέρκυρα και τη Λευκάδα, σε εορταστικές γιορτές το 1832 και 1833. Σπουδαιότερο έργο του θεωρείται η μελοποίηση του Ύμνου εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού, της οποίας το 1865 η πρώτη στροφή (1829) καθιερώθηκε ως ο Εθνικός ύμνος της Ελλάδας. Ο Μάντζαρος στην πραγματικότητα είχε δημιουργήσει 5 συνολικά μελοποιήσεις για τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν, η 1η το 1829 για τετράφωνη ανδρική χορωδία και πιάνο σε 24 μέρη, η 2η το 1837, η 3η το 1839-’40, η 4η το 1844 πιο αντιστικτική σε σχέση με τις τρεις πρώτες και η 5η το 1861 που μοιάζει κυρίως σε εμβατήριο και η 6η.
Είναι ο συνθέτης της μονόπρακτης κωμικής όπερας Don Crepuscolo, που είναι η πρώτη σωζόμενη όπερα Έλληνα δημιουργού (1815). Στα κορυφαία έργα του περιλαμβάνονται η άρια Sono inquieto ed agitato (1815), η άρια και ρετσιτατίβο Bella speme lusinghera (1815), η άρια Come augellin che canta (1815), το ντουέτο Si ti credo amato bene (1818), η καντάτα L’Aurora (1818), η καντάτα Ulisse agli Elisi (1820), τα αχρονολόγητα Aria cantata dall’ ombra di Patroclo nell sogno di Achille και Cantata con cori.
Manzaro Overture and opening aria ‘Don Crepuscolo’
Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.
Έχει συνθέσει, επίσης, τα πρώτα γνωστά έργα σε ελληνική γλώσσα για φωνή και ορχήστρα, την Aria Greca (1827), τη συλλογή τραγουδιών 16 Arie Greche (1830) που περιλαμβάνει μελοποιήσεις πολλών ποιημάτων του Σολωμού (Ξανθούλα, Φαρμακωμένη) αλλά και του Θουρίου του Ρήγα Φερραίου ,τον κύκλο 6 τραγουδιών σε στίχους του ποιητή Γεώργιου Κανδιανού Ρώμα με τίτλο Οι παλμοί της καρδιάς μου, μελοποιήσεις ιταλικών ποιημάτων αλλά και δικών του στίχων.
Sinfonia-Ouverture No5 N. Mantzaros (arr. V. Kioulaphides) ATTIKA Plucked String Orchestra
Sinfonia-Ouvertura No5 Nikolaos Mantzaros (arranged by Victor Kioulaphides). Performed by ATTIKA Plucked String Orchestra at the Vth International Mandolin O…
Είναι επίσης συνθέτης των πρώτων γνωστών ελληνικών έργων για κουαρτέτο εγχόρδων (Partimenti, έργα του Ιταλού Fedele Fenaroli τα οποία ο Μάντζαρος επεξεργάστηκε, περίπου 1850), του πρώτου ελληνικού πιανιστικού ρεπερτορίου, του πρώτου ελληνικού έργου σε μορφή φούγκας, της πρώτης μνημονευόμενης ελληνικής συμφωνίας (χαμένη) αλλά και άλλων πολλών συμφωνιών, καθώς και ο συγγραφέας του πρώτου δοκιμίου μουσικής ανάλυσης (Rapporto, 1851) και των πρώτων μουσικοπαιδαγωγικών συγγραμμάτων στην Ελλάδα.
N.H.Mantzaros – Partimenti for String Quartet – Book V, Fugue No.1 – Fugue (1851)
Nikolaοs Chalikiopoulos Mantzaros (October 26, 1795 – April 12, 1872) was a great Greek composer, founder of the Ionian School of Music and is regarded as th…
Ο Μάντζαρος έγραψε και πολλά «θεατρικά» έργα (μεταξύ 1815- 1827), που ανέδειξαν τις εξαιρετικές ενορχηστρωτικές ικανότητές του, σε ένα ύφος που αναμειγνύει κλασικά στοιχεία με ήχους του πρώιμου γερμανικού και ιταλικού ρομαντισμού. Με το έργο του εδραίωσε τη μουσική Κέρκυρα του 19ου αιώνα ως την πατρίδα της πρώτης ελληνικής μουσικής ιδιοπροσωπίας. Και βέβαια άφησε παρακαταθήκη και τις Δώδεκα Φούγκες του, ως μάστορας της αντίστιξης καθώς ήταν, βάζοντας τα θεμέλια της πολυφωνικής μουσικής. Το συνθετικό του έργο, ένα μικρό τμήμα του οποίου διασώθηκε δυστυχώς, περιλαμβάνει ακόμη συμφωνίες, εκκλησιαστική μουσική, έργα για πιάνο, εμβατήρια και ύμνους.
Ντοκιμαντέρ για τη ζωή του από τη σειρά: Ταξίδι στον Πολιτισμό, για το Υπουργείο Πολιτισμού
Ντοκιμαντέρ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΝΤΖΑΡΟΣ
Σειρά: Ταξίδι στον Πολιτισμό για το Υπουργείο Πολιτισμού. ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟ -ΜΟΥΣΙΚΗ Αρχισυνταξία -:Νατάσα Μποζίνη Υπεύθυνος έργου: Κώστας Γεωργ…
Το έργο του καλύπτει και ανακεφαλαιώνει το κενό του μπαρόκ και του κλασικισμού που δεν βίωσε η ελληνική μουσική λόγω της Τουρκοκρατίας. Το εθνικό του όραμα ήταν η δημιουργία μιας γενιάς μουσικών διαφωτιστών γι’ αυτό και επιδόθηκε σε σοβαρό παιδαγωγικό έργο, συγγράφοντας τα πρώτα θεωρητικά συγγράμματα στη νεότερη Ελλάδα και κάνοντας τις πρώτες μουσικολογικές έρευνες, φιλοτεχνώντας ένα άλμπουμ με «Λαϊκά Μοτίβα της Κέρκυρας». Μαθητές του Μάντζαρου ήταν οι: Σπύρος Ξύνδας, Αντώνιος Καπνίσης, Φραγκίσκος Δομενεγίνης, Σουζάνα Νεράντζη κ.ά.
Ο Νικόλαος Μάντζαρος έπεσε σε κώμα στις 29 Μαρτίου 1872 στην Κέρκυρα, κατά τη διάρκεια μαθήματος, και άφησε την τελευταία του πνοή στις 12 Απριλίου του ίδιου έτους.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ