σε , ,

Γιατί παραμένουν αξεπέραστες οι ’80s παιδικές σειρές της ΕΡΤ;

Νιλς Χόλγκερσον, Φρουτοπία, Σούπερ Γιαγιά, Κάντυ Κάντυ, Θησαυρός της Βαγίας, Παραμυθάς, Χιλιοποδαρούσα: Τι το τόσο ξεχωριστό είχαν;

Ξανανεβάζω αυτό το ποστ, με την ελπίδα πως η ΕΡΤ, με όλες τις αλλαγές που ακούγεται πως θα κάνει, να βρει χώρο για πρωτότυπες παραγωγές παιδικών προγραμμάτων.

Όποιος με παρακολουθεί καιρό θα ξέρει το κόλλημά μου με τη δεκαετία του ’80. Θα ξέρει όμως πως πάντα αυτοϋπονομεύω τη νοσταλγία μου, εξηγώντας υπομονετικά πώς, όχι, δεν ήταν καλύτερα τα πράγματα τότε – απλώς έτυχε να είμαι παιδί στα ’80ς και να γνωρίζω τον κόσμο για πρώτη φορά.

Όμως κάτι που ήταν όντως καλύτερο στα ’80ς ήταν οι ελληνικές παιδικές τηλεοπτικές παραγωγές.

Στο μεγαλύτερο μέρος των ’80ς πιάναμε μόνο δύο κανάλια (που το Σαββατοκύριακο ξεκινούσαν μεσημέρι, και τις καθημερινές έκλειναν για μεσημέρι και έβαζαν το ρολόι), και οι διαθέσιμες τηλεοπτικές ώρες ήταν ελάχιστες σε σχέση με σήμερα.

Κι όμως, προγράμματα ειδικά για παιδιά -ελληνικές παραγωγές!- χωρούσαν μια χαρά.

Η ΕΡΤ έκανε δικές της παραγωγές, και μετέφερε καλά βιβλία στη μικρή οθόνη πχ. τον Θησαυρό της Βαγίας, τον Κήπο με τα Αγάλματα, το Καπλάνι της Βιτρίνας κλπ. Υπήρχαν προγράμματα για όλες τις ηλικίες. Με τηλεπαιχνίδια όπως το Με το Άλφα και το Βήτα με το Νι και με το Σίγμα γνωρίζαμε μέρη της Ελλάδας. Με την αβάν γκαρντ εκπομπή Τα Παραμύθια Της Κούκλας (με τη φωνή της Όλιας Λαζαρίδου) βλέπαμε πώς με ελάχιστα χρήματα και μπόλικη φαντασία φτιαχνόταν ένα παιδικό, εικαστικό αριστούργημα – το ίδιο και με τον Παραμυθά και αργότερα τη Φρουτοπία.

Κανονικά, αν η ελληνική τηλεόραση συνέχιζε με τον ίδιο ρυθμό, σήμερα θα υπήρχαν τόσο φανταστικές εκπομπές, τόσο έξυπνα καρτούν, τόσο μοναδικά κόνσεπτ που οι σειρές των ’80ς θα έμοιαζαν με ξεπερασμένα, ξεθωριασμένα απομεινάρια.

Επίσης πολλά απ’ τα κινούμενα σχέδια ήταν ευρωπαϊκά κι όχι απαραίτητα αμερικάνικα και οπτικώς ομογενοποιημένα, πχ. τα Στρουμφάκια, ο Νιλς Χόλγκερσόν (άλλο ένα παιδικό βασισμένο σε αριστουργηματικό βιβλίο, του 1907 μάλιστα!), τα Κινέζικα Παραμύθια, το Σάγκμα, ο Γύρος του Κόσμου σε 80 ημέρες, το Τάο Τάο.

Χωρίς να θέλω να ακουστώ σαν τον παππού μου, στη δεκαετία του ’80 -πριν μπουν τα κανάλια στον αυτόματο πιλότο αγοράζοντας απλώς ό,τι πουλούσε στην Αμερική- τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να μάθουν πράγματα. Να γνωρίσουν τον κόσμο, να έρθουν σε επαφή με αριστουργήματα της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας (απ’ τον Δον Κιχώτη στους Τρεις Σωματοφύλακες και τον ‘Νταρτακάν’), να ταξιδέψουν με τη φαντασία τους, να πληροφορηθούν για την ιστορία της Γης, να συναντήσουν άγνωστες σε αυτά κουλτούρες.

Δεν ήταν κανένας παράδεισος ποιότητας το παιδικό πρόγραμμα της ΕΡΤ στη δεκαετία του ’80, αλλά υπήρχαν ένα σωρό εσωτερικές παραγωγές (η Χιλιοποδαρούσα, Το Στούντιο Φούσκοι, ακόμα και το Γύρω Γύρω Όλοι με το Ζουγανέλη που τραγουδούσε στο τέλος «Γεια σας παιδιά, γεια σας παιδιά, και να ‘σαστε καλά»), που πέρα από διασκεδαστικές ήταν και εκπαιδευτικές.

Ποιο κανάλι θα ξόδευε έστω και ένα ευρώ σήμερα για να κάνει ένα τηλεπαιχνίδι κυκλοφοριακής αγωγής για παιδιά; Κι όμως, τότε είχαμε το “Ο Φίλος μας ο ΚΟΚ” με τον Τσιβιλίκα και τη Μαριάννα Τόλη.

Παρατηρούσα πέρσι ένα 8χρονο κορίτσι που συνάντησα στις διακοπές. Το πιο λάιτ, το πιο παιδικό πρόγραμμα που έβλεπε ήταν το Παρά Πέντε – που κι αυτό παιζόταν γύρω στα μεσάνυχτα. Κατά τα άλλα, Πολυκατοικία, Μίλα Μου Βρώμικα, Πενήντα Πενήντα, Παπακαλιάτη, μερικά θρίλερ κτλ.

Ενώ η δεκαετία του ’80 ήταν καταστροφική από χίλιες δυο απόψεις, υπήρχε κάτι που δεν υπάρχει καθόλου πια: η έγνοια για τη διαμόρφωση του παιδικού χαρακτήρα – και ο απαραίτητος ανθρωπισμός για να επιτευχθεί αυτό. Ένας βαθύς ανθρωπισμός, αν σκεφτούμε τι παιζόταν, τι γυριζόταν τότε. ΟΚ, υπήρχε η σαπουνόπερα της Κάντυ Κάντυ ή τα πολεμικά των Τρανσφόρμερς, ή η απίθανη αγγλίδα Σούπερ Γιαγιά που πετούσε και νικούσε τους κακούς – υπήρχε θέλω να πω και η διασκέδαση, πήγαινε χέρι χέρι όμως με το νοιάξιμο για το παιδί και την ανάπτυξή του χαρακτήρα του.

Πράγματα τότε δεδομένα, που σήμερα, κοιτώντας πίσω, μας κάνουν εντύπωση ακριβώς γιατί μοιάζουν να έχουν χαθεί εντελώς.

Κανονικά, αν η ελληνική τηλεόραση συνέχιζε με τον ίδιο ρυθμό, σήμερα θα υπήρχαν τόσο φανταστικές εκπομπές, τόσο έξυπνα καρτούν, τόσο μοναδικά κόνσεπτ που οι σειρές των ’80ς θα έμοιαζαν με ξεπερασμένα, ξεθωριασμένα απομεινάρια. Το ότι διατηρούν μεγάλο μέρος της ποιότητας και της λάμψης τους δεν οφείλεται τόσο σ’ αυτές, όσο στις σειρές που ακολούθησαν και παίζονται (αν παίζονται) σήμερα…

***

[+] Τέσσερα απ’ τα δεκάδες καλά παιδικά προγράμματα των ‘80ς

1) Παρ’ ό,τι η εικόνα μοιάζει τελείως ξεπερασμένη, ο Θησαυρός της Βαγίας (βασισμένος στο βιβλίο της Ζωρζ Σαρή) είναι μια σειρά που βλέπεται και σήμερα και από μεγάλους.

Εξαιρετικό σενάριο, καλές ερμηνείες, περιπέτεια, αγωνία, όμορφα γυρίσματα, μουσική που με έχει στοιχειώσει. Καλύτερο σήριαλ απ’ όλα όσα παίζονται σήμερα κάθε βράδυ στην τηλεόραση, κι όμως, το 1984 παιζόταν για τα παιδιά, στις πέντε το απόγευμα (τώρα έχει τις διάφορες σαπουνόπερες).

Ακόμα θυμάμαι κάθε καρέ απ’ τους τίτλους αρχής:

2) Μια φορά κι έναν Καιρό ήταν ο Άνθρωπος, και μέσα απ’ αυτόν μάθαινες με τρόπο διασκεδαστικό την ιστορία του κόσμου.

Το ότι δείχνει πώς η ζωή ξεκίνησε από μικροοργανισμούς που έγιναν ψάρια, που έγιναν άλλα ζώα, που έγιναν πίθηκοι και στο τέλος γίναμε εμείς, οι άνθρωποι, σήμερα μπορεί να ήταν και αμφιλεγόμενο σε πολλές χώρες.

Οι τίτλοι αρχής είναι ένα μικρό έργο τέχνης

3) Ο Νιλς Χόλγκερσον της Σουηδέζας Σέλμα Λαγκερλοφ, γράφτηκε σαν σχολικό εγχειρίδιο Γεωγραφίας το 1907. Είναι η ζωντανή απόδειξη πως μπορείς να συνδυάσεις τη μάθηση με μια συναρπαστική, αστεία (και στο τέλος πολύ συγκινητική) ιστορία. Η μουσική των τίτλων της αρχής θα έπρεπε να καταχωρηθεί στην κατηγορία «Κλασική Μουσική».

4) Για την Φρουτοπία στήθηκε ένα ολόκληρο σύμπαν, γεμάτο φαντασία και γέλιο και έξυπνα κείμενα.

Ένα σύμπαν που έκτοτε, ακόμα και στις πιο πλούσιες στιγμές των ιδιωτικών καναλιών (όταν μπορούσαν να δίνουν εκατομμύρια στο Μικρούτσικο και τη Ρούλα και τη Μενεγάκη) δεν βρήκε ούτε ένα μιμητή. Σήμερα μοιάζει τρελό το ότι πριν από 25 χρόνια ένα κανάλι ξόδεψε χρήματα και χρόνο φτιάχνοντας μια υπερπαραγωγή, προσλαμβάνοντας γνωστούς ηθοποιούς για τις φωνές, παραγγέλνοντας καλά τραγούδια, και παρουσιάζοντας ένα τέτοιο θέαμα – με μοναδικούς αποδέκτες τα παιδιά.

Ναι, η παλιά ΕΡΤ ξόδευε τότε χρήματα και για τα παιδιά, ενώ οι παιδικές διαφημίσεις απαγορευόταν πριν το βράδυ! Δεν τους ένοιαζαν ούτε τα χρήματα, ούτε βέβαια οι θεαματικότητες – δυο κανάλια ήταν όλα κι όλα, του ίδιου «αφεντικού». Ποιος θα νοιαζόταν σήμερα για τα παιδιά – ποιος θα ξόδευε λεφτά για να αγοράσει ή να φτιάξει ένα καλό παιδικό πρόγραμμα, με ανιδιοτέλεια, χωρίς οικονομικό ή ανταγωνιστικό συμφέρον;

*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

ΚΟΥΙΖ: Πόσο καλά θυμάσαι τα παιδικά που βλέπαμε μικροί;

ΠΩΣ ΣΟΥ ΦΑΝΗΚΕ?

0 points
Upvote Downvote

12
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Μέλος
Μαριλενα Καπετανιου

ΧΑΙΝΤΙ !

Μέλος
love place

Έχεις δεί την ταινία;

Μέλος
Μαριλενα Καπετανιου

Δεν ειχα ιδεα

Xanthippi
Μέλος
Xanthippi

Υπέροχο άρθρο! Αυτή η φιγούρα-κουκλα με τα γυαλιά και τα κόκκινα μαλλιά που εμφανίζεται στις εικόνες του άρθρου και μου θυμίζει κάτι ακαθόριστο από την παιδική μου ηλικία από ποιο παιδικό πρόγραμμα είναι;

Οδυσσέας Σταυράκης (καπετάν Κανένας)
Μέλος
Οδυσσέας Σταυράκης (καπετάν Κανένας)

και μένα το ιδιο!Νομίζω είναι από τη Φρουτοπία…Αλλά δεν είναι σίγουρος,αν κάποιος ξέρει ,ας πει βρε!

Γράφων
Μέλος
Γράφων

Φώντας Λαδοπρακόπουλος. Μετεωρολόγος. Guest στην χιλιοποδαρούσα.

Μέλος
love place

Εννοείς τον Φώντα Λαδοπρακοπουλο; Έλεγε τον καιρό…🌅☀️🌊

Οδυσσέας Σταυράκης (καπετάν Κανένας)
Μέλος
Οδυσσέας Σταυράκης (καπετάν Κανένας)

Όταν χάθηκε από το σπίτι του ο ΦρουΦρου, ο Pumuckl(Πουμουκλ),το μικρό κοκκινομαλλικο ξωτικό από τη Γερμανία,ήταν η πρώτη φορά που εκλαψα βλέποντας κάτι στην τηλεόραση….

Μέλος
love place

Εγώ κλαίω και τώρα που διάβασα το άρθρο και τα σχόλια 😪

Μέλος
love place

Κύριε Δημοκιδη σας αγαπάω. Τί όμορφο θέμα!

Συγκινήθηκα. Χαίρομαι που αναδεικνύετε μέσα από το άρθρο σας καίρια σημεία της επικαιρότητας και του προσανατολισμού της σύγχρονης ζωής.

Αν έχει καθόλου σημασία, χθές παρακολούθησα το 1ο επεισόδιο της σειράς ” Ο κήπος με τα αγάλματα”.

Μια γλυκιά αγκαλιά σε όλους,που σχολιάσατε,σε όσους αισθάνονται όπως εμείς και φυσικά στο κύριο Δημοκιδη 🤗💛

Next Door's Mouse
Μέλος
Next Door's Mouse

Υπήρχαν και άλλα τηλεπαιχνίδια για παιδιά όπως το Κόκκινοι γίγαντες άσπροι νάνοι (1982-1986) με παρουσιαστή τον Αργύρη Παυλίδη ,(εκλαϊκευμένη επιστήμη) Ο φίλος μας ο Κ.Ο.Κ. (1986) Παρουσίαση Βασίλης Τσιβιλίκας και Μαριαννα Τόλη (ειδικά στο το τραγουδάκι έναρξης).. και μια που λέμε για μουσική, την μουσική του παιδικού Il était une fois… l’Espace – Μια φορά και έναν καιρό στο διάστημα (είναι η συνέχεια του μια φορά και ένα καιρό ο Άνθρωπος) την μουσική την είχε γράψει ο τεράστιος Γάλλος συνθέτης Michel Legrand.

Οδυσσέας Σταυράκης (καπετάν Κανένας)
Μέλος
Οδυσσέας Σταυράκης (καπετάν Κανένας)

Οδύσσεια του Διαστήματος!
Ταυτιζομουν…