Γιάννης Δημητρέλλος
Η βιντεοταινία αποτέλεσε ένα «σωσίβιο» για την οικονομική επιβίωση ηθοποιών, σκηνοθετών και άλλων εργατών του κινηματογράφου που είχαν ξεχωρίσει μέσα από τις ταινίες της Φίνος Φιλμ και στα 80s προσπαθούσαν να προσαρμοστούν σε ένα τοπίο pop κουλτούρας που διαρκώς άλλάζε. Η ελληνική βιντεοκασέτα μέσα σε πέντε χρόνια, από το 1985 ως το 1990 ανέπτυξε κάτι που θύμισε έντονα βιομηχανία: Με παραγωγούς, σκηνοθέτες, stars και εταιρίες που τροφοδοτούσαν τα βίντεοκλαμπ με «πακέτα» προς κατανάλωση σε κάθε αστικό – και όχι μόνο σαλόνι. Επιχείρησα να κάνω ένα «ταξίδι» στο χρόνο, με συνοδοπόρο τη συγγραφέα και διδάσκουσα στο τμήμα Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ορσαλία-Ελένη Κασαβέτη, δημιουργό επίσης και της διατριβής «Η Ελληνική Βιντεοταινία: 1985-1990»
No Description
Ποιοι έβλεπαν βιντεοταινίες;
Διαβάζουμε στο βιβλίο της Κασαβέτη: «Τα ελληνικά έργα τα αναζητούν είτε οι μεγάλοι είτε οι μικροί σε ηλικία γιατί στην επαρχία ο κόσμος θέλει να ξεκουρασθεί και όχι να κουρασθεί διαβάζοντας υπότιτλους» λέει η Γκρέις Καπουάνου, εκπρόσωπος της εταιρείας παραγωγής βίντεο VCI, ενώ στην Αθήνα, σύμφωνα με τον Α. Μανιάτη, διευθυντή της εταιρείας Hi-Tech Video, οι ελληνικές βιντεοταινίες έρχονται πρώτες σε περιοχές όπως οι «Πειραιάς, Κερατσίνι, Αιγάλεω, Κορυδαλλός, Λιόσια, Μενίδι» και αρκετά λιγότερο η Αθήνα, η Κηφισιά και η Γλυφάδα».
Αξίζει να τονίσουμε πως σύμφωνα με έρευνα της ICAP από το 1985, το 57% του ελληνικού κοινού δεν έδειχνε κανένα ενδιαφέρον για το σινεμά. Αντίστοιχη έρευνα από την μελέτη «5 χρόνια video στη ζωή του Έλληνα» του Π.Βαϊόπουλου, αναφέρει πως από τα 652.000 εισιτήρια κινηματογραφικών αιθουσών πανελλαδικά, της σεζόν 1967-68, φτάσαμε στα 25.000 στο ίδιο δείγμα αιθουσών, το 1986. Το video είχε μπει στην καθημερινότητα της ελληνικής οικογένειας.
Το video ήταν μια μορφή λαϊκής ψυχαγωγίας, ένα μέσο που μπορούσε να ενώσει τον Καράτε Κίντ και τον Ρόκι Μπαλμπόα με τον Κρις Σφέτα και τον «Ράκος νο.14 και ο πρώτος μπουνάκιας».
Το Netflix της δεκαετίας του `80
«Ναι, ξεκάθαρα το video εκείνης της εποχής θυμίζει σε ορισμένα σημεία το σημερινό Netflix, κυρίως ως προς τη διάσταση του on demand, αν και με έναν τρόπο ας πούμε λίγο «μπακαλίστικο». Δηλαδή, έβλεπε ο εκάστοτε παραγωγός ότι η «Ρόδα Τσάντα και Κοπάνα» στα σινεμά είχε κόψει αρκετά εισιτήρια, άρα αυτό του έδινε έναυσμα να δημιουργήσει τη συνέχεια της στο video, ενώ υπήρχαν κι εκείνοι που ήθελαν να ακολουθήσουν το «κύμα» μιας τέτοιας επιτυχίας και έφτιαχναν αντίστοιχες παραγωγές, όπως πχ, το «Γρανίτα Από Μελάνι» μου λέει η Κασσαβέτη και προσθέτει:
«Η δημιουργία της συγκεκριμένης διατριβής σίγουρα δεν ήταν εύκολη. Ορισμένοι εκ των δημιουργών δεν είναι πια στη ζωή, όμως είχα την τύχη να εντοπίσω ορισμένους ηθοοποιούς, συντελεστές και παραγωγούς που προθυμοποιήθηκαν να μου μιλήσουν. Μια ακόμα παράμετρος ως προς την έρευνα μου, είναι το γεγονός ότι αρκετοί ηθοποιοί εκείνης της εποχής αισθάνονται πως η εργασία τους στην βιντεοταινία ήταν ένα «στίγμα» για την καριέρα τους, κάτι που τους χαρακτήρισε αρνητικά. Προσέγγισα αρκετούς οι οποίοι δεν ήθελαν να κάνουν την παραμικρή αναφορά σε εκείνη την εποχή. Ευτυχώς υπάρχουν ηθοποιοί όπως ο Πάνος Σουπιάδης, ο Χρήστος Κάλοου και ο παραγωγός Καραγιάννης, που δεν θέλουν να «κρύψουν» ότι βρέθηκαν σε τέτοιες ταινίες, για λόγους οικονομικής επιβίωσης».
Οι ταινίες
Από το μεγαλειώδες αρχείο αυτής της διατριβής της Ορσαλίας-Ελένης Κασαβέτη, βρίσκουμε τους παρακάτω επικούς τίτλους. Τους συγκέντρωσα, μαζί με τις αναλύσεις από την ίδια την καθηγήτρια/συγγραφέα:
Ρόκυ Νο. 0
«Η σταδιακή επικράτηση της βίντεο-τεχνολογίας και η σημαντική διέξοδος των σκηνοθετών για την προώθηση κινηματογραφικών ταινιών που είτε προβλήθηκαν με μικρή εισπρακτική επιτυχία είτε παρέμειναν στα κουτιά και κυκλοφόρησαν απευθείας στο εγχώριο βίντεο-κύκλωμα (βλ. την περίπτωση ορισμένων φιλμ του Β. Μελισσινού) βοήθησε διττά: αφενός μεν, εξασφάλισε την προβολή των συγκεκριμένων φιλμ κατ’ οίκον, ενώ οδήγησε και στην περαιτέρω δημιουργία συνεχειών, διαιωνίζοντας τη δημοτικότητα του αρχικού προϊόντος. Σε σενάριο του ηθοποιού Α. Τζανετάκου, ο “Ρόκυ ν. 0” αποκτά και σίκουελ από διαφορετικό σκηνοθέτη, ο οποίος δεν ξεχνά να αποθεώσει το ίνδαλμα της ελληνικής πυγμαχίας!»
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
Ο Θείος από το Τέξας
Όλα του (κινηματογραφικού) γάμου δύσκολα και στην ελληνική βίντεο-κωμωδία: εμφανίζεται ως φυσική εξέλιξη, επιζητείται διακαώς όταν ο σύντροφος είναι πλούσιος ή υπαγορεύεται από κάποια διαθήκη/συμφωνία ως απαραίτητη ρήτρα. Στην τελευταία περίπτωση εμπίπτει και η περίπτωση του πιστολέρο Παύλου στην “Άγρια Δύση” της Αθήνας: Ο Παύλος Αποστόλου (Γ. Μιχαλόπουλος) πρέπει να παραστήσει τον παντρεμένο με την πρώην σύζυγό του, Ουρανία (Γ. Σταμουλάκη), στον “Θείο από το Τέξας” [(1986) του Κ. Μπακοδήμου] Νικ Αποστόλου (Ν. Κούρος), αλλιώς ο τελευταίος θα σταματήσει τη χρηματοδότηση του παμπόνηρου ανιψιού του.
https://www.facebook.com/greekvhsbook/photos/4034270166596646
Ο Γύφτος και η Πόντια
Στη βιντεοταινία “Ο Γύφτος και η Πόντια” (1987), του ίδιου σκηνοθέτη, παρακολουθούμε τον διαφυλετικό έρωτα της Μαρίας (Ν. Γλυκού) με τον Μανώλη (Μ. Γούναρης) και την αντίδραση του αδελφού της Γιωρίκα (Κ. Μακέδος), σκληροπυρηνικού Πόντιου. Στο ίδιο πνεύμα κινείται η βιντεοταινία “Ο Γύφτος, ο Πόντιος και το που… του Βλάχου / Ο παπατζής και τα κορόιδα” (1987), στην οποία ο Μ. Γούναρης ενσαρκώνει και πάλι τον Ρομ Μανώλη να μαζεύει τα.. αμάζευτα με κλασικούς τυποποιημένους βίντεο-ήρωες.
No Description
Ο Παπά-Καβάλας
Στο πλαίσιο των βιντεοπαραγωγών με ιερείς, ο Τ. Σιμωνετάτος σκηνοθετεί το 1987 μια ιδιαίτερα παράδοξη βιντεοταινία: ο “Παπα-Καβάλας” (Γ. Κάππης) νιώθει άσχημα που δεν μπορεί να βοηθήσει τους φτωχούς και να σώσει την νεολαία. Με προτροπή της γυναίκας του (Κ. Θεοχάρη), θα δει στο βίντεο τον Παπα-Σούζα, θα επηρεαστεί και θα ακολουθήσει τα διδάγματά του!
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
Ένας χοντρός θα μας σώσει
«Ο ηθοποιός Κ. Μακέδος, ο οποίος υποδύθηκε ρόλους με σαφείς αναφορές στον μεγαλοαπατεώνα Γ. Κοσκωτά, όπως, λ.χ., στην κωμική βιντεοταινία Μπορώ και με τα κιλά μου [(1989) του Δ. Τζέλα], ποζάρει ξανά και υπενθυμίζει την τυποποίηση των ρόλων του. Κατ’ ουσίαν, όμως, η βιντεοκωμωδία “Ένας χοντρός θα μας σώσει / Μωρό για τρεις” (Π. Λιάρος, 1988) ελάχιστη σχέση έχει με το οικονομικό σκάνδαλο που συγκλόνισε την Ελλάδα και περισσότερη με το κωμικό φιλμ “Γκουβερνάντα για όλους” (Π. Παρασχάκης, 1971) με τον αμίμητο βλάχο-μίμο Τάσο Γιαννόπουλο στον ρόλο του ετοιμόλογου και πονηρού Κοσμά που θα τους σώσει τελικά όλους!»
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
Παράξενη Σχέση
Στη βιντεοταινία Παράξενη σχέση [(1988) του Β. Παπάζογλου], ο Κώστας (Π. Ευαγγελόπουλος) θα ξυπνήσει στο κρεβάτι του με τη βάσια (Β. Παναγοπούλου), μια πανέξυπνη και μορφωμένη κοπέλα, η οποία θα ισχυριστεί ότι είναι η νόμιμη σύζυγός του. Πόσο παράξενη θα μπορούσε να είναι κι αυτή η σχέση αλλά και η μελλοντική συνύπαρξη τους;
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
Ο Κρεβατοκυνηγος
Ένας “Κρεββατοκυνηγός” (Τάκης Βουγιουκλάκης, 1987)… πολλά ελαφρύς καταλήγει να είναι ο Βαγγέλης (Θέμης Μάνεσης): αιώνια προβληματισμένος με τις ερωτικές ορέξεις του αποφασίζει να ακολουθήσει τις ρηξικέλευθες μεθόδους του αφροδισιολόγου του για να γιατρευτεί. Κυνηγά μανιωδώς τον ποδόγυρο, μέχρι που η Μάρω (Βίνα Ασίκη) θα αρχίζει να προβληματίζεται. Δικαίως ή αδίκως;
No Description
Τα Ντερέκια
Μια από τις πρώτες βιντεοταινίες με θέμα το μπάσκετ και τη μανία των νέων να μοιάσουν στους αθλητές Γιαννάκη, Γκάλη και Φασούλα είναι η κωμική βιντεοταινία ταινία του Β. Μπαλαφούτη “Μάθε παιδί μου μπάσκετ” (1987) – πρόκειται για τίτλο-παραφθορά της κοινωνικής κομεντί του Θ. Μαραγκού “Μάθε παιδί μου γράμματα” (1981). Επίσης, την ίδια χρονιά, ο Κ. Καραγιάννης θα σκηνοθετήσει τη βιντεοταινία “Τα ντερέκια”, με μια ομάδα κοντών
καλαθοσφαιριστών αλλά και πονηρών παρίων που αναζητούν να σηκώσουν το κύπελλο του θριάμβου!
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
Ο Μπάτσος της Πλατείας Ψυρρή
Μέσα στην τρομοκρατική παραζάλη του 1987, ένας νέος υπερασπιστής της δικαιοσύνης γεννιέται και πάει κόντρα σε αστακούς, μαύρες αράχνες και λοιπά ταραχοποιά στοιχεία που ενοχλούν την αθηναϊκή ησυχία από την Ομόνοια έως τη συνοικία του Ψυρρή! Ο Β. Φουρνιστάκης παρουσιάζει στη βιντεοταινία «Ο μπάτσος της πλατείας Ψυρρή» (1987) τον δημοφιλή ηθοποιό Νίκο Παπαναστασίου στον ρόλο του Αχιλλέα, εκπαιδευτή στη «Σχολή Καταστολής Αναρχικών Τρομοκρατών Αεροπειρατών» – κοινώς στη Σ/Κ/Α/Τ/Α! Γι’ αυτό, φυλαχτείτε!
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
Φάτε Μάτια Ψάρια
«Παράπλευροι βιντεο-σχολιασμοί: Η άφιξη και καθιέρωση του βίντεο στην Ελλάδα, η καταναλωτική μανία των Ελλήνων, η επιβολή του ΦΠΑ σε προϊόντα και υπηρεσίες. Έχοντας κατά
νου τη μανία του Έλληνα για το βίντεο, ο Γ. Κωνσταντινόπουλος σκηνοθετεί τη βιντεοταινία “Επιχείρηση: βιντεοκασσέτα” (1985). Ωστόσο, η περιστασιακή ενασχόληση με τον κόσμο της βιντεοπαραγωγής ως μια συγκεκριμένη και γενικευμένη τάση σχολιάζεται στη βιντεοταινία του Κ. δούκα «Φάτε μάτια ψάρια» (1987), όπου ο ψαράς Χαράλαμπος Φλόκος (Ν. Τσούκας) μεγαλοπιάνεται από μια ομάδα
βιρτουόζων ηθοποιών και πείθεται να χρηματοδοτήσει μια ελληνική βιντεοταινία – η οποία είναι «το μέλλον της ανθρωπότητας». Στην επιχείρηση συμμετέχει ο Θεοδόσης Σιφώνης (Τ. Ψωμόπουλος), ο οποίος αναλαμβάνει «καλλιτεχνικές υδραυλικές εργασίες». Τέλος, οι
προτάσεις για συμμετοχή στη βιντεοταινία γίνονται όχι μόνο σε Ρομά, αλλά και σε άσχετους περαστικούς!»
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αν έρθεις μαζί της, κάηκες» – Όταν ο Παπανδρέου έκανε «νεύμα» στη Λιάνη