σε , ,

Η ιστορία του σουρεαλισμού – για αρχάριους

Οι ιδέες της ονειρικής τέχνης με απλά λόγια

Πριν ο σουρεαλισμός γίνει η λέξη της χρονιάς το 2016, εφαρμόστηκε σε εκείνα τα είδη τέχνης που ενσωματώνουν τις παράξενες αντιθέσεις της λογικής των ονείρων. Το έχουμε δει στις ταινίες του David Lynch και τους πίνακες του Σαλβαδόρ Νταλί. Κάτι που ωστόσο μπορεί να μην γνωρίζουμε είναι ότι το κίνημα ξεκίνησε από τη λογοτεχνία. Ο Breton, επηρεασμένος από τον Freud και τον Rimbaud, στο «Μανιφέστο του Σουρεαλισμού» το 1924 μίλησε ενάντια στη μετριότητα, τον θετικισμό, την «ρεαλιστική στάση» και τη «βασιλεία της λογικής», λέει το openculture.

Κι αν αυτό ακούγεται κάπως οικείο, είναι επειδή ο σουρεαλισμός χτίστηκε στις στάχτες του Νταντά. Η πρώτη ομάδα καλλιτεχνών που «δούλεψαν» τον όρο περιελάμβανε και τον Tristan Tzara, ο οποίος είχε γράψει το «Μανιφέστο του Ντανταϊσμού» μόλις έξι χρόνια νωρίτερα. Και παρόλο που ισχυρίστηκε ότι «το Νταντά δεν σημαίνει τίποτα», ο Breton δήλωνε ότι ο σουρεαλισμός είναι υπέρ των ονείρων, του συμβολισμού και του «θαυμαστού».

Ο ίδιος ορίζει τον όρο με μια λέξη που πήρε από τον συμβολιστή ποιητή Guillaume Apollinaire, «μια για πάντα»

Σουρεαλισμός. ουσ. Ο ψυχικός αυτοματισμός στην καθαρή του κατάσταση, με τον οποίο προτείνεται να εκφράζεται, προφορικά, γραπτά, ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, η πραγματική λειτουργία της σκέψης. Επιβάλλεται από τη σκέψη, ελλείψει οποιουδήποτε ελέγχου που ασκείται από τον λογική και εξαιρείται από οποιαδήποτε αισθητική ή ηθική ανησυχία.

Οι καλλιτέχνες και οι συγγραφείς που συνασπίστηκαν γύρω από το Breton αντιπροσώπευαν ένα συνονθύλευμα στυλ, από την καθαρή αφαίρεση του Joan Mirο, τις υπερρεαλιστικές φαντασιώσεις του Νταλί, ως τους παιχνιδιάρικους συμβολισμούς του Magritte και τις φάρσες του Marcel Duchamp.

Ως καλλιτέχνες, το στυλ τους ήταν πρωτίστως ένας αισθητικός ριζοσπαστισμός  σε φροϋδικές εξετάσεις της ψυχής μέσω της απεικόνισης του ασυνείδητου. Αλλά όταν το κίνημα εμφανίστηκε στην Ευρώπη, κατά τη διάρκεια των δύσκολων χρόνων μεταξύ του Πρώτου και Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο σουρεαλισμός χρησιμοποιήθηκε όχι ως διαφυγή από τη ζωή, αλλά ως επαναστατική δύναμη μέσα σε αυτήν.»

Ο Breton εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Γαλλίας το 1927, εκδιώχθηκε από αυτό το 1933 και το 1934 έδωσε μια ομιλία με τίτλο «Τι είναι ο σουρεαλισμός;», με την οποία επαναπροσδιόρισε τον σουρεαλισμό ως αντιφασιστική θέση: «Είναι ένα ζωντανό κίνημα. Πρόκειται για ένα κίνημα που βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη. Ο σουρεαλισμός έχει συγκεντρώσει και εξακολουθεί να φέρνει σε επαφή ποικίλες ιδιοσυγκρασίες που υπακούουν μεμονωμένα ή αντιστέκονται σε μια ποικιλία καμπύλων», είπε.

Όταν ξέσπασε ο Β ‘Παγκόσμιος Πόλεμος, πολλοί σουρεαλιστές έφυγαν από την Ευρώπη για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Breton ταξίδεψε στην Καραϊβική, εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη και ανέπτυξε μια φιλία με τον ποιητή, συγγραφέα και πολιτικό από την Μαρτινίκα Aime Cesaire. Συναντήθηκε με τον Τρότσκι, τη Frida Kahlo και τον Diego Rivera στο Μεξικό και συμμετείχε στο σουρεαλιστικό κίνημα στις ΗΠΑ και τη Λατινική Αμερική.

Η επιρροή του Breton και των σουρεαλιστών στην λογοτεχνία και την ποίηση των μέσων του 20ου αιώνα υπήρξε σημαντική. Ο Breton επέμεινε ότι η τέχνη πρέπει να έχει σκοπό την επανάσταση, όχι το κέρδος. Από την άλλη, ο Νταλί δεν συμφωνούσε με αυτό. Κατέφυγε στις ΗΠΑ Το 1940 μαζί με τη γυναίκα του Gala, για να γίνει γνωστός. Η Αμερική προσέφερε στον Νταλί ατελείωτες ευκαιρίες και αυτός εισήγαγε το σουρεαλισμό στο ευρύ κοινό, και τον έκανε διασκεδαστικό. Η Αμερική τον αγάπησε, τον έκανε διάσημο και διέδωσε την αισθητική του σουρεαλισμού στις ταινίες του Χόλιγουντ και τις διαφημίσεις στην Madison Avenue.

*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οι 20 δημοφιλέστεροι πίνακες του Σαλβαδόρ Νταλί (και οι ιστορίες τους)

ΠΩΣ ΣΟΥ ΦΑΝΗΚΕ?

0 points
Upvote Downvote

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε