Άρης Δημοκίδης
Εγώ ταξιδεύω υπό όρους – και πάντα με τον ίδιο άνθρωπο. Έναν φίλο, φωτογράφο, όχι τυχαία, με τον οποίο κάνουμε ταξίδια γνωριμίας με την Ελλάδα. Δεν οδηγώ εγώ, απαγορεύω το ραδιόφωνο, τη συζήτηση, είναι σιωπηλά ταξίδια. Βλέπουμε και σκεφτόμαστε – τα συζητάμε, όταν σταματάμε για έναν καφέ.
Ο χρόνος αφήνεται ελεύθερος. Φεύγουμε. Περιπλανιόμαστε. Ένα σχέδιο αόριστο. Μετά ο φίλος χάνεται. Μαζί μου έζησε την προεργασία, τα ψαξίματα. Στα γυρίσματα δεν έρχεται σχεδόν ποτέ.
H συγκλονιστική σκηνή με τον Θανάση Βέγγο απ’ το Βλέμμα του Οδυσσέα (1995)
Η Ελλάδα πεθαίνει – ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ
Αυτά τα λόγια φώναζε ο αείμνηστος Θανάσης Βέγγος υποδυόμενος τον ταξιτζή στην ταινία του πρόωρα χαμένου Έλληνα σκηνοθέτη Θόδωρου Αγγελόπουλου το 1995 “ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ”: Η Ελλάδα πεθαίνει. Πεθαίνουμε σα λαός. Κάναμε τον κύκλο μας, δεν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια, ανάμεσα σε σπασμένες πέτρες και αγάλματα. Και πεθαίνουμε….
Υπάρχει ένας στίχος του Παλαμά –το ‘χω ξαναπεί– που λέει: «Όσο πιο πολύν γνωρίζεις, τόσο αγαπάς πιο πολύ». Ισχύει για τις ανθρώπινες σχέσεις, ισχύει όμως και για κάθε χώρο. Η ανάγκη τού να δίνουμε στον θεατή συνεχώς και άλλες όψεις βγαίνει από την ανάγκη να τον εκπλήξουμε, όχι όμως από την ανάγκη να βαθύνουμε τη γνώση του πάνω σε κάτι.
Θεωρώ πολύ σημαντική τη λογοτεχνία που γίνεται από έναν λογοτέχνη που ζει σε μια πόλη και γράφει μόνο γι’ αυτήν. Πάει σε βάθος. Από τη στιγμή που γίνεται με αγάπη, τη γνωρίζει ολοένα καλύτερα, βλέπει τις μυστικές της πλευρές. Είναι σαν να διερευνάς το σώμα ενός έρωτα. Σαν να βυθίζεσαι σ’ αυτό το σώμα ολοένα και περισσότερο. Το ίδιο και με τον κινηματογράφο.
Αν εγώ νιώθω την ανάγκη να ταξιδέψω στην Ελλάδα, είναι γιατί θεωρώ την Ελλάδα «πόλη» μου, όχι μόνο την Αθήνα.
Σκηνή από την ταινία Θίασος (1975) που περιγράφει την καταπίεση των αριστερών αγωνιστών λίγο πριν τον ελληνικό εμφύλιο
Θ. Αγγελόπουλος – Καταπίεση των αριστερών αγωνιστών
https://www.facebook.com/TriaKokkinaGrammata Απίστευτη σκηνή από την ταινία Θίασος που περιγράφει την καταπίεση των “αριστερών” αγωνιστών λίγο πριν τον ελληνικό εμφύλιο με μοναδικό τρόπο.
Έχω την εντύπωση ότι είμαστε ένας λαός που λειτουργούσε ανέκαθεν με οράματα. Πάντα σε μεγάλες κρίσεις υπήρχε κάτι που ένωνε τους Έλληνες και δημιουργούσε εκρήξεις και θαύματα όπως, το ’40, την Ανεξαρτησία καταρχάς, την Αντίσταση. Πράγματα συγκλονιστικά δηλαδή, αν σκεφθεί κανείς από πόσο λίγους δημιουργούνταν αυτές οι καταστάσεις και τι δυνάμεις μάχονταν.
Εκείνο που εξακολουθεί, όμως, να σημαδεύει την ελληνική πολιτική ζωή, από την εποχή της ανεξαρτησίας, είναι ο διαχωρισμός σε ρωσικό, αγγλικό και γαλλικό κόμμα. Οι εξαρτήσεις του καθένα, του κάθε κόμματος, οι οποίες συνεχίστηκαν όλα αυτά τα χρόνια, μέχρι και σήμερα, με παραλλαγές, που, ωστόσο, δεν διαφοροποιούν στην ουσία το τραγικό συμπέρασμα, το ότι άλλο είναι να συνδιαλέγεσαι επί ίσοις όροις και άλλο το να είσαι εξαρτημένος.
Αυτό έχει δημιουργήσει μια αδιέξοδη κατάσταση στη σύγχρονη πραγματικότητα, που οι άνθρωποι αμφιβάλλουν για τις ίδιες τους τις ικανότητες. Αμφιβάλλουμε για εμάς τους ίδιους, έχουμε φθάσει σ’ ένα σημείο μη-εμπιστοσύνης στην εξουσία. Μια απονέκρωση αισθημάτων, φιλοδοξιών, οραμάτων.
Μάνος Κατράκης – Σε ακούω (θάνατε) που έρχεσαι
Μάνος Κατράκης – Σε ακούω (θανατε) που έρχεσαι
Σκηνή απο την ταινια “Ταξίδι στα Κύθηρα”. Ο γέρος μιλαει στον θανατο γιατι νιωθει κοντα του την ανασα του. Λιγους μηνες μετα απο την ολοκληρωση της ταινιας ο Κατρακης θα αφησει την τελευταια του πνοή στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, σε ηλικία 76 ετών.
Σκηνή από την ταινία “Ταξίδι στα Κύθηρα” (1984). Ο ήρωας μιλά στον θάνατο γιατί νιώθει κοντά του την ανάσα του. Λίγους μήνες μετά από την ολοκλήρωση της ταινίας ο Κατράκης θα αφήσει την τελευταία του πνοή στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, σε ηλικία 76 ετών.
***
Τα λόγια του Αγγελόπουλου είναι από την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξή του στον Χρήστο Παρίδη (ολόκληρη εδώ)