Το 1997, ο Jeff Mangum, ο δημιουργός των Neutral Milk Hotel, μελετούσε εμμονικά σχεδόν, την ιστορία της Άννα Φρανκ. Ένα από τα δημιουργήματα αυτής της μελέτης, ήταν το κομμάτι Holland, 1945.
Αυτό είναι το πρώτο κουπλέ των στίχων:
«The only girl I’ve ever loved
Was born with roses in her eyes
But then they buried her alive
One evening 1945
With just her sister at her side
And only weeks before the guns
All came and rained on everyone»
Ακούστε το εδώ, δυνατά
Μα τι είναι τελικά οι Neutral Milk Hotel;
Μουσικά πριόνια, ευφώνιο, μπάντζο, ξεκούρδιστά ντραμς, κασέτες με εκκωφαντικούς θορύβους, τρομπέτες και βαλκανικά πνευστά, ακουστικές κιθάρες και κάποια ηλεκτρικά όργανα: Ο Jeff Mangum στα μέσα των `90s, στην επαρχιακή περιοχή Ruston της Λουιζιάνα, είχε δημιουργήσει τη δική του παρανοϊκή ορχήστρα, μαζί με τον παιδικό του φίλο Robert Schneider και τους μουσικούς Julian Koster, Jeremy Barnes και Scott Spillane. To πρώτο album των Neutral Milk Hotel ήταν το On Avery Island, μια κυκλοφορία που έφτασε στα αμερικάνικα ραδιόφωνα το 1996, αν και τα κομμάτια που την απάρτιζαν ήταν αποτέλεσμα πειραματισμών του Mangum που κρατούσαν από το 1989, όταν ακόμα πήγαινε σχολείο. Η αρκετά ερασιτεχνική ηχογράφηση των τραγουδιών του ντεμπούτου των NMH, δεν εκτιμήθηκε σχεδόν από κανέναν. Το album πούλησε περίπου 5.000 αντίτυπα.
Μουσικές υπνοβασίες
«What a beautiful face
I have found in this place
That is circling all ’round the sun
What a beautiful dream
That could flash on the screen
In a blink of an eye and be gone from me
Soft and sweet
Let me hold it close and keep it here with me»
Ο Mangum τραγουδά σαν να είχε αφήσει το σώμα του πίσω, σαν να βρισκόταν σε μια παράλληλη εποχή, πέρα από τα όρια της πραγματικότητας. Στον απόηχο των μουσικών πριονιών και της τρομπέτας που μας είσάγει στο «Aeroplane», το κομμάτι που δίνει και τον τίτλο του album, o συνθέτης των NMH σε παρασέρνει με το καλημέρα σε κάτι διαφορετικό και έτη φωτός μακρινό από τον κυνισμό και τη στυλιζαρισμένη κατατονία του indie rock. Έχει προηγηθεί το τριμερές King of Carrot Flowers, που ακούγεται σαν παιδικό παραμύθι με αιχμηρές, σχεδόν εφιαλτικές αποχρώσεις.
«When you were young, you were the King of carrot flowers
And how you built a tower tumbling through the trees
In holy rattlesnake that fell all around your feet
And your mom would stick a fork right into daddy’s shoulder
And dad would throw the garbage all across the floor
As we would lay and learn what each others bodies were for»
Η μητέρα καρφώνει ένα πηρούνι στον ώμο του μπαμπά κι εκείνος πετάει τα σκουπιδια στο πάτωμα κι ο πρωταγωνιστής χτίζει ένα πύργο μέσα στα δέντρα και δημιουργεί εκεί το δικό του κόσμο.
Στο διημερές Two Headed Boy μιλάει για ένα άτομο που η μορφή του παραπέμπει σε φρικτή τερατογένεση, όμως διεκδικεί με κάθε τρόπο μια όμορφη, ρομαντική ζωή
«Two-headed boy
Put on Sunday shoes
And dance ’round the room to accordion keys
With the needle that sings in your heart»
Στο Communist Daughter και στο Holland 1945 μπορείς να «διαβάσεις» ξανά την ιστορία της Άννα Φρανκ, που προσπαθούσε να απελευθερωθεί μέσα από τα γραπτά της και κατέληξε να την «ελευθερώσει» η φρίκη του Β’Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ίδιος ο Mangum στις ελάχιστες συνεντεύξεις που έχει δώσει, έχει επιβεβαιώσει πως η ζωή της Άνα Φρανκ ήταν για εκείνον κάτι παραπάνω από μια αναγνωστική εμπειρία, περισσότερο σαν ένα ένα όραμα, που έπαιρνε ζωή κάθε φορά που έκλεινε τα μάτια του.
«The only girl I’ve ever loved
Was born with roses in her eyes
But then they buried her alive
One evening 1945
With just her sister at her side
And only weeks before the guns
All came and rained on everyone»
Tι συνέβη με αυτό το album – Κάτι μαγικό
Και το Αεροπλάνο των Neutral Milk Hotel πέρασε αρχικά, απαρατήρητο, όταν κυκλοφόρησε το 1996, σημειώνοντας περίπου τις ίδιες πωλήσεις με τον προκάτοχο του. Ο Jeff Mangum αισθανόταν – για λίγο ακόμα – ήσυχος, καθώς έμπαινε στη σοφίτα του να γράψει νέους παράξενους ήχους και να επεξεργαστεί νέα στιχάκια. Όμως στο πέρασμα του νέου αιώνα συνέβη κάτι παράξενο. Και μαγικό.
Aυτό το ακόμα πιο απόκόσμο και παράξενο Αεροπλάνο ξεκίνησε να κάνει τις πρώτες του πτήσεις στα αυτια του κοινού του, μέσα από μουσικά forums. Το ξεκίνημα του Internet, ο διαμοιρασμός της πληροφορίας μέσα από peer to peer πλατφόρμες, blogs και forums, διέδωσε απ’ άκρη σ’ άκρη της αμερικανικής επικράτειας τους Neutral Milk Hotel.
Ο δημιουργός τους βέβαια, είχε διαφορετική άποψη. Μιλώντας στο περιοδικό Pitchfork το 2002, προλόγισε τη διάλυση της μπάντας: «Mετά το Αεροπλάνο, πέρασα μια περίοδο που όλες οι βασικές απόψεις που είχα για την πραγματικότητα, άρχισαν να διαλύονται. Νομίζω πως είχα την ιδέα πως αν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα όνειρο που μας ταιριάζει, θα καταλήγαμε να ζούμε ευτυχισμένοι. Τελικά όμως, αν και πολλά όνειρα μας πραγματοποιήθηκαν, ακόμα συνέχιζα να βλέπω πολλούς φίλους μου να πονάνε. Τότε διαπίστωσα πως δεν μπορώ να ξορκίσω όλο αυτό τον πόνο τραγουδώντας».
Οι ΝΜΗ διαλύθηκαν ξαφνικά το 2003 προκαλώντας σοκ, ακόμα και οργή στους φανς τους. Ο blogger Kevin Griffiths αναζήτησε μόνος του τον Mangum για να του ζητήσει το λόγο της διάλυσης του αγαπημένου του συγκροτήματος. Όταν τον βρήκε, εκείνος του απάντησε σχεδόν κυνικά: «Όχι δεν είμαι ιδέα όπως νομίζεις, είμαι άνθρωπος, που προφανώς, θέλει να μείνει μόνος του». Κάποιοι έβγαλαν την φήμη πως η αυξανόμενη δημοφιλία της μπάντας του, τον είχε φτάσει στα όρια της σχιζοφρένειας, δεν άντεχε. Ο ίδιος δήλωνε πως απλά, ήθελε να μείνει για λίγο μόνος.
Πέρασαν κάτι λιγότερο από 10 χρόνια και οι Neutral Milk Hotel επανενώθηκαν για συναυλίες. Το 2010, οι Arcade Fire, οι Decemberists, οι Bon Iver, οι Beirut και όλες οι μπάντες που είχαν γίνει οι νέοι θεοί του indie rock, λάτρευαν τον Jeff Mangum σαν πνευματικό πατέρα τους και προσπαθούσαν να σκαρφιστούν κάτι που θα μοιάζει βγαλμένο από το ψυχεδελικό χάος του μυαλού του. Το Pitchfork έβαζε 10 στο Αεροπλάνο και το περιέγραφε ως «Το Sergeant Pepper’s των Beatles αλλά με εναλλακτική folk ενορχήστρωση». H τηλεοπτική κωμωδία Parks and Recreation έκανε τον χαρακτήρα της April Ludgate (Aubrey Plaza) φανατικό με την μουσική τους. Στο τέλος παντρευόταν τον αγαπημένο της, Andy (Chris Pratt), με υπόκρουση το Aeroplane Over The Sea.
Η Domino Records έβγαζε στο εμπόριο χιλιάδες ανατυπώσεις του άλμπουμ τους σε βινύλιο και CD, ακόμα και t-shirts με το εμβληματικό εξώφυλλο.
Ο Jeff Mangum δεν έδινε καμία σημασία σε όλα αυτά. Μόλις τελείωσε η περιοδεία των NMH, επέστρεψε στο απόκοσμο αποχωρητήριο του, για να μείνει ξανά μόνος. Το Internet των χίπστερς ανά την υφήλιο ούρλιαζε με ανυπομονησία «Πότε θα κάνουν νέο album οι Neutral Milk Hotel;» αλλά ο Jeff δεν είχε καμία διάθεση να τους ακούσει. Το Slate τον αποκάλεσε O J.D Salinger του indie rock, ενώ το Salon τον περιέγραψε ως μια μυθική, σχεδόν ημί-θεϊκή φιγούρα του ηλεκτρικού ήχου. Το Rolling Stone αφιέρωσε κι αυτό χιλιάδες λέξεις για να τον περιγράψει, ενώ το Newsweek μίλησε με ερευνητές της ιστορίας της Άννα Φρανκ για να βρει κοινές αναφορές. O Jeff Mangum δεν μιλάει σε δημοσιογράφους. Ποτέ. Οι πρώην συνεργάτες του επίσης, σπανίως αναφέρονται στον ίδια και στα τραγούδια που έγραψαν μαζί. Υπάρχει μια ομερτά μεταξύ τους.
Σήμερα ο μύθος των Neutral Milk Ηotel έχει μεταφραστεί σε χιλιάδες online tribute αναφορες στα τραγούδια, στις παράξενες και κακο-φτιαγμένες συναυλίες τους, στα demo τους, που ακούγονται πότε πανέμορφα και πότε εκκωφαντικά και άγρια. Σήμερα το Internet συνεχίζει να υμνεί μια μπάντα που έχει παψει να υφίσταται προ πολλού. Και δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ ξανά. Σε οποιαδήποτε μορφή.
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
Έχουμε μάθει να θέλουμε πάντα κι άλλο. Αν η αγαπημένη μας σειρά στο Netflix τελειώσει με μια ανατροπή στο φινάλε, θέλουμε να μπούμε σε forums και σελίδες και Τwitter και Instagram λογαριασμούς και να απαιτήσουμε ΚΙ ΆΛΛΟ, γράφοντας το ανάλογο hashtag (#sixseasonsandamovie – για τη σειρά Community). Η λειτουργία των κοινωνικών δικτύων μας δίνει αυτόν τον «άσσο» στο μανίκι, αυτή την δημιουργία βαβούρας, που ενίοτε μπορεί και να μην οδηγήσει πουθενά.
Αν οδηγήσει κάπου όμως; Αν μας ακούσουν όταν απαιτήσουμε νέα σεζόν για τη σειρά μας, νέα τραγούδια για το συγκρότημα μας, νέους ποδοσφαιριστές για την αγαπημένη μας ομάδα, νέους ηθοποιούς να παίξουν στο σίκουελ της ταινίας που είδαμε και φάγαμε «κόλλημα»; Ο Jeff Mangum ποτέ δεν άκουσε τους fans της πρώην μπάντας του. Απλά συνέχισε να ζει, μακριά από τον μύθο που συνεχίζει να δημιουργεί εκείνη.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
10 σύγχρονα τραγούδια που βασίστηκαν σε στίχους του Γιώργου Σεφέρη
