Δημήτρης Καβατζικλής
Σε μια εποχή που τα κινούμενα σχέδια ασχολούνταν κυρίως με ανθρωπόμορφα ζώα που φορούσαν λευκά γάντια, ο Oskar Fischinger ακολούθησε μια τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Ασχολήθηκε με γεωμετρικά σχήματα και αφηρημένες μορφές που περιστρέφονταν γύρω από επίπεδες εικόνες, ενώ οι ταινίες του χαρακτηρίζονται από μια μαγευτική κομψότητα.
Κι όλα αυτά πολύ πριν την ψηφιακή εποχή. Γιατί μπορεί σήμερα να είναι σχετικά εύκολο να αλλάξουμε ένα σχήμα στον υπολογιστή, ο Fischinger όμως δεν είχε την τεχνολογία στην διάθεση του. Χρησιμοποιώντας κομμάτια χαρτιού και σχοινί ψαρέματος, φωτογράφιζε κάθε καρέ ξεχωριστά.
Δείτε το φιλμάκι του An Optical Poem από το 1938
An Optical Poem – produced by Oskar Fischinger 1938
An Optical Poem produced by Oskar Fischinger for MGM 1938, 7 minutes Music by Franz Liszt I hold no specific rights to this film footage, but present it here for educational use by Art Akademie™ on Google Plus – https://plus.google.com/u/0/communities/102983551796186140043
Γεννημένος το 1900 στη Φρανκφούρτη, ο Fischinger σπούδασε μουσική και αρχιτεκτονική πριν ασχοληθεί με την τέχνη του φιλμ. Τη δεκαετία του 1930, μετακόμισε στο Βερολίνο και άρχισε να παράγει ολοένα και πιο αφηρημένα κινούμενα σχέδια, τα οποία προβάλλονταν πριν από ταινίες μεγάλου μήκους. Ήταν μάλιστα πολύ δημοφιλής, ώσπου ήρθαν στην εξουσία οι Ναζί, που μισούσαν οτιδήποτε μη αντιπροσωπευτικό ή αφηρημένο. Οι συμπατριώτες του Paul Klee, Oskar Kokoschka και Wassily Kandinsky μπήκαν σε μαύρες λίστες ως «εκφυλισμένοι», ενώ ο Fischinger έφυγε από τη Γερμανία για το Χόλιγουντ το 1936.
Όμως ούτε το Χόλιγουντ ήταν έτοιμο για τον Fischinger. Οι παραγωγοί που αναγνώρισαν το ταλέντο του, φοβήθηκαν ότι ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του για το ευρύ κοινό.
Το πιο γνωστό έργο του ήταν αυτό το απόσπασμα από την Φαντασία του Walt Disney
Fantasia {The Abstract Part}
A Video not by me of course! It’s by these talented Walt Disney Animators 🙂 in 1945. But beginning by that is perfect for me. Music: Jean-Sébastien Bach – Toccata et Fugue en D Mineur.
Στην ταινία η Disney μετέτρεψε τα γεωμετρικά σχήματα σε κορυφές βουνών και δοξάρια. Ο Fischinger δεν συμφώνησε καθόλου: «Η ταινία αυτή δεν έχει καμία σχέση με τη δουλειά μου. Είναι το πιο αντικαλλιτεχνικό, εργοστασιακό προϊόν που έχω δει. Αυτό που έμαθα είναι ότι είναι αδύνατον να φτιαχτεί έργο τέχνης με τη διαδικασία που ακολουθούν τα στούντιο της Disney», δήλωσε και δεν συνεργάστηκε ποτέ ξανά μαζί της.
Ωστόσο, στους καλλιτεχνικού κύκλους βρήκε ανθρώπους που ήταν δεκτικοί στο όραμά του. Ο John Cage για παράδειγμα εμπνεύστηκε από αυτόν και μίλησε για την πρώτη τους συνάντηση σε μια συνέντευξη του 1968:
«Γνώρισα τον Oscar Fischinger όταν έκανε αφηρημένες ταινίες με κομμάτια κλασικής μουσικής. Όταν του συστήθηκα, άρχισε να μου μιλάει για το πνεύμα που βρίσκεται μέσα σε κάθε αντικείμενο. Μου είπε ότι το μόνο που έχουμε να κάνουμε για να απελευθερώσουμε αυτό το πνεύμα είναι να κοιτάξουμε πέρα από το αντικείμενο και να βρούμε τον ήχο του. Αυτή η ιδέα με έκανε να ασχοληθώ με τα κρουστά.»
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
KOYIZ: Μπορείς να βρεις πότε γυρίστηκαν αυτές οι ταινίες κινουμένων σχεδίων;