Ευθύμης Κάλφας
Τα τελευταία 23 χρόνια κινείται συνεχώς μεταξύ Νέας Υόρκης – Αθηνών και Σκοπίων, συνομιλεί με τις εκάστοτε πολιτικές κυβερνήσεις της κάθε χώρας και διαπραγματεύεται πάντα και χωρίς αποτέλεσμα γύρω από μια λέξη που ακούει στο όνομα «Μακεδονία». Ο διαπραγματευτής του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς, που έχει ταυτιστεί όσο κανείς άλλος με το «Σκοπιανό ζήτημα» θέλει να δώσει ένα τέλος σ’ όλο αυτό. Αλλά μήπως τελικά το πρόβλημα είναι ο ίδιος;
Ποιος είναι;
Γεννημένος στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και απόφοιτος Νομικής στα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Χάρβαρντ, ο 78χρονος πλέον Μάθιου Νίμιτς ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα ως νομικός σύμβουλος του δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ενώ στη συνέχεια υπήρξε προσωπικός βοηθός του Αμερικανού Προέδρου Λύντον Τζόνσον. Όσο παρείχε συμβουλευτικές υπηρεσίες σε κρατικές αρχές και επιτροπές, εργαζόταν παράλληλα στις μεγαλύτερες νομικές εταιρείες της Νέας Υόρκης. Ήταν περίπου τότε που η διπλωματική καριέρα του είχε αρχίσει να απογειώνεται.
Στις αρχές του ’60, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Λύντον Τζόνσον, τον όρισε σύμβουλο του Υπουργείου Εξωτερικών παρέχοντας έτσι στον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών Cyrus Vance συμβουλευτικές υπηρεσίες για θέματα που αφορούσαν την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς και την Ανατολική Μεσόγειο και άρα το Κυπριακό, τις ελληνοτουρκικές διαφορές και την εφαρμογή του Συμφώνου του Ελσίνκι.
Το 1979 προήχθη στη θέση του Υφυπουργού Ασφαλείας, Επιστήμης και Τεχνολογίας. Παράλληλα με την εποπτεία των επιστημονικών, τεχνικών και πυρηνικών προγραμμάτων της χώρας, είχε και πάλι την εποπτεία της αμερικανικής πολιτικής στις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της Ανατολικής Ευρώπης.
Karamanlis,Bakoyannis,Nimetz. Comments on Scopje
26/6/2008 Comments from the Greek PM and FM. Nimetz says the issue is the name of the country, not the identity of the people.
Και ήρθε η σειρά του Μπιλ Κλίντον ο οποίος ως πρόεδρος των ΗΠΑ όρισε τον Ίμιτς «Ειδικό Απεσταλμένο» του προκειμένου να διαμεσολαβήσει στην επίλυση του Σκοπιανού με την προσπάθεια του να ξεκινάει τον Μάρτιο του 1994 και να κορυφώνεται τον Σεπτέμβριο του 1995 με την υπογραφή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας της 13ης Σεπτεμβρίου 1995 από την Ελλάδα και την ΠΓΔΜ στον ΟΗΕ.
Μέχρι πότε όμως θα προσπαθεί;
Όταν άρχισε ο Νίμιτς να ασχολείται με το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων (το1994) ήταν Ειδικός Απεσταλμένος του Μπιλ Κλίντον και παρ’ ότι το 1999 σταμάτησε να κατέχει αυτήν τη θέση, συνεχίζει ακόμα και σήμερα να ηγείται των διαβουλεύσεων, λαμβάνοντας τον συμβολικό μισθό του ενός δολαρίου τον χρόνο από τα Ηνωμένα Έθνη!
Μάλιστα ο ίδιος έχει δηλώσει στο BBC πως δε σκέφτηκε ποτέ να εγκαταλείψει την προσπάθεια:
Μερικοί νομίζουν ότι απλά κάθομαι και σκέφτομαι επίθετα για να τα βάλω μπροστά από το όνομα «Μακεδονία», όπως «Νέα Μακεδονία» ή «Άνω Μακεδονία», αλλά αυτό το θέμα έχει ιστορική σημασία από την άποψη της οικοδόμησης του έθνους. Και δεν είναι ποτέ βαρετό. Η ομάδα των χαρακτήρων που ασχολούνται με αυτό αλλάζει συνέχεια. Σκεφτείτε έναν θεατρικό διευθυντή που ανεβάζει τον «Βασιλιά Ληρ» ή τον «Άμλετ», αλλά σε διαφορετικές σκηνές και με διαφορετικούς ηθοποιούς.
Αλλα τελικά ποια είναι η επίσημη του θέση;
Ο Νίμιτς λέει ότι κατανοεί τον φόβο των Ελλήνων ότι οι βόρειοι γείτονές τους μπορεί να εγείρουν εδαφικές αξιώσεις κατά της Ελλάδας και εξηγεί:
Τις τρεις τελευταίες γενιές, τέτοιες απειλές ήταν πραγματικές. Κάθε χώρα στα Βαλκάνια έχει ιστορικό διαμελισμών και μαχών κατά των γειτόνων τους σε κάποιο σημείο.
Για να εξηγήσει καλύτερα στους Αμερικανούς γερουσιαστές το τι συμβαίνει τους ρωτάει πώς θα αισθάνονταν οι ίδιοι αν το Μεξικό μετονομαζόταν ξαφνικά σε «Δημοκρατία του Μεξικού και του Τέξας».
Κατανοεί βέβαια και τους κατοίκους της ΠΓΔΜ γιατί, τι διαπραγματευτής θα ήταν άλλωστε:
Είναι πρόβλημα για αυτούς όταν η Ελλάδα τους λέει ότι «ήλθατε εδώ τον 9ο-10ο αιώνα, πρέπει να αποκαλείστε το πολύ Νέα Μακεδονία». Δεν θεωρούν τους εαυτούς τους νέους, αλλά αυτόχθονες