Γιάννης Δημητρέλλος
Ο Thad Cahill ήθελε να δημιουργήσει κάτι μοναδικό για την εποχή του: Το Telharmonium (ή Dynamophone) ήταν ένα μουσικό όργανο που υποσχόταν να δημιουργεί και να διαμοιράζει μουσική μέσω ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας, με παραλήπτες τους κατόχους τηλεφώνων, στην Αμερική της δεκαετίας του 1890.
Ο Cahill υπέβαλλε αρχικά τα σχέδια για την κατοχύρωση σήματος για το Telharmonium το 1895, αλλά η αίτηση του απορρίφθηκε, διότι τα επί μέρους σημεία της, αξιολογήθηκαν ως «εξαρτήματα και πρακτικές που ήδη υπάρχουν σε άλλες συσκευές με κατοχυρωμένο εμπορικό σήμα». Όμως, δύο χρόνια αργότερα, ο – δικηγόρος στο επάγγελμα – Cahill, κατάφερε να πετύχει το στόχο του.
Το όραμα του Cahill ήταν να δημιουργήσει το «τέλειο όργανο», κάτι που θα μπορούσε να παράγει διαφορετικούς μουσικούς τόνους και ηχοχρώματα, με απόλυτη, επιστημονική ακρίβεια. Ο χειριστής του θα μπορούσε να παίξει μια μελωδία πιάνου με έκταση και έκφραση που θα θύμιζε εκκλησιαστικό όργανο, μια μελωδία βιολιού «μεταμορφωμένη» έτσι ώστε να ακούγεται σαν κουαρτέτο εγχόρδων και όχι μόνο. Το όργανο αυτό θα ήταν ικανό να «διορθώσει» τα μειονεκτήματα των παραδοσιακών οργάνων, για να τα καταργήσει, στο πέρασμα των ετών.
Μια ακόμα πιο σημαντική καινοτομία του σχεδίου του Cahill, ήταν πώς η μουσική του οργάνου αυτού θα διανεμόταν στο νεότευκτο – εκείνη την εποχή δίκτυο των συνδρομητών σταθερής τηλεφωνίας, που βρίσκονταν σε ιδιωτικές κατοικίες, εταιρίες και ξενοδοχεία. Άλλωστε, αυτό το σκοπό υπαγόρευε και το ίδιο το όνομα της κατασκευής:Telharmonium, όπως Telegraphic Harmony. Βέβαια, αυτός ήταν και ο μόνος τρόπος για να ακουστεί ένα ηλεκτρικό όργανο εκείνη την εποχή, που δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα τα ηχεία και οι ενισχυτές, μέσα από το ενσωματωμένο ηχείο ενός τηλεφώνου. Ήταν μια πομπώδης ηχητική εγκατάσταση, που προκαλούσε δέος με την παρουσία της.
Live παραστάσεις
Ο Cahill δημιούργησε τρεις εκδοχές του Telharmonium: Η πρώτη ζύγιζε επτά τόνους, η δεύτερη 210 (!), το ίδιο και η τρίτη. Από το 1903 και μετά, στην αίθουσα Tellharmonic Hall που βρισκόταν στο Broadway, ο Cahill καλούσε φίλους και την υψηλή κοινωνία της Νέας Υόρκης (ανάμεσα τους και ο Mark Twain) για να απολαύσουν συναυλίες μουσικής, οι οποίες μεταδίδονταν παράλληλα σε τηλεφωνικούς δέκτες. Στο ξεκίνημα της δεκαετίας που ακολούθησε, το τεράστιο βάρος του οργάνου (καταλάμβανε πλήρως το χώρο ενός δωματίου) καθώς και το ηχητικό χάος που δημιουργούσε στις τηλεφωνικές επικοινωνίες των κατοίκων της Νέας Υόρκης, προκάλεσαν την παρακμή του. Το 1914, το Tellharmonium – μαζί με το όνομα-γλωσσόδετη του – πέρασαν στην ιστορία. Σήμερα, δε σώζεται καμία ηχογράφηση του. Μόνο αυτές οι εικόνες hipsters του 1906 που το παρακολουθούν με δέος.
Με στοιχεία από Gunter’s Magazine