Δημήτρης Καβατζικλής
Κάποια στιγμή γύρω στο 1789, όταν της είπαν ότι οι Γάλλοι υπήκοοί της δεν είχαν ψωμί, η Μαρία-Αντουανέτα, σύζυγος του τότε βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου ΙΣΤ, υποτίθεται ότι απάντησε ως εξής: «Qu’ils mangent de la brioche», δηλαδή «Ας φάνε κέικ».
Με αυτό το σκληρό σχόλιο, η βασίλισσα έγινε ένα μισητό σύμβολο της παρακμιακής μοναρχίας και τροφοδότησε την επανάσταση που θα την έκανε να χάσει (κυριολεκτικά) το κεφάλι της αρκετά χρόνια αργότερα, αναφέρει το History.
Είπε όμως όντως η Μαρία-Αντουανέτα αυτά τα εξοργιστικά λόγια;
Σύμφωνα με τους ιστορικούς, όχι. Η Lady Antonia Fraser, συγγραφέας της βιογραφίας της Γαλλίδας βασίλισσας, πιστεύει ότι το απόσπασμα θα ήταν πολύ ασυνήθιστο για τη Μαρία-Αντουανέτα, μια έξυπνη γυναίκα που πρόσφερε γενναιόδωρα σε φιλανθρωπικούς σκοπούς και, παρά τον αναμφισβήτητα πλούσιο τρόπο ζωής της, επέδειξε ευαισθησία προς τον φτωχό πληθυσμό της Γαλλίας.
Εξάλλου, η φράση κυκλοφορούσε πολλά χρόνια πριν από το 1789.
Αρχικά ειπώθηκε με ελαφρώς διαφορετική μορφή για τη Μαρία- Τειρεσία την Ισπανίδα πριγκίπισσα που παντρεύτηκε τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΔ’ το 1660 που υποτίθεται ότι πρότεινε στους Γάλλους να φάνε «la croûte de pâté» (την κρούστα του πατέ).
Τον επόμενο αιώνα, αρκετοί άλλοι βασιλικοί του 18ου αιώνα κατηγορήθηκαν για τη φράση με πιο διάσημο «κατήγορο» τον φιλόσοφο Jean-Jacques Rousseau, που συμπεριέλαβε την ιστορία του πατέ στις «Εξομολογήσεις» του (Les Confessions) το 1766, αποδίδοντας τες σε «μια μεγάλη πριγκίπισσα» (πιθανότατα τη Μαρία-Θηρεσία).
Όποιος και αν πρόφερε αυτές τις αξέχαστες λέξεις, το σίγουρο είναι ότι δεν ήταν η Μαρία-Αντουανέτα αφού την εποχή που έγραψε ο Rousseau τις «Εξομολογήσεις» ήταν μόλις 10 ετών.