Μικροπράγματα
Από τον Σωτήρη Στυλιανού
Στην παραβολή του καλού Σαμαρείτη η βοήθεια που εκείνος δίνει στον ξυλοδαρμένο και μισοπεθαμένο άνθρωπο τον οποίο βρήκε πεσμένο στο δρόμο, δηλώνει ότι η καλοσύνη του ανθρώπου από την περιοχή της Σαμάρειας ήταν πολύ σπουδαία, παρόλο που τους Σαμαρείτες τους περιφρονούσαν οι Ισραηλίτες. Δυστυχώς οι δυο Ισραηλίτες κληρικοί που πέρασαν πρώτοι δεν έδωσαν σημασία στον τραυματισμένο άνθρωπο. Όμως πέρασε ο Σαμαρείτης και τον έσωσε από το θάνατο. Ο σωτήρας του βασανισμένου ταξιδιώτη ήταν ένας αλλοεθνής. Βάζω εδώ τον στίχο όπου το αναφέρει το Ευαγγέλιο.
Η Ευαγγελική περικοπή είναι η εξής:
«Κατά Λουκάν. Ι´, 25-37.
Πῶς ἀποκτᾶται ἡ αἰώνιος ζωὴ
25 Καὶ ἰδοὺ νομικός τις ἀνέστη ἐκπειράζων αὐτὸν καὶ λέγων· διδάσκαλε, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; 26 ὁ δὲ εἶπε πρὸς αὐτόν· ἐν τῷ νόμῳ τί γέγραπται; πῶς ἀναγινώσκεις; 27 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν· 28 εἶπε δὲ αὐτῷ· ὀρθῶς ἀπεκρίθης· τοῦτο ποίει καὶ ζήσῃ. 29 ὁ δὲ θέλων δικαιοῦν ἑαυτὸν εἶπε πρὸς τὸν ᾿Ιησοῦν· καὶ τίς ἐστί μου πλησίον;
῾Η παραβολὴ τοῦ καλοῦ Σαμαρείτου
30 ῾Υπολαβὼν δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν· ἄνθρωπός τις κατέβαινεν ἀπὸ ῾Ιερουσαλὴμ εἰς ῾Ιεριχώ, καὶ λῃσταῖς περιέπεσεν· οἳ καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν καὶ πληγὰς ἐπιθέντες ἀπῆλθον ἀφέντες ἡμιθανῆ τυγχάνοντα. 31 κατὰ συγκυρίαν δὲ ἱερεύς τις κατέβαινεν ἐν τῇ ὁδῷ ἐκείνῃ, καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀντιπαρῆλθεν. 32 ὁμοίως δὲ καὶ Λευΐτης γενόμενος κατὰ τὸν τόπον, ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ἀντιπαρῆλθε. 33 Σαμαρείτης δέ τις ὁδεύων ἦλθε κατ᾿ αὐτόν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἐσπλαγχνίσθη, 34 καὶ προσελθὼν κατέδησε τὰ τραύματα αὐτοῦ ἐπιχέων ἔλαιον καὶ οἶνον, ἐπιβιβάσας δὲ αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἴδιον κτῆνος ἤγαγεν αὐτὸν εἰς πανδοχεῖον καὶ ἐπεμελήθη αὐτοῦ· 35 καὶ ἐπὶ τὴν αὔριον ἐξελθών, ἐκβαλὼν δύο δηνάρια ἔδωκε τῷ πανδοχεῖ καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἐπιμελήθητι αὐτοῦ, καὶ ὅτι ἂν προσδαπανήσῃς, ἐγὼ ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαί με ἀποδώσω σοι. 36 τίς οὖν τούτων τῶν τριῶν πλησίον δοκεῖ σοι γεγονέναι τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς; 37 ὁ δὲ εἶπεν· ὁ ποιήσας τὸ ἔλεος μετ᾿ αὐτοῦ. εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς· πορεύου καὶ σὺ ποίει ὁμοίως.».
Παρακάτω θα προσπαθήσω να αναλύσω το ερώτημα που έθεσα στον τίτλο του κειμένου μου «γιατί άραγε ο Χριστός αναφέρει με έμφαση εδώ τον Σαμαρείτη;».
Οι αρχαίοι Σαμαρείτες ξεχώρισαν από τους Ισραηλίτες ως προς τα θρησκευτικά ζητήματα αλλά και φυλετικά. Οι υπόλοιποι εβραίοι τους αντιπαθούσαν και τους θεωρούσαν σχισματικούς και κατώτερους. Εξάλλου το βλέπουμε ολοφάνερα μέσα στον περίφημο διάλογο που έκανε ο Ιησούς με την Σαμαρείτιδα γυναίκα, η οποία του λέει πώς είναι δυνατόν ένας Ιουδαίος να μιλάει με έναν Σαμαρείτη; Μας την παρουσιάζει το κατά Ιωάννη ευαγγέλιο αυτήν την συνομιλία που είναι μοναδική. Με την παραβολή του καλού Σαμαρείτη ο Κύριος δείχνει ξεκάθαρα ότι γίνεται να είναι κάποιος αλλοεθνής και κατά τη γνώμη μας κατώτερός μας, κι’ όμως να είναι στην πράξη καλύτερος από εμάς.
Από τα αρχαία χρόνια μέχρι και σήμερα, έχουμε την τάση να είμαστε χωρισμένοι σε μεγάλες κατηγορίες, σε ομάδες, ακόμη και οι άνθρωποι που ανήκουμε στο ίδιο έθνος. Ενώ έχουμε τόσα κοινά που μας ενώνουν, ιδίως μέσα στο ίδιο κράτος, την ιδια γλώσσα, το ίδιο αίμα, την ίδια εκπαίδευση, κι όμως το μυαλο μας λειτουργεί έτσι ώστε να μας σπάει σε κομματάκια και να μας διαχωρίζει από τους υπόλοιπους ομοεθνείς μας. Ετσι, για παράδειγμα, διασπαζόμαστε για τα πολιτικά σε προοδευτικούς και μή, θαρρείς πως οι ιδέες της μιας κατηγορίας είναι οι πιο τέλειες σε σχέση με εκείνες της άλλης και το αντίστροφο. Κι’ όμως νομίζω ότι όλοι οι Έλληνες ενδιαφερόμαστε να γίνεται το καλύτερο γι’ αυτήν τη χώρα. Μας χωρίζει και μας αποκοιμίζει το πώς και το τί υποστηρίζει κάποιος πολίτης που είναι από άλλο κόμμα από αυτό που εμείς συμπαθούμε και με ποιό τρόπο προτείνει να αντιμετωπιστεί ένα ζήτημα. Μήπως δεν είναι τόσο σωστό να υπάρχουν συγκρούσεις και καυγάδες για τις κομματικές ιδεολογίες;
Επανερχόμενος, τέλος, στην ευαγγελική περικοπή του καλού Σαμαρείτη, ο Χριστός εδώ μας διδάσκει προτείνοντας να μην ξεχωρίζουμε τους ανθρώπους σε μεγάλες φυλετικές ομάδες, αλλά να αξιολογούμε περισσότερο τα έργα τους και κυρίως να μην θεωρούμε πως είμαστε καλύτεροι από εκείνους. Αυτό ας είναι και για εμάς παράδειγμα προς μίμηση και σιωπηλά, όσο γίνεται, να το εφαρμόζουμε για να μην φουσκώνουμε ότι είμαστε κάτι σπουδαίο.
Νοέμβριος 2022.
Σωτήρης Ι. Στυλιανού.
Συνταξιούχος Βιβλιοθηκονόμος.
Πτυχιούχος Νομικής και Θεολογικής.