Δημήτρης Καβατζικλής
Είναι μια πρόκληση για όλους τους νέους γονείς: να κοιμούνται αρκετά ενώ παρακολουθούν τα νεογέννητά τους. Για μερικούς πιγκουίνους αυτό σημαίνει χιλιάδες μίνι- υπνάκους την ημέρα, ανακάλυψαν οι ερευνητές, σύμφωνα με το Associated Press.
Οι πιγκουίνοι Chinstrap στην Ανταρκτική πρέπει να προστατεύουν τα αυγά και τους νεοσσούς τους όλο το εικοσιτετράωρο σε πολυσύχναστες, θορυβώδεις αποικίες. Έτσι κοιμούνται χιλιάδες φορές κάθε μέρα – αλλά μόνο για περίπου τέσσερα δευτερόλεπτα τη φορά – για να παραμείνουν σε εγρήγορση, ανέφεραν οι ερευνητές στο περιοδικό Science.
Αυτοί οι σύντομοι «μικροϋπνοί», που συνολικά διαρκούν περίπου 11 ώρες την ημέρα, φαίνεται να είναι αρκετοί για να κρατήσουν τους γονείς ενεργούς για εβδομάδες.
«Αυτοί οι πιγκουίνοι μοιάζουν με νυσταγμένους οδηγούς, που ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους και το κάνουν 24 ώρες το 24ωρο για αρκετές εβδομάδες τη φορά», δήλωσε ο Niels Rattenborg, ερευνητής ύπνου στο Ινστιτούτο Βιολογικής Νοημοσύνης Max Planck στη Γερμανία και συν- συγγραφέας της μελέτης.
«Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι ότι είναι σε θέση να λειτουργούν καλά και να μεγαλώνουν με επιτυχία τα μικρά τους», είπε.
Οι πιγκουίνοι Chinstrap, που ονομάστηκαν έτσι από τη λεπτή γραμμή των μαύρων φτερών του προσώπου που μοιάζει με λουρί, συνήθως γεννούν τα αυγά τους σε φωλιές από βότσαλα τον Νοέμβριο. Όπως συμβαίνει με πολλά άλλα είδη πιγκουίνων, τα ζευγάρια μοιράζονται τα γονεϊκά καθήκοντα. Ο ένας γονέας φροντίζει μόνος του τα αυγά και τους νεοσσούς, ενώ ο άλλος πηγαίνει για ψάρεμα.
Ενώ τα ενήλικα δεν αντιμετωπίζουν πολλούς φυσικούς θηρευτές στην αναπαραγωγική περίοδο, τα μεγάλα πουλιά που ονομάζονται καφέ σκούα θηρεύουν τα αυγά και τους μικρούς νεοσσούς. Άλλοι ενήλικες μπορεί επίσης να προσπαθήσουν να κλέψουν βότσαλα από φωλιές. Έτσι οι αφοσιωμένοι γονείς πρέπει να είναι πάντα σε επιφυλακή.
Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη συμπεριφορά των πιγκουίνων σε μια αποικία αναπαραγωγής της Ανταρκτικής με τη βοήθεια αισθητήρων που μετρούν τα εγκεφαλικά κύματα. Συνέλεξαν δεδομένα για 14 ενήλικες για 11 ημέρες στο νησί King George στα ανοικτά των ακτών της Ανταρκτικής.
Η ιδέα για τη μελέτη προέκυψε όταν ο Won Young Lee, βιολόγος στο Ινστιτούτο Πολικών Ερευνών της Κορέας, παρατήρησε ότι οι πιγκουίνοι ανοιγοκλείνουν συχνά τα μάτια τους. Αλλά η ομάδα χρειάστηκε να καταγράψει εγκεφαλικά κύματα για να επιβεβαιώσει ότι κοιμόταν.
«Για αυτούς τους πιγκουίνους, οι μικρούπνοι έχουν κάποιες αποκαταστατικές λειτουργίες – διαφορετικά δεν θα μπορούσαν να αντέξουν», είπε.
Οι ερευνητές δεν συνέλεξαν δεδομένα ύπνου εκτός της περιόδου αναπαραγωγής, αλλά υποθέτουν ότι οι πιγκουίνοι μπορεί να κοιμούνται σε μεγαλύτερα διαστήματα σε άλλες εποχές του χρόνου.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν τα οφέλη του μικροϋπνού είναι τα ίδια με αυτά του μακροχρόνιου ενιαίου ύπνου», δήλωσε ο Paul-Antoine Libourel, συν-συγγραφέας και ερευνητής ύπνου στο Ερευνητικό Κέντρο Νευροεπιστημών της Λυών στη Γαλλία. Επίσης, δεν γνωρίζουν αν άλλα είδη πιγκουίνων κοιμούνται με παρόμοιο τρόπο.
«Οι πιγκουίνοι ζουν σε περιβάλλον με υψηλό στρες. Αναπαράγονται σε πολυσύχναστες αποικίες με όλα τα αρπακτικά κοντά τους», είπε ο Daniel Paranhos Zitterbart, ο οποίος μελετά πιγκουίνους στο Ωκεανογραφικό Ίδρυμα Woods Hole στη Μασαχουσέτη. «Ο μικρούπνος είναι μια εκπληκτική τακτική που επιτρέπει σχεδόν συνεχή επαγρύπνηση», είπε.
