Μικροπράγματα
Από τη Μαίρη Βαρσάμη*
Μπορεί πριν λίγα χρόνια οι όροι «βιωσιμότητα» και «πράσινη οικονομία» να μην μας έλεγαν και πολλά. Σήμερα όμως έχουν κερδίσει τη θέση που τους αξίζει στη συνείδησή μας. Γιατί ο κόσμος αλλάζει, το ίδιο κι εμείς.
Είμαστε η γενιά του «Εγώ». Είμαστε η γενιά της κρίσης: οικονομική, κοινωνική, ιδεολογική, πνευματική, κλιματική. Και όπως κάθε κρίση, αποτελεί μια δοκιμασία, αλλά και μια πρόκληση για το πώς θα ανταποκριθούμε στα νέα δεδομένα. Πώς να γίνουμε η γενιά του «Εμείς». Να δημιουργήσουμε κάτι καλό μέσα από τις συνήθειές μας, κάθε επιλογή μας να έχει ένα θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία, το περιβάλλον, τον άνθρωπο. Να προσφέρουμε, να δρούμε, να έχουμε κάτι να πούμε με το έργο που παράγουμε. Καθοριζόμαστε από τις φωνές και τις επιλογές μας και αυτή ακριβώς είναι η έννοια της βιωσιμότητας.
Και μπορούμε να ξεκινήσουμε από τη μόδα, καθώς αυτή καθρεφτίζει την εικόνα μας, και η εικόνα μας θα πρέπει να καθρεφτίζει την ψυχή μας. Να επιλέγουμε να φοράμε ό,τι μας αντιπροσωπεύει, να φοράμε τις αξίες μας, να δείχνουμε με τα ρούχα τις επιθυμίες μας, να αναδεικνύουμε την προσωπικότητά μας. Σήμερα, οι καταναλωτές πιέζουν για μία πιο βιώσιμη και ηθική μόδα, για brands με οικολογική συνείδηση. Και όχι, αυτό δεν είναι μια παροδική τάση, είναι μια επιτακτική ανάγκη για ένα νέο τρόπο ζωής, για αλλαγή φιλοσοφίας.
Η βιομηχανία της μόδας ακούει και ανταποκρίνεται, κάνοντας σημαντικές προσπάθειες και αγώνες τα τελευταία χρόνια για μια βιώσιμη, πιο «πράσινη» και πιο ηθική μόδα. Και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, μιας και η μόδα είναι η 2η πιο ρυπογόνα βιομηχανία στον κόσμο μετά από αυτή του πετρελαίου! Επιπλέον, είναι ο 2ος κλάδος σε ρίσκο μοντέρνας δουλείας και ο 1ος μεγαλύτερος μολυντής μικρομορίων πλαστικού στους ωκεανούς. Αξίζει να αναφέρουμε πως το 60% των ρούχων του σήμερα παράγονται από πλαστικό, συνθετικό, νάιλον, που είναι παράγωγα πετρελαίου, την ίδια στιγμή που η μόδα προκαλεί μεγαλύτερο πρόβλημα στο φαινόμενο του θερμοκηπίου από ότι οι αερομεταφορές και η ναυτιλία μαζί!
Πάμε για ολική μετάλλαξη του κλάδου της μόδας. Σκοπός όλων των επαγγελματιών της βιώσιμης ανάπτυξης είναι να μετασχηματίσουμε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα σε βιώσιμη, ηθική και κυκλική. Να ενσωματώσουμε τη διαφάνεια για τα υλικά ενός ρούχου, την κυκλική οικονομία, την ευαισθησία προς τα δικαιώματα των ζώων, τις δίκαιες αμοιβές προς τους εργαζόμενους, σε ένα βιώσιμο μοντέλο που θα βάζει τον εργαζόμενο και το περιβάλλον πάνω από το κέρδος. Και θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε τους καταναλωτές να δίνουν σημασία σε ό,τι αγοράζουν για να κάνουμε μαζί σας αυτή την αλλαγή. Να μη μας φοράει το ρούχο, να το φοράμε και να δείχνουμε τον εαυτό μας μέσα από αυτό.
Μπορούμε να υιοθετήσουμε νέες καταναλωτικές συνήθειες. Να 10 μικροπράγματα που μπορεί να οδηγήσουν σε αμέτρητα θαύματα:
1. Να προσέχουμε από τι υλικό είναι φτιαγμένο το ρούχο που θα αγοράσουμε, επιλέγοντας οικολογικά υλικά όπως π.χ. οικολογικό ή ανακυκλωμένο βαμβάκι, ανακυκλωμένο μαλλί ή πολυεστέρα κ.α.
2. Να επιλέγουμε υλικά που να είναι φιλικά προς το δέρμα μας, να επιλέγουμε τι αγγίζει το σώμα μας.
3. Να γνωρίζουμε πόσο χρόνο ζωής έχει το ρούχο, ώστε να καθυστερήσει μέσω της ανακύκλωσης να φτάσει στη φύση ή όταν φτάσει να μην την επιβαρύνει. Αυτό θα πει eco-friendly μόδα.
4. Να υιοθετήσουμε μια zero-waste φιλοσοφία, να μην σπαταλάμε υφάσματα και να μην πετάμε ρούχα αλλά να τα πηγαίνουμε για ανακύκλωση.
5. Να περιορίσουμε τις αγορές μας από αλυσίδες fast fashion, γιατί δεν γνωρίζουμε ποιος έφτιαξε τα ρούχα και κάτω από ποιες συνθήκες.
6. Να επιλέγουμε ρούχα που χρησιμοποιούν ελληνικά υλικά, όπως μετάξι από το Σουφλί, που σχεδιάζονται και ράβονται στην Ελλάδα, ιδανικά από μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις ή τεχνίτες, ενισχύοντας έτσι την τοπική κοινότητα και τοπική οικονομία.
7. Να επιλέγουμε minimal, κλασικά σχέδια, με διαχρονικότητα, λίγα και καλά, ώστε να τα έχουμε για πάντα στη ντουλάπα μας, αποφεύγοντας τη σπατάλη.
8. Να επαναχρησιμοποιούμε τα ρούχα μας, κάνοντας διαφορετικούς συνδυασμούς και βρίσκοντας τρόπους να τα αξιοποιούμε ξανά και ξανά. Και όταν τα βαρεθούμε να τα δωρίζουμε.
9. Να ψωνίζουμε από μαγαζιά second hand, όπου μπορεί να πετύχουμε branded θησαυρούς σε πολύ οικονομικές τιμές, βοηθώντας ταυτόχρονα να παρατείνουμε τη ζωή του ρούχου.
10. Να δίνουμε σημασία και στη συσκευασία των ρούχων που αγοράζουμε, να είναι βιοδιασπώμενη ή χάρτινη. Η ακόμα καλύτερα να παίρνουμε τη δική μας υφασμάτινη τσάντα κάθε φορά που πηγαίνουμε για ψώνια. Με στυλ και οικολογική συνείδηση.
Είναι απλό. Αλλάζουμε και δρούμε για ένα καλύτερο μέλλον. Και η μόδα ακολουθεί τον ίδιο δρόμο. Ας ξεκινήσουμε την αλλαγή από τα απλά, με μικρές αλήθειες που θα οδηγήσουν σε μεγάλες πράξεις. Γιατί η ουσία της βιώσιμης μόδας, όπως και της ζωής, βρίσκεται στα μικροπράγματα. Γιατί στα μικρά κρύβονται τα πιο μεγάλα.
*Η Μαίρη Βαρσάμη είναι Σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας, ΕΚΕ & Βιώσιμης Ανάπτυξης, υπεύθυνη πολλών έργων βιωσιμότητας στην Ελλάδα. Είναι Διευθύντρια Επικοινωνίας & Fundraising του Fashion Revolution Greece.