Μικροπράγματα
Γράφει ο Tsaky Stardust (Aerospace engineer)
Χθες είδα ξανά το “2 or 3 things I know about her” του Jean Luc Godard. Νομίζω πως για ακόμη μια φορά, ενώ περνούσαν οι σκηνές μπροστά μου, περίμενα με αγωνία τον ψιθυριστό μονόλογο: ο κεντρικός χαρακτήρας της ταινίας, ανακατεύει τον καφέ του, δημιουργώντας συμπαντικες εικόνες στο μυαλό του θεατή.
Η επιστήμη και η τέχνη, στον βαθμό που αναδύονται από τα βάθη της ανθρώπινης δημιουργικότητας, είναι δυο κομμάτια του ίδιου παζλ. Πολλές φορές όμως, ο φόβος μιας χαμένης δημοσίευσης ή με αλλά λόγια ο φοβος του να «φτάσεις δεύτερος» κινητοποίησε την επιστημονική κοινότητα.
Από την άλλη, η 9η συμφωνία του Μπετοβεν, δεν ήταν προϊόν βιασύνης, ή φόβου μην γραφτεί από άλλον συνθέτη. Η τέχνη αντιγραφει την φύση σε όλη της την ομορφιά, την σκληρότητα και την πολυπλοκότητα. Η επιστήμη από την άλλη προσπαθεί να την ερμηνεύσει και να την εξηγήσει. Έτσι τέχνη και επιστήμη βρίσκουν έμπνευση η μία στην άλλη.
Η εικόνα που είχε το εύρύ κοινό για τον επιστήμονα, κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, δεν ήταν άλλη από αυτή ενός μεσήλικα με ανακατεμένα μαλλιά και lab coat. Και όντως ο Γαλιλαίος, ο Νεύτωνας, ο Λαπλας, ο Φαραντει και ο Αινσταιν δημοσίευσαν το επιστημονικό τους έργο μπαίνοντας βαθιά στην ποπ κουλτούρα. Ήταν όμως εξαιρέσεις.
Neil Degrasse Tyson Physics GIF – Find & Share on GIPHY
Discover & share this Neil Degrasse Tyson Physics GIF with everyone you know. GIPHY is how you search, share, discover, and create GIFs.
Σήμερα, επιστήμονες όπως οι αστροφυσικοί Νιλ Τάισον και Μπραιαν Κοξ εισβάλουν όλο και πιο βαθιά στην καθημερινότητα μας, με κείμενα, βιβλία, podcasts. Η επιστήμη μαζί με τις μεγάλες της ανακαλύψεις δεν είναι πλέον απόμακρη και ψυχρή αλλά προσιτή στον καθένα.
Παλαιότερα τα μυθολογικα αφηγήματα και οι θρησκευτικές πηγές υπήρξαν έμπνευση για θαυμαστα έργα τέχνης. Σήμερα η επιστήμη, μέσω των μεγάλων ανακαλύψεων, μπορεί να αποτέλεσει πηγή ανεξάντλητης έμπνευσης και διέγερσης της ανθρώπινης δημιουργικότητας, διεκδικώντας μια θέση ανάμεσα στις μούσες της αρχαιότητας.
Να επιστρέψω όμως στον Godard: μέσω της ταινίας, ο δημιουργός εκφράζει τον φόβο του για το μέλλον και την εδραίωση της καπιταλιστικής κοινωνία σε βάρος της δημιουργικότητας. Σήμερα βλέπουμε unskilled ανθρωπους να είναι δημοφιλείς επειδή είναι αναγνωρίσιμοι. Σοσιαλ μίντια που προάγουν την φιλία με αντάλλαγμα λίγα λαηκ. Την καταναλωτική μανία να καπελώνει βασικές ηθικες αξιες. Για τον Godard αυτη η αλλαγή σημαίνει και το τέλος της ανθρώπινης διανόησης (μάλλον διάβαζε πολύ Καμυ ο Λουκ).
Η ταινία στερείται ουσιαστικού μοντάζ δημιουργώντας έναν λαβύρινθο από εικόνες. Ο ήχος, ή και η απουσία του, όμως λειτουργούν με αρκετά χειριστικο τρόπο, προσφέροντα μια ακουστική διέξοδο στον θεατή. Η καταναλωτική κουλτούρα που εκθέτει η ταινία σε αυνδυασμο με την κατάθλιψη των λαηκ ξεγυμνώνουν την εκπόρνευση του ανθρώπου. Αυτό το άρθρο φυσικά, δεν αποτελεί εξαίρεση.