Διαλύοντας τα στερεότυπα για τον HIV, στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης

ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΤΣΙΤΙΡΙΔΗ

Μια εικαστική παρέμβαση στον χώρο του Κέντρου Σύγχρονης τέχνης στην Θεσσαλονίκη έρχεται να σπάσει τα στερεότυπα για τον HIV, ανοίγοντας έναν διάλογο, με στόχο την αφύπνιση, χωρίς να γίνεται με αφορμή κάποια παγκόσμια ημέρα.

«To Whom It May Concern – Αποκαλύπτοντας γνώριμες πτυχές του αγνώστου» είναι ο τίτλος της εικαστικής παρέμβασης που παρουσιάζεται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Β1, Λιμάνι) από τις 30 Μαρτίου έως και τις 15 Απριλίου 2018, σε σύλληψη και επιμέλεια του Αλέξανδρου Μιχαήλ, σε συνεργασία με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή» και τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Κέντρο Ζωής» για την υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με τον HIV.

Η έκθεση είναι το αποτέλεσμα της συνάντησης και συνεργασίας μέσα από μια σειρά βιωματικών εργαστηρίων, ανθρώπων που ζουν με τον HIV αλλά και ανθρώπων του οικείου και οικογενειακού περιβάλλοντος τους, μια σύμπραξη αξιόλογων ανθρώπων και φορέων που με το έργο τους έχουν αναδείξει προβλήματα και έχουν προτείνει λύσεις για μια ουσιαστική ανθρώπινη και ρεαλιστική προσέγγιση του HIV. O Αλέξανδρος Μιχαήλ όπως μας εξομολογείται είχε την ιδέα για μια σειρά από βιωματικά εργαστήρια που θα είχαν ως στόχο να δοθεί ο κατάλληλος δημιουργικά χώρος όπου το βίωμα της οροθετικότητας να μπορεί να εκφραστεί ομαδικά και με τις κατάλληλες συνδέσεις το αποτέλεσμα να αντικατοπτρίζει την συλλογική συνείδηση της ομάδας.

Η προσέγγιση αυτή άλλωστε είναι κοντά στο σκεπτικό των οργανώσεων με τις οποίες συνεργάστηκε ο Αλέξανδρος Μιχαήλ για την υλοποίηση του έργου. Όπως αναφέρει ο ίδιος : «Ο απώτερος στόχος ήταν στο βίωμα που αποτυπώνεται να υπάρχει πρόσβαση από ένα ευρύτερο κοινό ώστε να αρχίσει μεγαλύτερη μερίδα του κόσμου και της κοινωνίας να κατανοεί, να έρχεται σε επαφή και να συνομιλεί γύρω από τον HIV. Το project ήταν έτσι σχεδιασμένο ώστε η ίδια η φωνή, το ίδιο το βίωμα των ανθρώπων που ζουν με τον hiv να δοθεί σε ένα ευρύτερο κοινό». Τα έργα μέσα στο χώρο αγκαλιάζονται από λέξεις, προτάσεις, φράσεις που αποτελούν τον αυτούσιο λόγο των συμμετεχόντων έτσι όπως ηχογραφήθηκε η καταγράφηκε ως γραπτό, είναι οι σκέψεις, τα συναισθήματα που γεννήθηκαν, με αφορμή τις ζωγραφιές τα σκίτσα και τα γλυπτά.

Ο λόγος αποτελεί την ισορροπία ανάμεσα στην εικόνα, την σκέψη και την έκφραση. Το κείμενο είναι ένα σημαντικό αποτύπωμα που κάνει την εμπειρία του ταξιδιού πιο ολοκληρωμένη, μετακινεί τη στατική εικόνα, ζωντανεύει παραπάνω από μια αισθήσεις. Παρ όλα αυτά ενώ οι φράσεις κάνουν πιο κατανοητή την εικόνα, το κείμενο δεν καταλήξει να περιγράφει το έργο.

Ρωτώ τον Αλέξανδρο και την Αμαλία Μανωλοπούλου – υπεύθυνη γραφείου της Θετικής Φωνής στη Θεσσαλονίκη, για την προσπάθεια που έγινε ώστε να συσταθεί η ομάδα που δούλεψε μαζί για το τελικό αποτέλεσμα:

«Η αντίδραση στην πρόταση συμμετοχής στα εργαστήρια δεν ήταν αμέσως θετική και εύκολη Η πρόσκληση έγινε από την «Θετική Φωνή» και το «Κέντρο Ζωής» προς τους ωφελούμενους. Δυσκολευτήκαμε να συγκροτήσουμε ομάδα, κάναμε αρκετές προσπάθειες και αυτό ήταν από μόνο του ενδιαφέρον. Το να δεχτεί δηλαδή κάποιος να έρθει σε μια άγνωστη ομάδα και να εκτεθεί σε άγνωστους ανθρώπους. Ξεκινήσαμε με μια ομάδα ομοτίμων και μετά σταδιακά ενεπλάκησαν οικείοι, σύντροφοι, άτομα από την οικογένεια τους. Επιπρόσθετα έγινε και ένα εργαστήριο ξεχωριστά για ανθρώπους που εργάζονται σε δομές κάτι που ήταν ανεξάρτητο αλλά πολύ χρήσιμο και δημιουργικό. Το αποτέλεσμα με αυτό τον τρόπο κατέληξε να είναι ομαδικό. Το κάθε τι έχει γίνει ατομικά αλλά το αποτέλεσμα είναι η συλλογική φωνή της ομάδας και αυτού που ήθελε να βγάλει.»

Το αποτέλεσμα εκφράζει πανανθρώπινες αγωνίες, πιστεύω, ανάγκες και ευαισθησίες με αισιοδοξία και χαρά, με το μοτίβο του ήλιου να είναι αρκετές φορές επαναλαμβανόμενο και να δεσπόζει στην έκθεση, κόντρα στην μαυρίλα και στην γενικότερη απαισιοδοξία μια μεγάλη ανατροπή και μια στροφή στον τρόπο ανάγνωσης της οροθετικότητας και του HIV. Η έκθεση δίνει χώρο στον θεατή να σκεφτεί, να νιώσει συναισθήματα, να προβληματιστεί και να φύγει με αισιόδοξη διάθεση, με προβληματισμό και μια θετική εμπειρία γύρω από τον τρόπο θέασης του HIV . Πρωτοβουλίες όπως αυτές είναι σημαντικές γιατί προσθέτουν μεγαλύτερη εξωστρέφεια στο έργο των οργανώσεων που είναι διαρκώς στο προσκήνιο και δεν περιμένουν την 1/12 για να δράσουν. Πράγματα γίνονται και μάλιστα πολύ επαγγελματικά με αφοσίωση και φροντίδα.

Η έκθεση «To Whom It May Concern» απευθύνεται στον κάθε έναν «παραλήπτη» που «μπορεί να ενδιαφέρεται» να δει μέσα από τα μάτια των άλλων και δίνει το ερέθισμα να ξεκινήσει ένας διάλογος που αν δεν έχει ως έναρξη την ίδια την έκθεση μπορεί να ανοίξει αργότερα στην παρέα, στο σπίτι με φίλους και την οικογένεια αλλά και εσωτερικά μέσα μας. Ένα κοινωνικό δρώμενο που έχει στόχο να μετακινηθεί παραπέρα σε άλλες πόλεις και να ανοίξει διαλόγους με νέους θεατές όπως μας λένε οι εμπλεκόμενοι. Η πρώτες αντιδράσεις του κοινού είναι θετικές και συγκινητικές ειδικά από τους έφηβους επισκέπτες.

Αν οι ηλιόλουστές αυτές μέρες σας βγάλουν προς το λιμάνι περάστε μια βόλτα από την Αποθήκη Β1 και γίνετε και εσείς ένας από αυτούς που μπορεί να «ενδιαφερθεί» να γίνει ο «παραλήπτης του μηνύματος».

*Info

Διάρκεια : 30 Μαρτίου – 15 Απριλίου 2018
Χώρος : Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Β1, Λιμάνι)
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη έως Κυριακή 10:00 – 18:00 | Πέμπτη 10:00 – 22:00 | Δευτέρα κλειστά

Ο επιμελητής θα είναι παρών καθ’όλη τη διάρκεια της έκθεσης.

Λίγα λόγια για τη «Θετική Φωνή»

Η «Θετική Φωνή» είναι ο Σύλλογος Οροθετικών Ελλάδος και ιδρύθηκε το 2009. Καταστατικοί σκοποί του Συλλόγου είναι η προάσπιση των δικαιωμάτων των οροθετικών, η αντιμετώπιση της εξάπλωσης του HIV/AIDS, καθώς και ο περιορισμός των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεών του στην Ελλάδα, όπως και η καταπολέμηση του στιγματισμού που υφίστανται οι συμπολίτες μας που ζουν με τον HIV. Ο Σύλλογος έχει περισσότερα από 400 εγγεγραμμένα μέλη, 25 εργαζόμενους και ένα ευρύ δίκτυο με περισσότερους από 650 ενεργούς εθελοντές σε όλη την Ελλάδα. Στο πεδίο της πρόληψης, η «Θετική Φωνή» λειτουργεί από το 2012 τα Κλινικά Κέντρα Πρόληψης “Checkpoint”. Με δύο σταθερές δομές στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και δύο κινητές μονάδες, παρέχεται η δυνατότητα για δωρεάν και ανώνυμο τεστ για HIV, HCV, HBV και Syphilis με τη μέθοδο “rapid test”.
Λίγα λόγια για το Checkpoint

Τα Checkpoint είναι μη κλινικά κέντρα πρόληψης, ενημέρωσης και προαγωγής της εξέτασης για τους ιούς HIV, HBV και HCV που λειτουργούν στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Τα Checkpoint είναι μια πρωτοβουλία της «Θετικής Φωνής», του Συλλόγου Οροθετικών στον HIV Ελλάδος, σε συνεργασία με το Aids Healthcare Foundation (AHF) και το Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ). Τα Checkpoint έχουν καταφέρει να διαγνώσουν το 32% του συνόλου των νέων κρουσμάτων HIV στην Ελλάδα και να συμβάλουν στην εκτιμώμενη μείωση του επιπολασμού του HIV στη χώρα, όπως διαφαίνεται από τη μείωση του αριθμού των νέων διαγνώσεων την τελευταία διετία.

Λίγα λόγια για το «Κέντρο Ζωής»

Το «Κέντρο Ζωής» ιδρύθηκε το 1991 και είναι το πρώτο αναγνωρισμένο, μη κερδοσκοπικό, μη κυβερνητικό σωματείο στην Ελλάδα που προσφέρει δωρεάν, μοναδικές υπηρεσίες και προγράμματα (ψυχοκοινωνική και νομική υποστήριξη, Κέντρο Ημέρας κτλ.), καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών των ανθρώπων που ζουν με HIV/AIDS, των οικογενειών και των συντρόφων τους. Όλα αυτά τα χρόνια, στέκεται στο πλάι όλων όσοι το προσεγγίζουν, χωρίς καμιά διάκριση ως προς το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την εθνικότητα, χάρη στην πολύτιμη προσφορά του μεγάλου δικτύου εθελοντών και του άρτιου επιστημονικού προσωπικού που διαθέτει.