Μικροπράγματα
Όταν ήμουν μικρός, δηλαδή στην εφηβεία πιο συγκεκριμένα, άκουγα μόνον τους Μπήτλς, και μόνον το τραγούδι τους «Let it be». Κάποτε, γύρω στα σαράντα μου, άκουσα σε μια τηλεοπτική εκπομπή την νεαρή, την έφηβη τότε, Αρετή Κετιμέ με το μουσικό όργανό της, το λεγόμενο «σαντούρι» και με την γλυκύτητα της φωνή της, και με εντυπωσίασε. Σήμερα που πλησιάζω πια να κλείσω την έκτη δεκαετία της ζωής μου, έχω την ευκαιρία να απολαμβάνω τα τραγούδια της μέσω του διαδικτύου.
Από τον τίτλο του κομματιού τούτου φαίνεται ότι θα ασχοληθώ με την παράδοση στο ελληνικό τραγούδι, παίρνοντας αφορμή από την Αρετή Κετιμέ.
Υπάρχουν εκατομμύρια τραγούδια στον κόσμο. Όμως εμένα τώρα πια μου αρέσουν πολύ τα ελληνικά δημοτικά και λαϊκά τραγούδια που βασίζονται στην παράδοση.
Πρώτα όμως θα σας αναφέρω το πώς απάντησα σε μια προσωπική ερώτηση σε μια συνέντευξή μου το 2006 στον Σταύρο Θεοδωράκη στην εφημερίδα «Τα Νέα» και στην στήλη που ονομαζόταν «Οι άλλοι πρωταγωνιστές». Ίσως σε μεταγενέστερο κείμενό μου να σας παρουσιάσω τρεις συνεντεύξεις μου, ολόκληρες, και με τα λάθη που έκανα, δηλαδή, τις λανθασμένες απαντήσεις που έδωσα. Αλλά τώρα έχει σειρά μόνον μια απάντηση που έδωσα σχετικά με το ποιον πολιτικό χώρο ανήκω, που μου το ρώτησε ο τότε δημοσιογράφος Σταύρος Θεοδωράκης, που ήταν ο μετέπειτα πρόεδρος και ιδρυτής του πολιτικού κόμματος με την ονομασία «Το Ποτάμι», το οποίο κατάφερε και μπήκε στην Ελληνική Βουλή.
Με ρώτησε ο γνωστός τότε δημοσιογράφος:
Ερώτηση: Ασχολείσαι με την πολιτική;
Απάντηση: Δεν είμαι κομματικοποιημένος, αλλά μου αρέσει να ενημερώνομαι και να διαβάζω βιβλία για την πολιτική. Έχω και μια μικρή λόξα, να βάλω κάποτε υποψηφιότητα,
στις δημοτικές ή τις νομαρχιακές εκλογές.
Ερώτηση: Είσαι αριστερός ή δεξιός; Σε ποιο μπλοκ ανήκεις;
Απάντηση: Είμαι περισσότερο αριστερός. Αν και μου αρέσουν και ορισμένα πράγματα που
κάνουν οι δεξιοί. Συμφωνώ μαζί τους που θέλουν να κρατήσουν την παράδοση.
Ερώτηση: Δεν είσαι επαναστάτης;
Απάντηση: Είμαι μεταρρυθμιστής, ρεφορμιστής. H επανάσταση μπορεί να γίνει και με ήπιους τρόπους, όχι μπαμ και κάτω!
Δεν ήθελα τότε να αναλύσω περισσότερο γιατί συμφωνώ με τους δεξιούς που θέλουν και προσπαθούν να κρατήσουν την ελληνική παράδοση. Αυτό θα προσπαθήσω να το απαντήσω τώρα με αφορμή την αγαπητή σε πολλούς Έλληνες τραγουδίστρια, την Αρετή Κετιμέ.
Σε μια εκπομπή «Στην υγειά μας» που την παρουσίαζε ο ταλαντούχος ηθοποιός Σπύρος Παπαδόπουλος, είχε κάποτε ένα αφιέρωμα στον σπουδαίο Έλληνα μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη ο οποίος βρίσκεται στην άλλη ζωή πια. Σ’ αυτήν την συγκεκριμένη εκπομπή ήταν καλεσμένη και η Κετιμέ. Όταν της έδωσαν το λόγο είπε τα εξής σχετικά με την παράδοση. «Επειδή εγώ προέρχομαι από το χώρο της παράδοσης, θέλω να πω ότι η παράδοση είναι μία έννοια όχι στατική, αλλά είναι αυτό που μεταλαμπαδεύεται από μία γενιά στην άλλη και εμάς η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη μας έχει παραδοθεί και είναι η παράδοσή μας».
Η λέξη «μεταλαμπαδεύεται» με βρίσκει σύμφωνο και με εντυπωσίασε αρκετά. Κατά την δικιά μου ερμηνεία το ρήμα σημαίνει ανάβω μία λαμπάδα από μία άλλη σε μεταγενέστερο χρόνο. Για να το φέρω στο θέμα του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, να θυμηθούμε εδώ το πατριωτικό μοτίβο, όταν το έθνος τραγουδάει το «Μάνα μου τα κλεφτόπουλα», που μιλάει για κάποια γλέντια που κάνουν οι αρματωλοί και οι κλέφτες σε μια ανάπαυλα του πολέμου. Ο Ελληνικός λαός πάντα ήξερε και ξέρει να γλεντάει με κάθε ευκαιρία τραγουδώντας αυτά τα δημοτικά και αργότερα τα λαϊκά του τραγούδια και χορεύοντας τους χορούς του. (Σε μεταγενέστερο γραπτό μου θα αναφερθώ στους παραδοσιακούς χορούς.).
Εκτός από την Αρετή Κετιμέ, ακούω ακόμα και άλλες δύο τραγουδίστριες, τις μακαρίτισσες Δόμνα Σαμίου και Σωτηρία Μπέλλου.
Όπως θα έχετε καταλάβει υποστηρίζω την γνησία ελληνική παράδοση στο τραγούδι. Δηλαδή, πιο συγκεκριμένα μου αρέσουν τα δημοτικά και τα καθαρά λαϊκά τραγούδια, αυτά που βγήκαν πραγματικά μέσα από το ελληνικό έθνος. Αυτά ας μην τα ξεχάσουμε ποτέ να τα τραγουδάμε στις νέες γενιές. Πάντα ελπίζω ότι από αυτά θα τους μείνει στη ψυχή τους κάτι ωραίο.
Δεκέμβριος 2022.
Σωτήρης Ι. Στυλιανού.
Συνταξιούχος Βιβλιοθηκονόμος.
Πτυχιούχος Νομικής και Θεολογικής.