Μικροπράγματα
Όποιος έχει παρακολουθήσει δημόσιες συζητήσεις στην χώρα μας (ιδίως δε τις πολιτικές) φτάνει γρήγορα στο συμπέρασμα ότι στην χώρα μας δεν γίνεται ουσιαστικά κανένας διάλογος.
Στην καλύτερη των περιπτώσεων γίνονται παράλληλοι μονολόγοι, ενώ στην χειρότερη ο ένας συνομιλητής διακόπτει συνεχώς τον άλλο, όταν δεν είναι αρεστά, αυτά που ο άλλος λέει.
Γιατί όμως αυτό συμβαίνει; Γιατί δεν μπορεί να γίνει πραγματικά διάλογος;
Η απάντηση είναι απλή: Πριν εμπλακούμε σε έναν οποιονδήποτε διάλογο θα πρέπει να κάνουμε μία απλή ερώτηση τόσο στον εαυτό μας όσο και στον συνομιλητή μας. «Δέχεσαι ότι αυτό που λες μπορεί να είναι λάθος;»
Εάν η απάντηση ενός εκ τον δύο συνομιλητών είναι «όχι», τότε απλά πλέον δεν υφίσταται και δεν μπορεί να διεξαχθεί διάλογος, γιατί ο διάλογος προϋποθέτει μία (προσωρινή έστω) έκπτωση από τα όποια πιστεύω μας.
Σε οτιδήποτε δηλαδή και εάν πιστεύουμε, να το βάλουμε για λίγο στην άκρη, προς χάριν της αλήθειας. Όσο ακράδαντα και εάν το πιστεύουμε αυτό.
Θα πρέπει δηλαδή με απλά λόγια, να δεχτούμε -όχι απλώς υποκριτικά, αλλά βαθειά μέσα μας, ότι ο άλλος μπορεί να έχει δίκιο και εμείς άδικο.
Να ελέγξουμε τις ιδέες μας στο κατά πόσον αυτές είναι σωστές και να αφήσουμε τον άλλο να προσπαθήσει να μας πείσει, με τα τυχόν αντεπιχειρήματα του.
Να θέσουμε εμείς οι ίδιοι, τις όποιες ιδέες μας στον ντορβά της αμφισβήτησης, προς χάριν της αλήθειας. Αυτό από μόνο του είναι κάτι πολύ δύσκολο.
Επιπροσθέτως, αυτό προϋποθέτει πρώτα από όλα να ακούσουμε τον άλλο προσεκτικά.
Όταν τον διακόπτουμε- όσο ακραία και εάν είναι η άποψη του, το μόνο που καταφέρνουμε, είναι να αποδεικνύουμε στον εαυτό μας ότι απλά ότι δεν δεχόμαστε να ακούσουμε την άλλη άποψη.
Ίσως γιατί ενδόμυχα να φοβόμαστε, ότι ο άλλος μπορεί και να έχει δίκιο και ότι θα πρέπει πλέον εμείς να αναθεωρήσουμε τις όποιες απόψεις μας.
Αυτό όμως σημαίνει ότι έχουμε μπει στον διάλογο υποκριτικά, μόνο και μόνο για να επιβάλουμε εμείς την δικιά μας άποψη.
Πέρα όμως από την υποκριτική μας στάση, αυτό δείχνει όμως και μία αυταρχική πρακτική που επιλέγουμε να έχουμε ως προς τον συνομιλητή μας.
«Δεν σε αφήνω άλλο να μιλάς, γιατί δεν μου αρέσουν αυτά που λες.»
Σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν μας φαίνεται ακραία η άλλη άποψη, είναι πιο τίμιο να μην εμπλεκόμαστε καν κάτι τέτοιο.
Έχουμε κάθε δικαίωμα εφόσον πιστεύουμε σε κάτι ακράδαντα -ή εφόσον πιστεύουμε ότι η αντίθετη άποψη, μας φαίνεται εξωφρενική- να πούμε εξαρχής λόγο χάρη ότι «δεν δέχομαι να συζητήσω καν, ότι η γη είναι επίπεδη.»
Αλλά εάν δεχτούμε να μπούμε στον διάλογο θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να δεχτούμε ακόμα και γι αυτό – ότι μπορεί εμείς να κάνουμε λάθος!
Γιατί ο διάλογος ουσιαστικά αυτό που σημαίνει για εμάς είναι: ο αυτοέλεγχος και η αμφισβήτηση τον όποιον απόψεων μας.
Και γι αυτό ακριβώς με τον διάλογο βελτιωνόμαστε, αναθεωρούμε κάποιες απόψεις μας και γινόμαστε έτσι πιο ολοκληρωμένοι άνθρωποι.