Γιατί είναι τόσο σημαντική η τόλμη της Μαλάλα

Γράφει ο Γιώργος Σωτηρόπουλος 

Η Μαλάλα Γιουσαφζάι επέστρεψε στη χώρα της – έστω και για τέσσερις μέρες – έπειτα από έξι χρόνια. Η στιγμή μοναδική για μια αξιοθαύμαστη προσωπικότητα που δικαίως τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2014 και το Βραβείο Ζαχάρωφ το 2013.

Από τα έντεκα της χρόνια η Μαλάλα είχε αρχίσει να εκφράζει τις απόψεις της. Αρχικά με ψευδώνυμο περιγράφοντας την καθημερινότητά της στη γενέτειρά της, την πόλη Mingora, μετά την κατάληψη της από τους Ταλιμπάν. Στη συνέχεια υποστηρίζοντας ανοικτά σε συνεντεύξεις τα δικαιώματα των γυναικών. Η αποκάλυψη της ταυτότητάς της και οι ιδέες της είχαν ως αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό της το 2012. Ένοπλοι Ταλιμπάν ακινητοποίησαν το σχολικό της λεωφορείο και την πυροβόλησαν στο κεφάλι. Η Μαλάλα ήταν μόλις δεκαπέντε ετών. Πάλεψε για τη ζωή της και σήμερα χαμογελά ξανά.

Η δράση της κρίνεται τολμηρή και αναμφίβολα σπουδαία αν λάβουμε υπόψιν μας το περιβάλλον στο οποίο εξέφρασε τις απόψεις της. Η γενέτειρά της ήταν αρχικά υπό τον έλεγχο των Ταλιμπάν οι οποίοι συνέχισαν να δρουν στην περιοχή και μετά το διωγμό τους. Απαγόρευαν στα κορίτσια να πάνε σχολείο εμποδίζοντας το δικαίωμα στη μόρφωση. Η εναντίωση της Μαλάλα σε ένα τέτοιο καθεστώς διαρκούς τρομοκρατίας και η «τιμωρία» της καταδεικνύουν το θάρρος της σε έναν κόσμο που αρνείται πεισματικά να συνειδητοποιήσει την ισότητα των δύο φύλων.

Ασφαλώς αυτός ο κόσμος δεν περιλαμβάνει μόνον Ασιατικές και Αφρικανικές χώρες. Ακόμα και στον υποθετικά αναπτυγμένο δυτικό κόσμο η ανισότητα εξακολουθεί να υπάρχει. Το είδαμε και στις πρόσφατες αποκαλύψεις για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ αντρών και γυναικών σε κατά τ’άλλα ευυπόληπτα διεθνή τραπεζικά ιδρύματα. Το συναντάμε στην καθημερινότητά μας.

Η επίθεση στη Μαλάλα προς υπεράσπιση της Σαρία επισημαίνει και το σοβαρό πρόβλημα επιβολής παράλογων απαιτήσεων στο όνομα κάποιας θρησκείας. Τέτοια ζητήματα δεν αφορούν μόνον το Ισλάμ φυσικά. Αντιθέτως υπήρξαν στην ιστορία σχεδόν όλων των θρησκειών, χωρίς να ευθύνεται απαραίτητα η εκάστοτε πρωτόλεια θρησκευτική ιδεολογία, αλλά οι μετέπειτα θρησκευτικοί ηγέτες. Συνεπώς τα κράτη θα πρέπει να επιβάλουν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμα και κόντρα στις θρησκείες. Στα δε θεοκρατικά κράτη που λειτουργούν με πολλούς αναχρονισμούς θα πρέπει να επιβάλονται διεθνείς κυρώσεις με προτροπή να αλλάξουν.

Οφείλουμε εδώ να υπογραμμίσουμε και τις μάχες που πρέπει να δοθούν για τη μοίρα όλων αυτών των γυναικών και των κοριτσιών που απήχθησαν κατά την ανάπτυξη των δυνάμεων του Ισλαμικού Κράτους και της Μπόκο Χαράμ. Τα θύματα αυτών των απαγωγών κατέληξαν ως αντικείμενα ακραίας σεξουαλικής εκμετάλλευσης και αγοραπωλησίας μεταξύ των πρωταγωνιστών της σύγχρονης έξαρσης της θρησκευτικής βίας. Οι μαρτυρίες είναι τραγικές και απαιτούνται λύσεις σκληρές και αποφασιστικές.

Τόσο νέα και τόσο μαχητική, η Μαλάλα έγινε το σύμβολο στον αγώνα των γυναικών να έχουν πρόσβαση στη μόρφωση και να αντιμετωπίζονται ισότιμα. Αν το κορίτσι αυτό διεκδίκησε με απαράμιλλη γενναιότητα σε εκείνο το περιβάλλον βίας και καταπίεσης ένα καλύτερο μέλλον για τις γυναίκες, τότε δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για τα αναπτυγμένα και αναπτυσσόμενα κράτη της Δύσης να μην προχωρούν σε ανάλογες ριζοσπαστικές αλλαγές.