Δημήτρης Καβατζικλής
Υπάρχει ένας πολύ διαδεδομένος μύθος ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο εγκέφαλος, τόσο πιο έξυπνο είναι ένα ζώο. Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη αποκάλυψε ότι στον κόσμο των σκύλων συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, σύμφωνα με το mymodernmet.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Biology Letters, αποκάλυψε ότι τα σκυλιά που εκπαιδεύονται για συνεργασία με ανθρώπους, έχουν στην πραγματικότητα τους μικρότερους εγκεφάλους σε σχέση με το μέγεθος του σώματός τους. Αντίθετα, οι μικρόσωμες ράτσες συντροφιάς, όπως τα Τσιουάουα, τείνουν να έχουν τους μεγαλύτερους εγκεφάλους σε σχέση με το σώμα τους.
Ερευνητές από τη Γαλλία και την Ελβετία εξέτασαν κρανία 1.682 ενήλικων σκύλων από 172 ράτσες, χρησιμοποιώντας δείγματα από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βέρνης. Μέτρησαν τον σχετικό ενδοκρανιακό όγκο (REV), δηλαδή το μέγεθος του εγκεφάλου σε σχέση με το σώμα, ως δείκτη γνωστικής ικανότητας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης παράγοντες όπως η λειτουργία της ράτσας, το σχήμα του κρανίου, η συνεργατική συμπεριφορά και η ιδιοσυγκρασία, χρησιμοποιώντας δεδομένα από το Canine Behavioral Assessment and Research Questionnaire, που αξιολογεί χαρακτηριστικά όπως η εκπαιδευσιμότητα, η αναζήτηση προσοχής και η επιθετικότητα.
Τα ευρήματα αμφισβητούν την παραδοσιακή υπόθεση ότι οι μεγαλύτεροι εγκέφαλοι συνδέονται με υψηλότερες γνωστικές ικανότητες. Οι ράτσες που είχαν το μικρότερο REV σε σχέση με το σώμα τους, δείχνουν ότι το απόλυτο μέγεθος του εγκεφάλου δεν είναι καθοριστικός παράγοντας. Αντιθέτως, η εσωτερική δομή και η οργάνωση του εγκεφάλου παίζουν μεγαλύτερο ρόλο, όπως αποδεικνύεται από έρευνες που συνδέουν τις διαφορές στη δομή του εγκεφάλου με συγκεκριμένες λειτουργίες της, όπως η φύλαξη, το κυνήγι και η συντροφιά.
Η μελέτη έδειξε επίσης πώς το REV σχετίζεται με τη συμπεριφορά, αποκαλύπτοντας πώς η εξημέρωση και η επιλεκτική αναπαραγωγή έχουν επηρεάσει το μέγεθος του εγκεφάλου των θηλαστικών, με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που επέλεξαν οι άνθρωποι. Για παράδειγμα, το REV αυξάνεται σε ράτσες που εμφανίζουν φόβο και επιθετικότητα.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι οι μικρόσωμες ράτσες, όπως τα Τσιουάουα, τα Παγκ και τα Γιορκσάιρ Τεριέ, που έχουν μεγαλύτερο REV, συχνά παρουσιάζουν περισσότερο φόβο, επιθετικότητα, άγχος αποχωρισμού και αυξημένη αναζήτηση προσοχής. Αυτά τα χαρακτηριστικά ευνοήθηκαν από την επιλεκτική αναπαραγωγή, καθώς τα έκαναν πιο στοργικά και εξαρτημένα από τους ανθρώπους – χαρακτηριστικά ιδανικά για σκύλους συντροφιάς. Αντίθετα, στους σκύλους, που επιλέγονται για εκπαίδευση (ένα χαρακτηριστικό που συνδέεται με μικρότερο REV), τέτοιες συμπεριφορές θα ήταν μειονεκτικές.
«Μπορούμε να πούμε ότι έχουμε αλλάξει σημαντικά όχι μόνο το μέγεθος και τις αναλογίες των σκύλων, αλλά και τους ίδιους τους εγκεφάλους τους», δήλωσε η εξελικτική βιολόγος, Ana Baracel, μια από τους κύριους συγγραφείς της μελέτης.
