Ευθύμης Κάλφας
Κάθε Οκτώβριο, η Ακαδημία Βραβείων Νόμπελ, ανακοινώνει τις προσωπικότητες που ξεχώρισαν στους τομείς της φυσικής, χημείας, λογοτεχνίας, οικονομικών, ιατρικής και ειρήνης. Φέτος μάλιστα, το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν θα ανακοινωθεί για πρώτη φορά από το 1949, εξαιτίας εσωτερικών προβλημάτων στην Επιτροπή και της αποχώρησης σειράς μελών που κατέστησαν αδύνατη τη λειτουργία της.
Παρακάτω έχουμε συγκεντρώσει 10 πληροφορίες που αγνοούσαμε για τα βραβεία Νόμπελ
1.
Το 1994 ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Γιτζάκ Ράμπιν και ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Σιμόν Πέρες μοιράστηκαν το βραβείο για το έργο τους σχετικά με τις ειρηνευτικές συμφωνίες του Όσλο. Η απόφαση αυτή έλαβε σκληρή κριτική, όχι μόνο επειδή τα βραβεία γενικά είδαν τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ-Παλαιστίνης που δεν έχει καν επιτευχθεί μέχρι σήμερα, αλλά λόγω του ίδιου του Αραφάτ. Ένα μέλος της επιτροπής, μάλιστα, παραιτήθηκε όταν είδε την υποψηφιότητα Αραφάτ ενώ οι Times, πρόσφατα αναφέρθηκαν σε αυτήν την απονομή γράφοντας « Ο χειρότερος άνθρωπος που κέρδισε ποτέ βραβείο Νόμπελ για την ειρήνη».
2.
Το 1973, το Νόμπελ Ειρήνης δόθηκε στον Κομουνιστή Βιετναμέζο ηγέτη Le Duc Tho μαζί με τον Χένρι Κίσινγκερ για τις προσπάθειές τους σχετικά με την επίτευξη της ειρήνης κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ. Ο Κίσινγκερ αποδέχθηκε κανονικά το βραβείο, αλλά ο Tho το αρνήθηκε λέγοντας ότι αληθινή ειρήνη δεν υπήρξε ποτέ.
3.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επικρατεί άκρα μυστικότητα γύρω από τα βραβεία Νόμπελ και εκείνους που επιλέγονται ως υποψήφιοί του. Τα ονόματα των προτεινόμενων δεν ανακοινώνονται στο κοινό εδώ και 50 χρόνια, γι’ αυτό και ένας προτεινόμενος αν δε λάβει το βραβείο, μπορεί και να μην μάθει ποτέ ότι είχε προταθεί.
4.
Η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 1905 (και η δεύτερη γυναίκα μετά την Marie Curie) ήταν η Βαρόνη Bertha von Suttner. Η Βαρόνη Bertha von Suttner ήταν στενή φίλη του Alfred Nobel και συγγραφέας του αντιπολεμικού μυθιστορήματος «Lay Down Your Arms» που έκανε θραύση στην εποχή του.
5.
Ο κορυφαίος Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας Ζαν Πολ Σαρτρ αρνήθηκε το 1964 να λάβει το Νόμπελ λογοτεχνίας δηλώνοντας ότι:
Ένας συγγραφέας πρέπει να αρνείται να επιτρέψει στον εαυτό του να γίνει κατεστημένο ακόμη κι εάν αυτό λαμβάνει χώρα με την πλέον αξιοσέβαστη μορφή
6.
Κάθε δικαιούχος, ή νομπελίστας, λαμβάνει ένα χρυσό μετάλλιο, ένα δίπλωμα και ένα χρηματικό ποσό, το οποίο αποφασίζεται από το Ίδρυμα Νόμπελ. Από το 2012, κάθε βραβείο είναι ύψους περίπου 930.000 ευρώ.
7.
Το βραβείο Νόμπελ δεν μπορεί να απονεμηθεί μετά θάνατον. Παρ’ όλα αυτά αν σε ένα άτομο έχει απονεμηθεί βραβείο Νόμπελ και αυτό πεθάνει πριν από την παραλαβή του, το βραβείο μπορεί ακόμα να δοθεί. Επίσης ένα βραβείο δεν μπορεί να μοιράζεται ανάμεσα σε περισσότερα από τρία άτομα αλλά μπορεί να δοθεί βραβείο περισσότερες από μία φορές στο ίδιο πρόσωπο.
Η απονομή Νόμπελ στον Γιώργο Σεφέρη (1963)
Γ Σεφέρης,απονομή του Νομπελ,1963
Uploaded by None on 2014-03-29.
8.
Ο χημικός, μηχανικός, εφευρέτης και επιχειρηματίας Άλφρεντ Νόμπελ ένα χρόνο πριν από το θάνατό του, διέθεσε το 94% της τεράστιας περιουσίας του για να υλοποιηθεί αυτό που θεωρείται σήμερα η μεγαλύτερη τιμητική διάκριση στον κόσμο: Το Βραβείο Νόμπελ.
Στη διαθήκη μάλιστα όριζε ότι
τα βραβεία θα δίνονταν κάθε χρόνο, σε όσους κατά τον προηγούμενο χρόνο θα είχαν προσφέρει τη μεγίστη ωφέλεια στην ανθρωπότητα
9.
Τα βραβεία φυσικής και χημείας απονέμονται από τη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών, το βραβείο της φυσιολογίας – ιατρικής από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης, το βραβείο της Λογοτεχνίας από τη Σουηδική Ακαδημία και το βραβείο της Ειρήνης από πενταμελή επιτροπή, η οποία εκλέγεται από τα νορβηγικά νομοθετικά σώματα («Στόρτινγκ»).
Η απονομή Νόμπελ στον Οδυσσέα Ελύτη (1979)
απονομή Νόμπελ στον Ελύτη
Uploaded by Hristos papadimitriou on 2014-01-08.
10.
Είναι δυνατόν να μην γίνει απονομή του βραβείου για μία χρονιά, αν δεν υπάρξει υποψήφιος άξιος βράβευσης σύμφωνα με το πνεύμα της διαθήκης του Νόμπελ ή αν η παγκόσμια κατάσταση εμποδίζει τη συγκέντρωση των απαραίτητων πληροφοριών κατά χώρα για τη λήψη απόφασης, όπως έχει συμβεί κατά τη διάρκεια των δύο παγκόσμιων πολέμων.