Βάνα Κράβαρη
Ζούμε σε έναν κόσμο που τα κιλά πάντα αποτελούσαν βασικό θέμα συζήτησης. Για πολλούς η διατροφή με όρους εμμονής είναι βασικός πυλώνας μιας ολόκληρης ζωής. Πόσοι διατροφικοί μύθοι έχουν τρυπώσει στο υποσυνείδητό μας από την πρώτη στιγμή που αποκτήσαμε μια αίσθηση συνειδητότητας σχετικά με τα κιλά και την αυτοεικόνα μας; Όταν τελοσπάντως συνειδητοποιήσαμε πως η φιγούρα που βλέπουμε στον καθρέφτη είναι εμείς; Δεν θα ξεχάσω εκείνα τα αμήχανα χρόνια της προεφηβείας, που κάποιος μάς είχε πείσει πως όταν έχουμε περίοδο δεν παχαίνουμε και ουσιαστικά μπορούμε να τρώμα ό,τι θέλουμε. Και το junk food κυρίως γεύμα και το παγωτό επιδόρπιο. Χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια για να μάθω πως αυτό που συμβαίνει με την περίοδο είναι πως η λιπομέτρηση είναι αναξιόπιστη, λόγω της κατακράτησης υγρών και όλων των παρελκόμενων της περιόδου.
Η Εύα Ζήκου, PhDc Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, θεωρεί πως η διαδικασία απώλειας βάρους είναι ένας δρόμος “πολύπλοκος με αρκετές στροφές και σίγουρα ένα άτομο που αποφασίζει να ξεκινήσει αυτή τη διαδρομή χρειάζεται τη κατάλληλη βοήθεια”. Μα πόσες είναι οι φορές που καθίσαμε στο γραφείο ενός διατροφολόγου απρόθυμοι να αποδομήσουμε μερικούς από τους μύθους που έχουμε πιστέψει κατά καιρούς, μπαίνοντας εμπόδιο στον ίδιο μας τον στόχο; “Μα μου βάζετε ψωμί στη διατροφή; Το ψωμί παχαίνει”, “θα χάσω κιλά με τόσους υδατάνθρακες;”, “αλήθεια πρέπει να φάω τόσα φρούτα;”, “μα διάβασα πως το γάλα αμυγδάλου είναι καλύτερο από το αγελαδινό”.
“Πάντα σε ένα διαιτολογικό γραφείο, οι διαιτολόγοι ακούμε πολλά”, παραδέχεται. “Μερικά από αυτά, ακόμα μας κάνουν εντύπωση”. Παρακάτω θα διαβάσετε τους πιο συχνούς διατροφικούς μύθους που καλούνται να καταρρίψουν καθημερινά οι διατροφολόγοι, σύμφωνα με μια ειδικό.
“Αφού δε τρώω λιπαρά, γιατί παίρνω λίπος;”
“Η πρόσληψη λίπους μέσω της διατροφής δεν σχετίζεται με την αποθήκευση λίπους. Αυτό που θα προσκαλέσει την αύξηση σωματικού λίπους είναι η περίσσεια τροφής από όποιο μακροθρεπτικό συστατικό κι αν προέρχεται (λίπος, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες), εξηγεί η Εύα Ζήκου.
“Πρώτα πρέπει να χάσω βάρος και μετά να ξεκινήσω γυμναστική, αλλιώς απλώς θα γυμνάσω λίπος”
Όχι, το λίπος δε “σφίγγει”. Η ειδικός εξηγεί πως η έναρξη μίας φυσικής δραστηριότητας (ειδικά μίας δραστηριότητας που είναι της αρεσκείας μας, άρα θα την εντάξουμε πιο ευχάριστα στη καθημερινότητα μας), συμβάλλει θετικά στην απώλεια λίπους και στην αύξηση μυϊκής μάζας, η οποία είναι σημαντική ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
“Τα φυτικά γάλατα είναι καλύτερα ποιοτικά από το αγελαδινό γάλα”
“Αυτό δεν ισχύει. Ένα ποτήρι αγελαδινό γάλα προσφέρει 12γρ πρωτεΐνης και πληθώρα βιταμινών, σε αντίθεση με τα φυτικά γάλατα πολλά από τα οποία δεν παρέχουν πρωτεΐνη, αλλά αποτελούνται κατά μεγάλο μέρος τους από νερό.”
“Τα γλυκά με υποκατάστατα ζάχαρης δεν έχουν θερμίδες, άρα μπορούμε να καταναλώνουμε ελεύθερα”
“Ένα γλυκαντικό μπορεί να παρέχει σχεδόν μηδενικές θερμίδες, όπως για παράδειγμα η στέβια ή η ασπαρτάμη”, αναφέρει. “Ωστόσο αυτό ισχύει αν το γλυκαντικό προστεθεί σε ένα ρόφημα όπως ο καφές ο οποίος εξ αρχής δεν έχει θερμίδες. Αν το γλυκαντικό αντικαταστήσει τη ζάχαρη σε ένα γλυκό, τότε μειώνονται οι θερμίδες του γλυκού, δεν μηδενίζονται όμως.”
“Το κρασί έχει λιγότερες θερμίδες από ένα κοκτέιλ”
“Αυτό ισχύει αν καταναλωθεί ένα ποτήρι κρασί στη θέση ενός ποτηριού κοκτέιλ. Ωστόσο, αν λόγω της χαμηλής περιεκτικότητάς του σε θερμίδες, καταναλωθούν αρκετά ποτήρια κρασί, τότε η πρόσληψη θερμίδων υπερβαίνει κατά πολύ τις θερμίδες ενός κοκτέιλ”. Γενικώς ο κανόνας είναι ο εξής: Προτιμάμε να πιούμε ένα ποτήρι αλκοόλ στην έξοδο μας και επιλέγουμε αυτό που μας ευχαριστεί περισσότερο.
“Τρώω πολύ κρέας σε κάθε γεύμα, αφού είναι πρωτεΐνη”
“Αυτό δεν ισχύει. Το κρέας (κοτόπουλο, μοσχάρι, χοιρινό κλπ.), αποτελείται από πρωτεΐνη και λίπος. Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας από την απαιτούμενη ανά γεύμα, θα είναι μία περίσσεια θερμίδων στο γεύμα μας, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση σωματικού λίπους.”
“Δεν τρώω ψωμί γιατί παχαίνει, προτιμώ τα παξιμάδια, κρουτόν, ρύζι, κουλούρια, φρυγανιές”
“Το ψωμί όπως και τα προαναφερόμενα ανήκουν όλα στη κατηγορία υδατανθράκων και αποδίδουν ακριβώς ίδιες θερμίδες στα ανάλογα ισοδύναμα γραμμάρια τους. Αυτό σημαίνει ότι μία φέτα ψωμί αποδίδει περίπου 80 θερμίδες, ενώ ένα μεγάλο παξιμάδι μπορεί να αποδώσει τις τριπλάσιες.”
“Δε τρώω υδατάνθρακες, γιατί παχαίνουν”
“Ο αιώνιος φόβος των υδατανθράκων! Ένα γραμμάριο υδατανθράκων αποδίδει 4 kcal, ενώ ένα γραμμάριο λίπους αποδίδει 9kcal ! Ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένα τρόφιμο που να παχαίνει. Η ποσότητα που θα επιλέξουμε σχετίζεται με την αύξηση ή μη του σωματικού μας βάρους. Οι υδατάνθρακες είναι μία απαραίτητη κατηγόρια συστατικών, η οποία παρέχει ενέργεια, αποτελεί εξαιρετική επιλογή για σνακ πριν από μία προπόνηση και δημιουργεί στα γεύμα το αναγκαίο αίσθημα κορεσμού. Επιλέγουμε σύνθετους υδατάνθρακες όπως προϊόντα ολικής άλεσης, τα οποία παρέχουν αρκετά γραμμάρια φυτικής ίνας για την κάλυψη της στομαχικής πληρότητας αλλά κι την εύρυθμη λειτουργία του εντέρου.”
“Έχω σακχαρώδη διαβήτη και δεν πρέπει να τρώω γλυκά φρούτα”
“Αυτό δεν ισχύει. Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη είτε υπό φαρμακευτική αγωγή με δισκία είτε σε σχήμα ινσουλίνης, ακολουθούν τις ίδιες διατροφικές συστάσεις με τον γενικό πληθυσμό. Αυτό που πιθανά συμβεί είναι ότι η κατανάλωση ενός σκέτου φρούτου, μπορεί να προκαλέσει μία σχετική αύξηση στη τιμή του σακχάρου, κάτι μπορεί να αποφευχθεί αν μαζί με το αγαπημένο φρούτο μας, καταναλώσουμε μία μορφή λίπους πχ. ξηρούς καρπούς ή μία μορφή πρωτεΐνης πχ. λίγο γιαούρτι ή τυρί. Έτσι θα ομαλοποιηθούν καλύτερα οι μεταγευματικές τιμές σακχάρου.”
“Έχω κατακράτηση και δεν πίνω νερό για να μην αυξηθεί κι άλλο”
“Ίσα ίσα, η κατανάλωση νερού συμβάλλει θετικά στην μείωση της κατακράτησης η οποία παρατηρείται συχνά στον γυναικείο πληθυσμό, λόγω ορμονικών αλλαγών, καθιστικής ζωής, έλλειψης δραστηριότητας, υψηλής κατανάλωσης αλατιού, ζάχαρης και μειωμένη πρόληψης νερού. Ένας εύκολος τρόπος για να υπολογίσουμε τις ανάγκες μας σε νερό, είναι να πολλαπλασιάσουμε το σωματικό μας βάρος με το νούμερο 35 (35ml νερού ανά κιλό σωματικού βάρους).”
“Δε τρώω ποτέ φρούτα και λαχανικά παρά μόνο όταν είμαι σε πρόγραμμα διατροφής”
“Στα ραντεβού με τον διαιτολόγο σας, πάντα γίνονται οι ίδιες ερωτήσεις: φάγατε σαλάτα; Φάγατε φρούτα; Κάνατε τα προγραμματισμένα ημερήσια γεύματά σας; Ήπιατε το απαιτούμενο νερό; Κάνατε την εβδομαδιαία σας άσκηση; Αυτές οι ερωτήσεις και οι αντίστοιχες θετικές απατήσεις είναι που σας κατευθύνουν στην απώλεια βάρους. Ουσιαστικά μέσα από αυτό, ο διαιτολόγος στοχεύει στο να διαμορφώσετε νέες διατροφικές συνήθειες και να υιοθετήσετε ένα διαφορετικό τρόπο καθημερινότητας μακροπρόθεσμα.”