Δημήτρης Καβατζικλής
Τι είναι αυτό που κάνει έναν καλλιτέχνη ή συγγραφέα σπουδαίο; Είναι μόνο το έργο τους και η συνεισφορά τους στην τέχνη και τη λογοτεχνία που πρέπει αναγνωρίσουμε ή παίζει ρόλο και ο χαρακτήρας τους; Πολλοί υποστηρίζουν ότι πρέπει να ξεχωρίζουμε το έργο από τον καλλιτέχνη, αλλά κάποιες φορές τα προσωπικά βιώματα και οι ακραίες απόψεις κάποιου αντανακλώνται και στο έργο του. Φυσικά, δεν είναι ευχάριστο να ανακαλύπτεις την σκοτεινή πτυχή του αγαπημένου σου συγγραφέα, αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι είναι και αυτοί άνθρωποι, με τα δικά τους λάθη και ατέλειες. [Ranker]
Να 15 συγγραφείς και καλλιτέχνες με προβληματικό χαρακτήρα
1. Anne Perry
Η Anne Perry είναι μια από τις πιο γνωστές συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας παγκοσμίως. Σαν έφηβη, η Perry και η καλύτερη της φίλη Pauline Parker δημιουργούσαν εμμονικά φανταστικά σενάρια με σκοπό να κρατήσουν δυνατή τη φιλία τους. Την εποχή εκείνη, η μητέρα της Perry είχε πάρει διαζύγιο και αποφάσισε να μετακομίσουν στη Νότια Αφρική. Μη θέλοντας να χωριστούν μεταξύ τους, η Perry και η Parker αποφάσισαν να την δολοφονήσουν. Την οδήγησαν σε ένα απόμερο σημείο όπου της απέσπασαν την προσοχή και χτυπώντας την με ένα τούβλο 20 φορές στο κεφάλι, την σκότωσαν. Έμειναν στη φυλακή για πέντε χρόνια και δεν μίλησαν ποτέ η μια στην άλλη μετά το συμβάν. Η ιστορία έγινε ταινία με τον τίτλο Heavenly Creatures.
2. William Golding
Ο William Golding είναι γνωστός για το μυθιστόρημά του Lord of the Flies, το οποίο του χάρισε το βραβείο Νόμπελ το 1954. Στα απομνημονεύματα του με τίτλο Άνδρες και Γυναίκες, περιγράφει με λεπτομέρειες την απόπειρα του να βιάσει ένα 15χρονο κορίτσι με το όνομα Dora. Για χρόνια η ιστορία παρέμενε κρυφή μέχρι που ο John Carey, ένας καθηγητής από την Οξφόρδη, απέκτησε πρόσβαση στις ιδιωτικές συλλογές του Golding.
3. Enid Blyton
Θα περιμέναμε ότι μια από τις πιο διάσημες συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας με έργα όπως Οι Πέντε Φίλοι, Οι Μυστικοί Επτά κ.α, να είναι πολύ καλή μητέρα. Κι όμως, το 1989, η κόρη της Imogen ανέφερε στα απομνημονεύματα της με τίτλο «Ένα παιδί στο Green Hodges», όλες τις φρικτές αναμνήσεις από την παιδική της ηλικία. Περιγράφει πώς η μητέρα της δεν την επισκέφθηκε ποτέ στο σχολείο στο οποίο ήταν εσώκλειστη μαζί με την αδελφή της και αποδίδει αυτή την αδιαφορία στη σχέση της μητέρα με τον πατέρα της και το διαζύγιο τους. Η ιστορία προσαρμόστηκε αργότερα σε τηλεοπτική ταινία με τον τίτλο Blyton.
4. William S. Burroughs
Ο πρωτεργάτης της Beat Generation, William S. Burroughs πειραματίστηκε με αυτοβιογραφικές ερμηνείες της εποχής μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αντλώντας έμπνευση από την δική του ζωή και τον εθισμό του στην ηρωίνη. Το 1951, ενώ έκανε διακοπές στο Μεξικό, ο Burroughs μέθυσε σε ένα πάρτι με τη σύζυγό του, Joan Vollmer και αποφάσισαν να παίξουν ένα παιχνίδι σκοποβολής. Ο Burroughs έβγαλε ένα όπλο και προσπάθησε να χτυπήσει ένα γυάλινο ποτήρι στο κεφάλι της συζύγου του, αλλά πυροβόλησε πολύ χαμηλά και την σκότωσε ακαριαία. Κατηγορήθηκε για ανθρωποκτονία και έμεινε 13 (μόνο) ημέρες στη φυλακή.
5. Patricia Highsmith
Η συγγραφέας ψυχολογικών θρίλερ δεν είχε εύκολη παιδική ηλικία. Η μητέρα της είχε προσπαθήσει να την αποβάλλει καταπίνοντας νέφτι, πράγμα που αποτέλεσε σημείο τριβής στην σχέση τους. Ήταν αλκοολική και προτιμούσε τη συντροφιά των ζώων αποφεύγοντας τους ανθρώπους. Επιπλέον ήταν ρατσίστρια. Στις προσωπικές της σημειώσεις έγραψε ότι το Ολοκαύτωμα ήταν «ημικαύτωμα» επειδή δεν πέτυχε την εξάλειψη όλων των Εβραίων και δεν έκρυβε της περιφρόνηση για σχεδόν κάθε φυλή εκτός της λευκής, μιλώντας χλευαστικά γι’ αυτές.
6. Ezra Pound
Ο μοντερνιστής ποιητής είναι γνωστός για την διάδοση του Imagism, ενός ρεύματος που χαρακτηρίστηκε από την ακρίβεια και την οικονομία της γλώσσας. Ωστόσο ο ίδιος δεν φαινόταν να ακολουθεί αυτή την τεχνική όταν προέβαινε σε ρατσιστικές εκρήξεις. Το 1940, ξεκίνησε μια σειρά ραδιοφωνικών εκπομπών που κατηγορούσαν τους Εβραίους ως χρηματοδότες του πολέμου κι ότι ευθύνονταν για την καταστροφή της Αγγλίας και της Γαλλίας. Σαν να μην έφτανε αυτό, τα ιταλικά Cantos του ήταν ουσιαστικά φασιστική προπαγάνδα και αντισημιτικές διατριβές. Η προπαγάνδα είναι μάλιστα τόσο εμφανής που τα έργα έχουν απαγορευτεί από τον καθεδρικό ναό του Αγίου Ιωάννη στη Νέα Υόρκη.
7. Orson Scott Card
Ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας είναι γνωστός για τις ομοφοβικές του απόψεις. Έχει γράψει αμέτρητα άρθρα γι’ αυτό που ονομάζει «η γκέι ατζέντα», όπου μάλιστα υποστηρίζει ότι οι νόμοι για τη σοδομία πρέπει να ισχύουν ακόμα. Ο ίδιος μεγάλωσε σε οικογένεια Μορμόνων και οι εξτρεμιστικές του απόψεις αντανακλώνται και στα γραπτά του, όπως για παράδειγμα στο μυθιστόρημα Ender in Exile, που βρίθει από ομοφοβία. Το 2013, έγραψε ένα άρθρο στο οποίο συνέκρινε τον Ομπάμα με τον Χίτλερ, αποκαλώντας ουσιαστικά τον Πρόεδρο των ΗΠΑ δικτάτορα που ανέβηκε στην εξουσία με την βοήθεια των «αστικών συμμοριών» του.
8. Norman Mailer
Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους Αμερικανούς συγγραφείς του 20ού αιώνα, αλλά το 1960, ενώ ήταν μεθυσμένος σε ένα πάρτι, μάλωσε με τη σύζυγό του, Adele. Όταν αυτή του μίλησε απαξιωτικά αντέδρασε βγάζοντας έναν σουγιά και μαχαιρώνοντας την στο στήθος. Πέθανε ακαριαία και ο Maile βρέθηκε στη φυλακή. Αργότερα, πολλοί συγγραφείς και φίλοι του Mailer τον υπερασπίστηκαν κατηγορώντας την Adele για το περιστατικό. Το 1969 έθεσε υποψηφιότητα για δήμαρχος της Νέας Υόρκης, αλλά δεν τα κατάφερε, λόγω του παρελθόντος του. Αργότερα, δήλωσε ότι ήταν λυπημένος για την πράξη του: «Είναι η μόνη πράξη την οποία θα μετανιώνω για το υπόλοιπο της ζωής μου», είπε.
9. V.S. Naipaul
Ο V.S Naipaul θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους Άγγλους συγγραφείς. Είχε κερδίσει το Νόμπελ λογοτεχνίας το 2001. Σε συνέντευξή του στο Royal Geographic Society το 2011, είπε: «Διαβάζω ένα κείμενο και από τις πρώτες δύο παραγράφους ξέρω αν το έχει γράψει γυναίκα ή όχι. Αν μια γυναίκα δεν έχει τον έλεγχο του σπιτιού της, αυτό φαίνεται και στον τρόπο που γράφει.» Σε άλλη του δήλωση είχε επίσης αποκαλέσει την Jane Austen υπερβολικά «συναισθηματική».
10. Virginia Woolf
Σε ημερολόγιο της είχε γράψει ότι δεν της αρέσει η «εβραϊκή φωνή» και το «εβραϊκή γέλιο» της πεθεράς της. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο σύζυγός της, Leonard Woolf, ήταν Εβραίος και συνήθως φαινόταν να έχει αντίθετες απόψεις γι’ αυτόν, επαινώντας από την μία την ζωτικότητα του και χρησιμοποιώντας όμως ταυτόχρονα τα αρνητικά στερεότυπα κατά των Εβραίων, αποκαλώντας τον τσιγκούνη.
11. Frank Miller
Πολλοί κριτικοί αλλά και φανς θεωρούν τη δουλειά του συγγραφέα κόμικ μισογυνιστική. Στο The Dark Knight Returns και στο Batman: Year One για παράδειγμα, η Catwoman μετατρέπεται πολύ εύκολα από επιδέξια κλέφτης σε πόρνη που τρώει ξύλο από τους άνδρες. Στο Sin City, σχεδόν όλοι οι θηλυκοί χαρακτήρες γράφτηκαν ως σεξουαλικά αντικείμενα για τους άνδρες, ενώ ούτε η απεικόνιση της Wonder Woman απέχει πολύ από αυτό. Αλλά το πιο κραυγαλέο παράδειγμα είναι το μυθιστόρημα του «Holy Terror», όπου ένας λευκός υπερήρωας συλλαμβάνει μουσουλμάνους τρομοκράτες στη Νέα Υόρκη, το οποίο κατηγορήθηκε ως αντι-ισλαμική προπαγάνδα.
12. Charles Dickens
Ο συγγραφέας παντρεύτηκε την Catherine Hogarth το 1838 και απέκτησε μαζί της 10 παιδιά. Αργότερα σύναψε δεσμό με μια 18χρονη ηθοποιό, την Ellen Ternan. Η σύζυγός του το έμαθε όταν ένα δώρο που προοριζόταν για την Ternan παραδόθηκε κατά λάθος στο σπίτι τους. Χώρισαν λίγες μέρες αργότερα. Ο Dickens συνέχισε να την ντροπιάζει γραπτώς, αποκαλώντας τη διανοητικά καθυστερημένη και κακόβουλη.
13. T.S. Eliot
Μια λεπτομερής ανάγνωση του ποιήματός του «Gerontion» αποκαλύπτει όλες τις αντισημιτικές του απόψεις, όπως για παράδειγμα ο στίχος: «Το σπίτι μου είναι ένα σάπιο σπίτι, / Και ο Εβραίος κάθεται στο περβάζι του παραθύρου, ο ιδιοκτήτης.» Πολλοί ακόμη και σήμερα υποστηρίζουν τον ποιητή λέγοντας ότι οι συχνοί υπαινιγμοί κατά των Εβραίων είναι προϊόν λανθασμένης ερμηνείας, κάτι που επισημαίνει και ο Anthony Julius στο βιβλίο του «T.S. Eliot και αντισημιτισμός στη λογοτεχνία.»
14. Flannery O’Connor
Η Flannery O’Connor διαφέρει από άλλους συγγραφείς με ρατσιστικές απόψεις. Ενώ αυτοί θεωρούνται προϊόντα της εποχής τους, το έργο της O’Connery επέκρινε τον ρατσισμό καθώς και τον Νότο της Αμερικής για το ρόλο του στη συστηματικές διακρίσεις. Παραδόξως όμως, δεν ήταν πολύ καλύτερη από αυτούς που επέκρινε. Σε μια βιογραφία του Brad Gooch με τον τίτλο «A Life of Flannery O ‘Connor», αποκαλύπτεται ότι έκανε συχνά προσβλητικά ρατσιστικά αστεία και κορόιδευε έναν φίλο της που ήταν ακτιβιστής υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων.
15. Dr. Seuss
Ο Dr. Seuss άρχισε να ασχολείται με την πολιτική γελοιογραφία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κι ενώ τα αρνητικά στερεότυπα για τους Ιάπωνες υπήρχαν πριν από τον βομβαρδισμό του Περλ Χάρμπορ, σίγουρα ενισχύθηκαν από προπαγανδιστικές γελοιογραφίες όπως αυτές που σχεδίασε ο ίδιος. Αργότερα, εξέφρασε τη λύπη του για τα σχέδια αυτά και άρχισε να γράφει βιβλία κατά των προκαταλήψεων, όπως το The Sneetches που έχει θέμα τον ρατσισμό και το Yertle the Turtle για τη ναζιστική Γερμανία.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ