17 απροσδόκητες ιστορίες από τη ζωή του Νταλί

Γεννημένος στο Φιγέρες (Figueres) της Ισπανίας στις 11 Μαΐου 1904, ο Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Marqués de Dalí de Púbol, όπως ήταν το πλήρες όνομα του περίφημου ζωγράφου Σαλβαδόρ Νταλί, έμελλε να διαπρέψει ως σουρρεαλιστική φυσιογνωμία όχι μόνο στην τέχνη, αλλά και στη ζωή. Έμοιαζε να αντιμάχεται την κανονικότητα σε κάθε της εκδήλωση. Σε όλη του τη ζωή ανέβαζε σταθερά τον πήχυ της εκκεντρικότητάς του εφευρίσκοντας διαρκώς νέους τρόπους για να καταπλήσσει, ή/και να σοκάρει, κοινό και κριτικούς ανά την υφήλιο.

Όπως συνέβη με πολλούς ομότεχνούς του (π.χ. Βαν Γκογκ), η ιδιαιτερότητα του Νταλί δεν περιορίστηκε στο έργο του, αλλά επηρέασε όλες τις πτυχές του βίου του. Θα μπορούσε κανείς να πει πως η ιστορία της ζωής του αποτέλεσε μια μεγάλη καλλιτεχνική περφόρμανς. Το μοναδικό στυλ του τού χάρισε μπόλικους φίλους, αλλά και μπόλικους εχθρούς, εξασφαλίζοντάς του την προσοχή που προφανώς λαχταρούσε. Ο Νταλί έζησε μια ζωή τόσο ξεχωριστή όσο και το εμβληματικό μουστάκι του, και σίγουρα αυτός ο κόσμος δεν θα ξαναδεί ποτέ όμοιό του.

1. Του έλεγαν πως ήταν η μετενσάρκωση του μεγαλύτερου αδερφού του

Η παραδοξότητα στη ζωή τού μεγάλου ζωγράφου ξεκίνησε σχεδόν από τη στιγμή της γέννησής του – ίσως και ακόμη πιο νωρίς. Ο Νταλί είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό με το ίδιο όνομα, Salvador, ο οποίος είχε γεννηθεί 9 μήνες πριν από τον ίδιο, αλλά πέθανε σε πολύ μικρή ηλικία. Κάποια μέρα, οι γονείς τού Νταλί τον πήγαν στο μνήμα τού αδερφού του και του είπαν πως ο ίδιος ήταν η μετενσάρκωση του νεκρού παιδιού. Πολλοί υποστηρίζουν πως αυτή η πεποίθηση, την οποία ενδεχομένως ο Νταλί κουβαλούσε μέσα του έκτοτε, δεν ήταν ό,τι πιο παιδαγωγικό και πως σημάδεψε τον ψυχισμό και τη μετέπειτα συμπεριφορά του.

2. Σε νεαρή ηλικία παραλίγο να σκοτώσει έναν φίλο του

Ο Σαλβαδόρ Νταλί μπορούσε να γίνει «καλό κουμάσι» όταν το ήθελε και αυτό το χαρακτηριστικό εκδηλώθηκε από νεαρή ηλικία. Ο Νταλί μάλλον είχε θέμα με τον μαζοχιστικό πόνο από νωρίς, του άρεσε να πέφτει από μόνος του στις σκάλες χωρίς κανέναν προφανή λόγο. Του άρεσε επίσης να προξενεί πόνο και στους άλλους – λόγου χάρη, έσπρωξε έναν φίλο του από μια γέφυρα ύψους άνω των τεσσάρων μέτρων, ρίχνοντάς τον σε απόκρημνα βράχια από κάτω, χωρίς λόγο. Ο φίλος του τραυματίστηκε άσχημα, όμως ο Νταλί δεν φάνηκε να δείχνει καμία τύψη. Χαμογελούσε καθώς η μητέρα τού χτυπημένου παιδιού φρόντιζε τις πληγές τού γιού της και αισθανόταν τόσο άνετα, ώστε καθόταν εκεί και έτρωγε κεράσια, την ώρα που ο φίλος του έχανε μεγάλες ποσότητες αίματος.

3. Δάγκωσε μια νυχτερίδα σκεπασμένη με μυρμήγκια

Κάποιες φορές οι γκριμάτσες, οι πόζες και η συμπεριφορά τού Νταλί άγγιζαν ακρότητες που σε εμάς θυμίζουν καμώματα «σαλεμένων» ροκ σταρ (π.χ. βλέπε Ozzy). Όταν ο καλλιτέχνης ήταν ακόμη παιδί, μάζεψε μια τραυματισμένη νυχτερίδα και της έφτιαξε ένα «καταφύγιο» στην αποθήκη της οικογένειάς του. Αυτό μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζει γλυκό και συμπονετικό, όμως η συνέχεια μόνο γλυκιά δεν ήταν. Όταν επέστρεψε στην αποθήκη την επόμενη ημέρα, ο Νταλί βρήκε τη νυχτερίδα καλυμμένη από μυρμήγκια που την κατέτρωγαν. Αντί να αποθαρρυνθεί, ο Νταλί σήκωσε τη νυχτερίδα και τη δάγκωσε, μαζί με τα μυρμήγκια. Μάλιστα, βρήκε αυτή την εμπειρία απολαυστική, και τα μυρμήγκια έμελλε αργότερα να κάνουν συχνές εμφανίσεις στα έργα του.

4. Προκάλεσε εξέγερση σε σχολή

Γρήγορα το πρώιμο ταλέντο του Νταλί προσείλκυσε την προσοχή αρκετών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Έτσι, βρέθηκε να φοιτά σε σχολή τέχνης από πολύ νεαρή ηλικία. Αν και ήταν ήδη θεαματικό το γεγονός πως του έκαναν την πρώτη έκθεση ζωγραφικής στα 14 του, απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη φήμη λόγω της εκκεντρικότητάς του. Κυκλοφορούσε στη σχολή όπου φοιτούσε στη Μαδρίτη με ασυνήθιστη εμφάνιση, εξωφρενικά μεγάλες φαβορίτες και μιμούμενος το στυλ των Άγγλων εστέτ τού 19ου αιώνα. Επίσης, ενεργοποιήθηκε πολιτικά, παρότι είναι αμφισβητήσιμο το κατά πόσο αυτή η δραστηριοποίηση ανταποκρινόταν σε πραγματικές πεποιθήσεις του, ή/και σε ποιο βαθμό επρόκειτο απλώς για τη διάθεση και πρόθεσή του να προκαλεί αναμπουμπούλα. Το 1923 τον απέβαλαν από τη σχολή για πρόκληση εξέγερσης και, αργότερα τον ίδιο χρόνο, συνελήφθη για πρώτη φορά, με κατηγορίες για στήριξη κινήματος Απόσχισης.

5. Πούλησε ψεύτικες τρίχες του στη Γιόκο Όνο

Συνήθως ο ένας εκκεντρικός προσελκύει τον άλλο. Έτσι, ο Σαλβαδόρ Νταλί βρέθηκε στους ίδιους κύκλους με τη Γιόκο Όνο, η οποία του ζήτησε να της στείλει μερικές ψαλιδισμένες τρίχες από το περίφημο μουστάκι του. Ο Νταλί, όμως, δεν χάρηκε και πολύ με αυτή της την επιθυμία. Η Όνο ενίσχυσε το αίτημά της, προτείνοντας να του δώσει 10.000 δολάρια για μια τουφίτσα. Τότε ο Νταλί «γλυκάθηκε», αλλά εξακολουθούσε να μη θέλει να της στείλει τρίχες του. Έτσι, της έστειλε χορτάρι που το επεξεργάστηκε καταλλήλως. Κι όλα αυτά επειδή ο Νταλί φοβόταν πως η Όνο θα χρησιμοποιούσε τις τρίχες του για μάγια…

6. Γούσταρε τον Χίτλερ

Ο Ισπανός δικτάτορας Φράνκο δεν υπήρξε ο μοναδικός φασίστας που κέντρισε το ενδιαφέρον και τον θαυμασμό του Νταλί. Ο ιδιόρρυθμος ζωγράφος ισχυρίστηκε πως τον είλκυε ο Αδόλφος και πως τον ονειρευόταν με τον ίδιο τρόπο που οι περισσότεροι άντρες ονειρεύονται γυναίκες.

7. Προσκάλεσε τη Σερ σε όργιο

Φαίνεται πως στον Νταλί και στη σύζυγό του Γκαλά άρεσε να οργανώνουν όργια. Αυτά τα ‘events’ προσείλκυαν μεγάλο αριθμό σημαντικών καλεσμένων, όπως καλλιτεχνών και σελέμπριτι. Η Σερ βρέθηκε προσκεκλημένη σε μια τέτοια μάζωξη χωρίς να έχει καταλάβει την ιδιαιτερότητα αυτού του πάρτι, άρχισε να παίρνει χαμπάρι προς τα πού πήγαινε το πράγμα όταν μάζεψε από κάτω κάτι που νόμιζε πως ήταν παιδικό παιχνίδι, και ο Νταλί τής είπε πόσο ωραία αίσθηση θα της έδινε αν το εφάρμοζε στα… νότια διαμερίσματά της. Η Σερ «την έκανε», αλλά αμέτρητοι άλλοι πήγαν κι ήρθαν.

8. Έκλεψε τη γυναίκα τού φίλου του

Όπως ήταν αναμενόμενο, η ερωτική ζωή του Νταλί υπήρξε επίσης άκρως αμφιλεγόμενη. Ερωτεύτηκε τρελά τη Ρωσίδα Elena Ivanovna Diakonova, πιο γνωστή ως Γκαλά (Gala). Οι δυο τους ξεκίνησαν ένα θυελλώδη ερωτικό δεσμό, αλλά υπήρχε ένα μικρό πρόβλημα: η κατά 10 χρόνια μεγαλύτερή του Γκαλά ήταν παντρεμένη και μάλιστα με τον Paul Eluard, φίλο και συνάδελφο του Νταλί, γεγονός που δεν προξένησε κανέναν δισταγμό στον εκκεντρικό καλλιτέχνη. Παραδόξως, o Eluard δεν φάνηκε να έχει πρόβλημα και παρέμεινε φίλος με τον Νταλί και την Γκαλά (υπάρχει η φήμη πως παρέμεινε και ένας από τους πολλούς εξωσυζυγικούς εραστές της). Ωστόσο, άλλοι σουρρεαλιστές έβλεπαν την Γκαλά με μισό μάτι (κάτι σαν φιγούρα «Γιόκο Όνο»).

9. Δήλωνε πως ήταν ανίκανος και πως φοβόταν το γυναικείο σώμα

Παρά τον γάμο του με την Γκαλά και την έντονη έλξη του προς τις γυναίκες και τα κορμιά τους, ο Νταλί δήλωνε πως τα γυναικεία γεννητικά όργανα του προκαλούσαν τρόμο. Φοβόταν τόσο πολύ, έλεγε, ώστε του δημιουργήθηκε ανικανότητα και ισχυριζόταν πως ήταν παρθένος μέχρι που σχετίστηκε με την Γκαλά. Ωστόσο, λάμβανε σεξουαλική ευχαρίστηση εκθέτοντας το κορμί της Γκαλά σε άλλους και, απ’ ό,τι φάνηκε, δεν είχε κανένα πρόβλημα με τις εξωσυζυγικές περιπέτειές της. Είτε επρόκειτο για γεγονότα είτε για μυθεύματα, οι δημόσιες δηλώσεις του Νταλί περί ανικανότητας και  παρθενίας ήταν από μόνες τους αρκετά απροσδόκητες.

10. Ταξίδευε δεμένος με τους πίνακές του

Ο Νταλί ήξερε πώς να κάνει εντύπωση. Η δεύτερη επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη, το 1934, χτύπησε την αμερικανική μεγαλόπολη σαν τυφώνας. Πρώτα απ’ όλα, δημιούργησε σκηνή φορώντας σωσίβιο γιλέκο σε ολόκληρη τη διαδρομή, και έχοντας συνδέσει με σπάγκο όλους τους πίνακές του με τον εαυτό του, κάτι που θα ήταν αρκετά άβολο για το πλήρωμα του σκάφους. Όταν ο Νταλί αποβιβάστηκε από το πλοίο, άρχισε να κραδαίνει προς τους παπαράτσι μια φραντζόλα ψωμί μήκους δύο μέτρων. Κατάφερε να δημιουργήσει αναστάτωση ακόμη και σε μια έκθεση που είχε διοργανωθεί προς τιμήν του, φορώντας πάνω στο στήθος του μια γυάλινη θήκη που αποκάλυπτε από κάτω έναν στηθόδεσμο.

11. Αποβλήθηκε από το κίνημα των σουρρεαλιστών

Παρότι για τους περισσότερους από εμάς ο Σαλβαδόρ Νταλί αποτελεί τον ορισμό τού Σουρρεαλιστή, οι άλλοι σουρρεαλιστές δεν είχαν την ίδια γνώμη. Κάποτε, μια μεγάλη ομάδα από αυτούς διεξήγαγε μια εικονική δίκη εναντίον του, καταλήγοντας στην αποβολή του από το κίνημα του Σουρρεαλισμού. Είναι δύσκολο να πει κανείς πώς θα μπορούσε να επιβληθεί ένας τέτοιος αποκλεισμός, ωστόσο η ομάδα είχε προφανώς αρκετά ισχυρή γνώμη για το θέμα, για να φτάσει να την εκφράσει με αυτόν τον τρόπο. Οι συνάδελφοί του ανησυχούσαν κατεξοχήν για τον ενθουσιασμό του Νταλί με τον φασισμό και τον Φρανθίσκο Φράνκο και για το «φλερτ» του με τον Αδόλφο Χίτλερ. Στα τέλη της δεκαετίας του ’30, ο Νταλί όχι μόνο ζωγράφισε τον πίνακα «Το Αίνιγμα του Χίτλερ», αλλά είχε επίσης ισχυριστεί πως είχε ονειρευτεί τον Χίτλερ και πως τον ερέθιζε σεξουαλικά. Πάντως, ο ίδιος αρνήθηκε κατηγορηματικά πως ήταν υποστηρικτής του φασισμού και του ναζισμού.

12. Παραλίγο να πεθάνει ενώ παρέδιδε διάλεξη φορώντας στολή κατάδυσης

Κάποιες φορές η εκκεντρικότητα του τού δημιουργούσε προβλήματα. Αν και αυτό γινόταν κυρίως εξαιτίας των εντυπώσεων που σχημάτιζαν οι άλλοι για το άτομό του, σε μία περίπτωση κόντεψε να του κοστίσει τη ζωή. Το 1936 ο Νταλί έδωσε μια διάλεξη με τίτλο «Fantômes Paranoïaques Authentiques» [Αυθεντικά Παρανοϊκά Φαντάσματα] περπατώντας, με τη συνοδεία δύο ρώσικων λυκόσκυλων και φορώντας πλήρη καταδυτική στολή, μια αμφίεση που υποτίθεται συμβόλιζε το πώς θα βουτούσε στα βάθη τού ανθρώπινου υποσυνειδήτου. Όμως ο Νταλί άρχισε να παθαίνει υπερθέρμανση μέσα στη στολή και παραλίγο να πνιγεί από ασφυξία προτού κάποιος αντιληφθεί την κατάσταση και παρέμβει. Οι περισσότεροι παριστάμενοι προφανώς θεώρησαν πως ο πνιγμός ήταν απλώς μέρος τού σόου.

13. Είχε για κατοικίδιο έναν οσελότο

Μάλλον δεν γνωρίζουν όλοι οι φαν της σειράς κινουμένων σχεδίων ‘Archer’ (ξεκίνησε το 2009) ότι και ο Σαλβαδόρ Νταλί είχε κατοικίδιο οσελότο, επίσης με το όνομα Babou, όπως στη σειρά. Όπως και ο πλασματικός Babou, έτσι και το πετ τού Νταλί ήταν το άγριο ζώο που θα περίμενε κανείς να είναι. Είναι γνωστό ότι κατατρόμαζε τους περαστικούς, ενώ ο Νταλί ξετρελαινόταν να λέει στον κόσμο πως ο οσελότος στην πραγματικότητα ήταν απλώς μια κλασική οικιακή γάτα, που εκείνος είχε ζωγραφίσει σε αρτιστίκ ύφος. Παρά τις αναμενόμενες δυσκολίες στην ανατροφή ενός πλάσματος όπως ο οσελότος, ο Νταλί έδειχνε να νοιάζεται αληθινά για το άγριο αιλουροειδές και μάλιστα παραπάνω από ό,τι για τους περισσότερους ανθρώπους.

14. Έκανε τους γραμματείς του εκατομμυριούχους από τσιγκουνιά

Ενίοτε η παραξενιά του Νταλί δεν ήταν καν εσκεμμένη. Σε μια τέτοια περίπτωση, κατάφερε να κάνει εκατομμυριούχους αρκετούς από τους υπαλλήλους του. Ο Νταλί ήταν διαβόητος τσιφούτης. Επειδή δεν ήθελε να δίνει χρήματα για τον μισθό των γραμματέων του, τους αποζημίωνε με προμήθεια επί των έργων του. Αυτού του είδους η (μη-)πληρωμή δεν είχε και πολλή αξία, αφού στην ουσία μετέτρεπε τους γραμματείς του σε άμισθους ειδικευόμενους. Όμως εκείνες οι προμήθειες τελικά θα αποκτούσαν μεγάλη αξία. Αρκετοί από τους υπαλλήλους του αργότερα εξαργύρωσαν τα μερίδιά τους για ποσά με πολλά μηδενικά, που μάλλον τους αποζημίωσαν με το παραπάνω για τις εργασιακές αδικίες του παρελθόντος.

15. Κάποτε μετέφερε περίπου μισό τόνο κουνουπίδια από την Ισπανία στο Παρίσι με μια Ρολς Ρόυς

Συχνά-πυκνά ο Νταλί γινόταν παράδοξος για χάρη της ίδιας της παραδοξότητας. Μεταξύ των πιο αγαπημένων του πραγμάτων ήταν τα κουνουπίδια. Βεβαίως, το κουνουπίδι είναι ωραιότατο και πολύ θρεπτικό, αλλά, όπως και να το κάνουμε, δεν είναι και το πιο αναμενόμενο αντικείμενο βαθιάς αγάπης. Κάποια φορά ο Νταλί οδηγούσε μια λιμουζίνα στους δρόμους του Παρισιού και έδινε κουνουπίδια σε τυχαία άτομα. Αυτός, όμως, δεν υπήρξε ο μεγαλύτερος κουνουπιδικός του άθλος. Σε μια άλλη περίπτωση, ο ζωγράφος φόρτωσε σε μια Rolls Royce 450 κιλά κουνουπίδια και έκανε όλη τη διαδρομή από την Ισπανία στο Παρίσι. Υποτίθεται πως κάτι ήθελε να εκφράσει έτσι, όμως κανείς δεν μπόρεσε να πει με βεβαιότητα τι ήταν αυτό.

16. Συνδημιούργησε ένα από τα διασημότερα έργα του ρίχνοντας γάτες στον αέρα

Ένα από τα πιο περίφημα έργα στη συλλογή του Νταλί δεν είναι καν πίνακας. Η φωτογραφία με τίτλο ‘Dali Atomicus’ παρουσιάζει τον Νταλί και κάποια αντικείμενα να μετεωρίζονται στον αέρα μαζί με γάτες και νερό. Η εικόνα μοιάζει φωτοσοπαρισμένη, όμως δημιουργήθηκε πολύ προτού καταστεί δυνατή η επεξεργασία μέσω υπολογιστή. Το ενσταντανέ τραβήχτηκε με τον παλιό κλασικό τρόπο. Βοηθοί πετούσαν γάτες και νερό στον ίδιο, ώσπου να επιτευχθεί το τέλειο πλάνο. Λέγεται πως χρειάστηκαν πάρα πολλές λήψεις, που δεν ξέρουμε πόσο διασκεδαστικές ήταν για τις γάτες και για το άτομο που έπρεπε να τις «χειρίζεται».

17. Το 1974 «φαλίρισε» επειδή μάνατζερ κερδοσκόπησαν εις βάρος του

Έζησε αρκετά χρόνια και υπήρξε αρκετά παραγωγικός, οπότε μπόρεσε να δημιουργήσει περιουσία. Το 1974, όμως, «τα έσπασε» με τον Βρετανό διαχειριστή-μάνατζερ Peter Moore, γεγονός που τον έφερε σε ευάλωτη θέση. Πολύ γρήγορα, άλλα άτομα (ξε)πούλησαν δικαιώματα επί του έργου του κάτω από τη μύτη του, αφήνοντάς τον σχεδόν απένταρο. Ευτυχώς για τον ζωγράφο, είχε ακόμη στον καλλιτεχνικό κόσμο πολλούς φίλους, που έκαναν έρανο για να τον βοηθήσουν να ξανασταθεί στα πόδια του. Έτσι, σύντομα ξανάρχισε να ζει με άνεση και να παράγει περισσότερα έργα.ranker]

*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οι 20 δημοφιλέστεροι πίνακες του Σαλβαδόρ Νταλί (και οι ιστορίες τους)