Δημήτρης Καβατζικλής
Είτε πρόκειται για το Twitter είτε για το TikTok, μπορεί να έχετε παρατηρήσει ότι το ατελείωτο scrolling σας κάνει να νιώθετε περισσότερο ανήσυχοι παρά αισιόδοξοι, πιο μπερδεμένοι παρά ενημερωμένοι και αναμφισβήτητα πιο νευρικοί παρά χαλαροί. Ένα διάλειμμα από όλα αυτά μπορεί να σας βοηθήσει να καθαρίσετε το κεφάλι σας, να μειώσετε το άγχος και να κοιμάστε καλύτερα, λέει το greatist.
Τι ακριβώς είναι η αποτοξίνωση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Γιατί χρειαζόμαστε ένα διάλειμμα από τις selfies και τα χαριτωμένα βιντεάκια με σκύλους; Όταν πρόκειται για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο εθισμός είναι βασικό χαρακτηριστικό, κι όχι τυχαίο αποτέλεσμα. Η επαγγελματίας σύμβουλος Leah Rockwell, εξηγεί ότι αυτές οι πλατφόρμες ενεργοποιούν το ίδιο μέρος του εγκεφάλου όπως και άλλες εθιστικές συμπεριφορές. Παίρνετε «μικρά τραντάγματα ντοπαμίνης» όταν αισθάνεστε επικυρωμένοι μέσω των likes, των προβολών, των follows και των σχολίων. Δεν είναι μυστικό, αλλά η έρευνα σημειώνει επίσης ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ευεργετικά για την ψυχική υγεία, αφού έχουν συνδεθεί με το άγχος και την κατάθλιψη.
Σημάδια ότι ήρθε η ώρα για αποτοξίνωση από τα social media
– Αισθάνεστε «λιγότερο από». Όταν το scrolling σας προκαλεί φθόνο, ανασφάλεια και άγχος, είναι η ώρα για ένα διάλειμμα.
-Doomscrolling. Χρειάζεστε κι άλλους λόγους για να αισθάνεστε απελπισία για τον κόσμο; Μάλλον όχι.
-Αισθάνεστε θυμωμένοι και ανήσυχοι.
-Σας λείπει ύπνος. Το να ελέγχεις τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε κρατάει κυριολεκτικά ξύπνιο όλο το βράδυ.
-Δεν μπορείτε να σταματήσετε να ελέγχετε το τηλέφωνό σας.
-Εκνευρίζετε τους φίλους σας και παραπονιούνται για το πόσο συχνά χρησιμοποιείτε το τηλέφωνό σας.
Ποια είναι τα οφέλη μιας αποτοξίνωσης από τα social media;
-Ενισχυμένη διάθεση. Η έρευνα εξακολουθεί να είναι περιορισμένη, αλλά οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι αισθάνονται καλύτερα όταν κάνουν ένα διάλειμμα.
-Λιγότερο άγχος. Τόσο οι παραπάνω μελέτες όσο και η Rockwell λένε ότι ένα από τα πιο ξεκάθαρα οφέλη μιας αποτοξίνωσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι η μείωση του άγχους.
-Μεγαλύτερη συγκέντρωση. «Βλέπω συχνά ανθρώπους να πιάνουν τα τηλέφωνά τους όταν δεν ξέρουν τι να κάνουν», λέει η Rockwell. «Η άσκοπη κύλιση σας κάνει λιγότερο συγκεντρωμένους».
-Ενίσχυση της δημιουργικότητας. Η αποχή μπορεί να φέρει τόνωση της δημιουργικότητας, ενώ απελευθερώνει χρόνο, δίνοντας σας περισσότερες ευκαιρίες να δοκιμάσετε νέα χόμπι.
– Μια αποτοξίνωση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απομακρύνει την εστίαση από αυτό που κάνουν όλοι οι άλλοι και σας επαναφέρει ουσιαστικά στη δική σας καθημερινή ζωή.
-Ισχυρότερες κοινωνικές σχέσεις. Η αποχή από τα social σημαίνει ότι είναι πιο πιθανό να αναζητήσετε νέες κοινωνικές σχέσεις IRL.
-Σταθερός ύπνος. Η επιστήμη λέει ότι η ποιότητα του ύπνου μειώνεται όταν αυξάνεται η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Θα μπορούσε να ισχύει και το αντίστροφο.
-Μειωμένη καταπόνηση των ματιών. Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι η αποτοξίνωση θα ωφελήσει τα μάτια σας και θα μειώσει τυχόν πονοκεφάλους που σχετίζονται με την καταπόνηση.
-Καλύτερη στάση σώματος. Είναι πιθανό να παρατηρήσετε βελτίωση στη στάση του σώματος και τον πόνο στον αυχένα.
Πώς κάνετε αποτοξίνωση από τα social media;
-Είναι καλύτερα να γίνει σταδιακά. Η έρευνα το υποστηρίζει, υποδεικνύοντας ότι όσες περισσότερες ώρες αφιερώνετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την ημέρα, τόσο πιο δύσκολο είναι να ολοκληρώσετε μια αποτοξίνωση.
-Απενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις. «Έχω βάλει πελάτες να κάνουν αυτό το πρώτο βήμα «καθαρισμού» μόνοι τους», λέει η Rockwell. «Αυτό μπορεί να είναι αρκετό για να μειώσει τον καταναγκαστικό έλεγχο».
-Διάλεξε το δηλητήριό σου. Ξεκινήστε επιλέγοντας μόνο μία πλατφόρμα για να συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε. Διαγράψτε τις άλλες εφαρμογές από το τηλέφωνό σας.
-Δημιουργήστε καθορισμένους χρόνους «χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης». Η Rockwell προτείνει να επιλέγετε 2 φορές την ημέρα όταν επιτρέπετε στον εαυτό σας να κάνει check in με την προτιμώμενη πλατφόρμα σας.
-Σκεφτείτε, αναλογιστείτε, στοχάστε. Καθώς σταδιακά μειώνετε τον χρόνο σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σκεφτείτε πώς νιώθετε στο τέλος κάθε μέρας.
-Κάντε αποχή για μια εβδομάδα. Αν θέλετε να κάνετε πλήρη καθαρισμό, αυτό σημαίνει αρκετό χρόνο χωρίς *καθόλου* social media. Μια μελέτη δείχνει ότι μια ψηφιακή αποτοξίνωση 7 ημερών είναι αρκετή για να αυξήσει την ψυχική ευεξία.
Ok, αλλά πώς μπορώ να επιστρέψω αργότερα;
Αν αργότερα θελήσετε να επιστρέψετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κάντε το με τους δικούς σας όρους. Πάρτε λίγο χρόνο για να σκεφτείτε την εμπειρία σας. Ποια κομμάτια της ζωής σας βελτιώθηκαν χωρίς τα social media; Ποια μέρη έγιναν πιο δύσκολα; Ίσως θα συνειδητοποιήσατε ότι το Twitter απλώς τροφοδοτεί την οργή σας. Ή ίσως σας έλειψε να ακολουθήσετε κάποιους από τους αγαπημένους σας συναδέλφους. Ίσως δεν σας έλειψε το Instagram, το TikTok ή το Facebook. Ίσως σας έλειψαν πραγματικά. Η γνώση είναι δύναμη, γι’ αυτό χρησιμοποιήστε την.
