Γιάννης Δημητρέλλος
Κάποτε ο Woody Allen είχε πει «αν ανέβεις στη σκηνή του Μπροντγουέι και χέσεις, κάποιος θα βρεθεί να το αποκαλέσει τέχνη». Εξετάζουμε 13 περιπτώσεις καλλιτεχνικών δημιουργιών που έπαιξαν με το γκροτέσκο, την αηδία και την αποστροφή.
Peter-Joel Witkin – Ars Moriendi
Για περισσότερα από 40 χρόνια, ο Joel-Peter Witkin έχει δημιουργήσει πορτραίτα φωτογραφίας με θέματα που εκτείνονται από νάνους και τρανσέξουάλ μέχρι ερμαφρόδιτα άτομα και ακρωτηριασμένους, ως και πτώματα ανθρώπων σε αποσύνθεση. Η θνητότητα είναι μια θεματική που διαπερνά όλο το έργο του, ενώ ως γλύπτης έχει πειραματιστεί ακόμα περισσότερο με πτώματα και μέλη ανθρώπινων σωμάτων. Στο Ars Moriendi είχε ως θέμα μια γυμνή γυναίκα, στο επίκεντρο μιας σύνθεσης από κρανία ανθρώπων σε πλήρη διάσπαση. Τα κρανία τα είχε προμηθευτεί από κοντινό νοσοκομείο και τα περισσότερα εξ’ αυτών ήταν τουλάχιστον δέκα ετών. Ο ίδιος ο Witkin έχει δηλώσει ότι η οσμή τους ήταν τόσο έντονη, που κατάφερε να πάρει ελάχιστες λήψεις.
Matthew Day Jackson – Εγώ, νεκρός στα 38 (2009)
Ο Αμερικάνος καλλιτέχνης πριν από 12 χρόνια δημιούργησε μια σειρά από μακάβριες παραστάσεις με κεντρικό θέμα την αναπαράσταση του θανάτου και το συμβιβασμό μας ως θεατές με την έννοια της θνητότητας. Το αποτέλεσμα ξεπερνά τον αποτροπιασμό μιας ταινίας τρόμου
Artemisia Gentileschigenre – Ιουδήθ, αποκεφαλισμός του Ολοφέρνη(1614-1620)
Ένα πνευματικό παιδί του Caravaggio, μια ζωγράφος που τίμησε την τεχνοτροπία Baroque, σε αυτό το έργο τόλμησε να δείξει ρεαλιστικά, σκληρά, μια ιστορία της Βίβλου. Θεωρείται μια από τις πρώτες απόπειρες εικαστικής δημιουργίας με φεμινιστικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα προκαλεί τον ίδιο τρόμο με ένα σύγχρονο slasher film.
Vito Acconci – Seedbed, 1972
Link: (προχωρήστε με δική σας ευθύνη)
Ο Acconci, ένας θρυλικός performance/installation καλλιτέχνης, εξερεύνησε τις δυναμικές της οικειότητας, της εμπιστοσύνης και του δυναμισμού σε όλη τη διάρκεια της δημιουργικής του πορείας. Στο Seedbed, που παρουσιάστηκε στην γκαλερί Sonnabend της Νέας Υόρκης, πειραματίστηκε με τον δημόσιο και τον ιδιωτικό χώρο, με την απόσταση ανάμεσα στον θεατή και τον καλλιτέχνη. Στον χώρο υπήρχε μια ξύλινη λάμπα. Τις ημέρες που βρισκόταν στο χώρο της performance, ξάπλωνε από κάτω της και αυνανιζόταν ασταμάτητα για οκτώ ώρες. Οι σεξουαλικές του φαντασιώσεις εμπνέονταν από τις κινήσεις των επισκεπτών που βρισκόταν γύρω του. Ο ίδιος αφηγούνταν τις φαντασιώσεις του με δυνατή φωνή, μέσα από τα ηχεία που βρίσκονταν στο χώρο της γκαλερί.
Pierro Manzoni – H Αναπνοή του Καλλιτέχνη (1960)
Δεν υποσχέθηκε τίποτα λιγότερο – ή τίποτα περισσότερο – από αυτό που πραγματοποίησε. Το 1960, ο avant-garde καλλιτέχνης Manzoni φύσηξε ένα κίτρινο μπαλόνι και το έδεσε σε ένα σπάγγο, πάνω σε μια ξύλινη επιφάνεια. Το μπαλόνι έσκασε τελικά και η λεία του επιφάνεια έχει αποσαθρωθεί. Παρ’ όλα αυτά, έμεινε στην ιστορία της avant-garde τέχνης ως μια τολμηρή υπογραφή, μαζί με το sequel του, το «Τα Σκ@τα του Καλλιτέχνη», που ήταν αυτό ακριβώς που φαντάζεσαι.
Francisco De Goya – O Κρόνος Τρώει το Παιδί του
Ο Κρόνος φοβούμενος ότι τα παιδιά του θα τον ανέτρεπαν, παίρνοντας αυτά την εξουσία, τα έτρωγε αμέσως μετά τη γέννησή τους. Πρόκειται για έναν από τους θρυλικούς Μαύρους Πίνακες, που ο Γκόγια ζωγράφισε επάνω στους τοίχους του σπιτιού του κατά τη χρονική περίοδο 1819-1823. Ο καννιβαλισμός εδώ αποτυπώνεται σκληρά και ρεαλιστικά, προσθέτωντας ακόμα μεγαλύτερη ένταση στο μύθο του Κρόνου. Μεταφέρθηκε σε καμβά (146×83 εκ.) μετά τον θάνατο του Γκόγια και από τότε βρίσκεται στο Μουσείο του Πράδο στη Μαδρίτη,
Dieter Roth – Μέσα στη θάλασσα, βουνό μούχλας (1969)
Ο Γερμανό-Ελβετός Dieter Roth αφοσιώθηκε στην μελέτη της τέχνης της αποσύθεσης από νωρίς, δημιουργώντας κι ένα ταιριαστό ψευδώνυμο για τον εαυτό του (Dieter Rot, τόσο εύκολο). O Rot(h) συνήθιζε να λιώνει φαγητά, όπως τυριά, σοκολάτες, λουκάνικα, φρούτα ώστε να δημιουργήσει (από)συνθέσεις και να τις εντάξει στα ποιητικά ημερολόγια του. Η curator του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, Sara Suzuki αποκάλυψε κάποτε πως όταν άνοιξε ένα από τα ημερολόγια ποίησης του Rot, αυτό που αντίκρυσε ήταν ένα κράμα βανίλιας και βοδινού κιμά, του οποίου η μυρωδιά ήταν τόσο έντονη, που χρειάστηκε να τοποθετηθει το βιβλίο σε βιτρίνα. Στο έργο βουνό μούχλας, ο καλλιτέχνης χρησιμοποίησε χαρτί, σοκολάτα, γιαούρτι, πηλό, χυμό φρούτων, για να δημιουργήσει ένα από τα πιο επιβλητικά βουνά μούχλας που έχει αντικρύσει η ανθρωπότητα.
Marc Quinn – Πορτραίτο
Ο Βρετανός καλλιτέχνης δημιούργησε ένα εικαστικό πορτράιτο του εαυτού του, με πρώτη ύλη το σώμα του. Το εικονιζόμενο κεφάλι έχει δημιουργηθεί από ένα μείγμα παγωμένης σιλικόνης με περίπου πέντε λίτρα από το αίμα του Marc Quinn. Με αυτό το έργο ο καλλιτέχνης αποσκοπεί στο να περιγράψει την φθορά του ανθρώπινου σώματος στο πέρασμα του χρόνου. Γι’ αυτό λοιπόν, κάθε πέντε χρόνια δημιουργεί μια νέα εκδοχή του, πάντα με τα ίδια υλικά.
Andres Serrano – Τα ούρα του Ιησού (1987)
Στα `80s, o Serrano δεν περνούσε απαρατήρητος. Το 1987, βύθισε ένα μικρό σταυρό σε ένα βάζο με τα ούρα του και δημιούργησε μια αμφιλεγόμενη καλλιτεχνική πρόταση. Αυτό που προκάλεσε ένα tabloid σκάνδαλο για τον Serano, ήταν η αποκάλυψη του αμερικάνου γερουσιαστή Jesse Helms, πως είχε πάρει μια καλλιτέχνική επιχορήγηση ύψους 15.000 δολαρίων, για να ολοκληρώσει αυτό το έργο. Το 2008 επανήλθε με μια ακόμα πιο προκλητική έκθεση φωτογραφιών, που αποθέωνε «την αισθητική ομορφιά των κοπράνων».
Keith Boadwee – Anal Targets and Enema Paintings (αρχές δεκαετίας του `90)
Ζωγραφική με κλύσμα. Αυτή ήταν η ιδέα του Αμερικάνου καλλιτέχνη, που ακροβάτησε ανάμεσα στην πρόκληση και την αφηρημένη τέχνη. Ο Boadwee αποθεώθηκε από τον κόσμο της σύγχρονης τέχνης για την τόλμη του, καταλαμβάνοντας μια έδρα διδάκτορα στο Κολλέγιο των Τεχνών της Καλιφόρνια.
Martin von Ostrowski – Πορτραίτο του Χίτλερ από κόπρανα (αρχές 00s)
Εκτός από τον δικτάτορα που σκόρπισε τον τρόμο στον Β’Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Martin von Ostrowski έχει πειραματιστεί και με τους Otto von Bismarck και Kaiser Wilhelm II.
Lani Beloso – Πορτραίτο Περιόδου
Το 2010, η Beloso δημιούργησε μια σειρά από πίνακες, που είχαν ως πρώτη ύλη το αίμα της εμμήνου ρύσεως της. Για να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα, η Beloso έκανε βαθιά καθίσματα πάνω από καμβάδες καθημερινά, για 10-12 ώρες, σε μια διαδικασία που διήρκεσε συνολικά ένα χρόνο
Rodney LaTourelle, Thilo Folkerts – O Κήπος της Γνώσης (2010)
O κήπος της Γνώσης βρίσκεται στο Κεμπέκ και είναι ένας ακόμα εικαστικός «θρίαμβος» της μούχλας. Οι δύο καλλιτέχνες δημιούργησαν μια εγκατάσταση κήπου με 40.000 βιβλία ως κατασκευαστικά υλικά για τοίχους και δωμάτια και παράλληλα, εντός των βιβλίων, καλλιέργησαν οκτώ διαφορετικές ποικιλίες μανιταριών. Με αυτό τον τρόπο επιχείρησαν να προβάλλουν τη σχέση μεταξύ της γνώσης και της φύσης, αλλά και μια αλληγορία για την παρακμάζουσα σχέση του ανθρώπου με το βιβλίο, μέσα σε μια κοινωνία που εξαρτάται άμεσα από την τεχνολογία.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τι μπορείς να διαβάσεις (εκτός από Μαρξ) αν έχεις μόλις χωρίσει