Άρης Δημοκίδης
Πολλοί αναλυτές ήταν σίγουροι πως οι Ουκρανοί δεν θα αντιστέκονταν επειδή «δεν είναι έθνος» και «στην ουσία είναι Ρώσοι».
Αυτό περίμεναν και οι Ρώσοι στρατιώτες μπαίνοντας -αυτό τους είχαν πει- και γι’ αυτό και τόσοι είχαν τον αέρα του απελευθερωτή, πριν τους κοπεί αυτός ο αέρας απ’ τις αντιδράσεις των Ουκρανών.
Σήμερα ο Στάθης Καλύβας, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και κάτοχος της έδρας Gladstone στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έκανε στο Facebook του 7 σύντομα σχόλια για όσα έχουν γίνει τις τελευταίες ημέρες.
Γράφει:
Ουκρανία: πού βρισκόμαστε;
Σημειώνω πως παρότι ασχολούμαι με την μελέτη της πολιτικής βίας δεν είμαι ειδικός σε στρατιωτικά θέματα, αλλά μεταφέρω συνοπτικά την αίσθηση που αποκομίζω από τις πιο αξιόπιστες αναλύσεις που διάβασα και άκουσα.
1. Γνωρίζουμε πλέον πως οι Ρώσοι έπεσαν εντελώς έξω στον σχεδιασμό τους. Θεωρούσαν (όπως και το Αμερικανικό Πεντάγωνο) πως με μια επιχείρηση αστραπή 2-3 ημερών θα αποκεφάλιζαν την Ουκρανική ηγεσία, θα εγκαθιστούσαν μια κυβέρνηση μαριονέτα και θα υλοποιούσαν τα σχέδια τους (όποια είναι αυτά, από τον διαμελισμό ως την προσάρτηση). Τίποτα από όλα αυτά δεν έγινε. Φαίνεται πως λίγοι μέσα στο καθεστώς είχαν ενημερωθεί για τον επικείμενο πόλεμο και πως η σχετική προετοιμασία ήταν πρόχειρη και επιφανειακή.
2. Αν εξαιρέσει κανείς την προέλαση στο Νότο που και αυτή συναντά σοβαρές δυσκολίες, τα πράγματα έχουν εξελιχθεί πολύ άσχημα για τους Ρώσους τόσο στα Ανατολικά (με μια εντυπωσιακή υποχώρηση στο Χάρκοβο) όσο και στα βόρεια, όπου η τεράστια μηχανοκίνητη πομπή που κατευθυνόταν προς το Κίεβο έχει διασπαστεί και παραλύσει μέσα σε χαοτικές συνθήκες. Η προσπάθεια δημιουργίας προγεφυρώματος στο Κίεβο με αερομεταφερόμενες μονάδες κατέληξε σε αιματηρή πανωλεθρία.
3. Ο λόγος φαίνεται πως είναι διπλός. Αφενός υπερεκτίμησαν τις δυνατότητες τους και ο στρατός τους αποδεικνύεται κατώτερος των περιστάσεων με χαμηλής ποιότητας εφοδιασμό και κάκιστη συντήρηση του εξοπλισμού. Αφετέρου, υποτίμησαν τους Ουκρανούς και δεν περίμεναν πως θα έδιναν τον αγώνα που δίνουν. Γιατί;
4. Φαίνεται πως ο Πούτιν πίστεψε την προπαγάνδα του πως οι Ουκρανοί δεν αποτελούν έθνος και επηρεάστηκε από την εμπειρία της Κριμαίας όπου οι Ουκρανοί δεν πολέμησαν. Τώρα όμως όχι μόνο απέδειξαν πως είναι και παραείναι έθνος, αλλά τελικά ο Πούτιν συνέβαλλε αποφασιστικά στην ενίσχυση της εθνικής τους ενότητας και συνοχής.
Η ηγεσία των Ουκρανών αποδείχθηκε εξαιρετικά ικανή τόσο στο πεδίο των διεθνών δημόσιων σχέσεων όσο και σε αυτό της εμψύχωσης και οργάνωσης του αγώνα. Επιπλέον η ενίσχυση των Ουκρανών με αντιαρματικό εξοπλισμό τους επέτρεψε την ανάπτυξη μιας ευέλικτης στρατηγικής με μικρές, ταχείες ομάδες που πλευροκοπούν με μεγάλη αποτελεσματικότητα τους αργοκίνητους Ρωσικούς στόχους.
5. Αυτή η πραγματικότητα όμως δεν έχει αλλάξει την εκτίμηση των περισσότερων αναλυτών πως η Ρωσία μπορεί σαφώς να “κερδίσει” αυτό το πόλεμο χάρη στην τεράστια υπεροπλία της. Μια πιθανότητα είναι το σενάριο του Χαλεπίου με την ισοπέδωση των πόλεων και το άδειασμα τους από τον πληθυσμό, όπως φαίνεται πως πάει να γίνει στην Μαριούπολη.
Ο στόχος είναι μια συνθηκολόγηση των Ουκρανών με τον Πούτιν να ισχυρίζεται πως νίκησε. Ακόμη και τότε όμως, τα αποτελέσματα της νίκης αυτής θα είναι πενιχρά για τον ίδιο, εντελώς ασταθή στον χρόνο και βέβαια με τεράστιο οικονομικό και πολιτικό κόστος για την Ρωσία.
6. Εναλλακτικά, αν οι Ρωσικές εφεδρείες αποδειχθούν ρηχές και ο εξοπλισμός τους περιορισμένος και αν οι Ουκρανοί καταφέρουν να εξοπλιστούν γρήγορα και να οργανωθούν ακόμη γρηγορότερα, θα μπορούσαν να επιφέρουν ένα πολύ βαρύτερο πλήγμα στους Ρώσους και, άρα στον ίδιο τον Πούτιν. Η πιθανότητα μιας τέτοιας έκβασης θεωρείται πολύ μικρή αυτή τη στιγμή. Να θυμίσω όμως πως η πιθανότητα να βρισκόμασταν εδώ που είμαστε σήμερα όταν ξεκίνησε ο πόλεμος ήταν ακόμη μικρότερη.
7. Ακριβώς εξαιτίας της ρευστότητας αυτής όπου η έκβαση του πολέμου παραμένει ασαφής και για τις δύο πλευρές, δεν αναμένεται σύντομα κάποια κίνηση προς ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Αντίθετα, η κλιμάκωση του πολέμου φαντάζει αναπόφευκτη.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Είναι «πολιτισμένοι» και «μοιάζουν με εμάς». Η ρατσιστική κάλυψη του πολέμου στην Ουκρανία