Γιώργος Τσαγκόζης
Σύμφωνα με τη Hurriyet, η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν κατέθεσαν κοινή υποψηφιότητα στην UNESCO, ζητώντας την ένταξη του μπακλαβά στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ως κοινού πολιτιστικού αγαθού των δύο χωρών.
Ο κοινός φάκελος περιλαμβάνει τις ονομασίες «baklava» και «pakhlava», όπως υποστηρίζουν οι δύο χώρες, ώστε να αποτυπώνεται η κοινή γαστρονομική τους παράδοση. Η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί κατά την 21η συνεδρίαση της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην πόλη Σιαμέν της Κίνας από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου.
Εφόσον εγκριθεί η υποψηφιότητα, ο μπακλαβάς θα αναγνωριστεί επίσημα ως στοιχείο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς τόσο της Τουρκίας όσο και του Αζερμπαϊτζάν. Ωστόσο, η ένταξη στον σχετικό κατάλογο της UNESCO δεν αποδίδει την «πατρότητα» ενός στοιχείου, αλλά αναγνωρίζει τη σημασία του για τις χώρες που το υποβάλλουν.
Η κίνηση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη μακροχρόνια διαμάχη για την προέλευση του δημοφιλούς γλυκού, κυρίως ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι ο μπακλαβάς απέκτησε τη σύγχρονη μορφή του στις κουζίνες του οθωμανικού παλατιού. Σύμφωνα με ιστορικά αρχεία από την εποχή του σουλτάνου Μεχμέτ Β΄, το γλυκό κατείχε σημαντική θέση στην αυλική κουζίνα, ενώ κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού διοργανωνόταν η περίφημη «Πομπή του Μπακλαβά», κατά την οποία δίσκοι με μπακλαβά μοιράζονταν στους γενίτσαρους.
Η τουρκική πλευρά επισημαίνει επίσης ότι ο μπακλαβάς του Γκαζιαντέπ έγινε το 2013 το πρώτο τουρκικό προϊόν που απέκτησε την ευρωπαϊκή ένδειξη Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ).
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι γλυκίσματα με λεπτά φύλλα ζύμης, μέλι και καρύδια παρασκευάζονταν ήδη από τα βυζαντινά χρόνια και στα νησιά του Αιγαίου, υποστηρίζοντας ότι ο μπακλαβάς αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής γαστρονομικής και πολιτιστικής παράδοσης.
