Γιώργος Τσαγκόζης
Εκτός από τη νέα μόδα της χρήσης ψεύτικων, κακοφτιαγμένων εικόνων που προέρχονται από τεχνητή νοημοσύνη — μια μόδα την οποία χρησιμοποιούν άπειρες εγχώριες και ξένες σελίδες για να ξεγελάνε ανθρώπους που είναι ουσιαστικά ιντερνετικά αναλφάβητοι, ειδικά στο Facebook, με σκοπό το λεγόμενο like farming — υπάρχει και η παλιά, δοκιμασμένη συνταγή: οι φοβερά δακρύβρεχτες, ψεύτικες ιστορίες.
Μια τέτοια ιστορία κυκλοφορεί ολόιδια σε πάρα πολλές σελίδες τον τελευταίο καιρό, με δεκάδες χιλιάδες άτομα να της κάνουν like και share. Και το κοινό που έχει με τις A.I. φωτογραφίες είναι πως κι αυτή είναι A.I.: μια ιστορία φτιαγμένη από τεχνητή νοημοσύνη για να γίνει viral χάρη στο ψευτοσυγκινητικό της σενάριο.
Διαβάσαμε λοιπόν:
“Η αληθινή τύχη κάνει το σωστό…
Την περασμένη Παρασκευή, όταν πήγα να πάρω τον γιο μου από το σχολείο, βρήκα ένα χαρτονόμισμα των 50 ευρώ μπροστά στην είσοδο.
Η πρώτη μου αντίδραση ήταν να σκεφτώ : «Πόσο τυχερή!» Αλλά σχεδόν αμέσως, σκέφτηκα το άτομο που το είχε χάσει… Ίσως μια μητέρα που είχε ανάγκη, που βασιζόταν σε αυτά τα χρήματα για να θρέψει την οικογένειά της ή να πληρώσει ένα σημαντικό έξοδο.
Θυμήθηκα μια συγκινητική στιγμή από την παιδική μου ηλικία: Μια μέρα, η μητέρα μου γύρισε σπίτι κλαίγοντας επειδή είχε χάσει τον εβδομαδιαίο μισθό της. Την επόμενη μέρα, όλοι οι συνάδελφοί της συγκεντρώθηκαν για να μαζέψουν τα χρήματα και να την βοηθήσουν. Αυτή η ανάμνηση μου θύμισε πόσο πολύ μπορεί να αλλάξει μια ζωή η απώλεια μερικών χαρτονομισμάτων.
Υπήρξε μια συνάντηση στο σχολείο. Δίστασα… Πως θα μπορούσα να ρωτήσω αν κάποιος είχε χάσει 50 ευρώ χωρίς να φαίνεται περίεργο; Τελικά, πήγα σπίτι, αλλά η σκέψη με στοίχειωνε.
Τελικά επέστρεψα στο σχολείο και ρώτησα τους δασκάλους αν κάποιος είχε αναφέρει ότι είχε χάσει χρήματα.. Ένας από αυτούς απάντησε αμέσως: «Ναι, μια μητέρα το ανέφερε… Ήταν ένα χαρτονόμισμα των 50 ευρώ».
Γρήγορα βρήκαμε αυτή τη μητέρα. Με δάκρυα στα μάτια, μου είπε ότι τα χρήματα προορίζονταν για να αγοράσει φαγητό για το Σαββατοκύριακο και ότι ο σύζυγός της ήταν πολύ θυμωμένος. Πίστεψε ότι τα χρήματα είχαν χαθεί για πάντα και ήταν έκπληκτη που κάποιος τα είχε επιστρέψει.
Δεν ήμουν απλώς ευγνώμων που βρήκα τα 50 ευρώ… αλλά πάνω απ’ όλα, ευγνώμων που είχα τη συνείδηση και την ακεραιότητα να αναζητήσω τον νόμιμο κάτοχο τους.
Είμαι πεπεισμένη ότι η αληθινή καλή τύχη δεν μπορεί να προέλθει από την ατυχία των άλλων. Δεν θα μπορούσα ποτέ να πω: «Δόξα τω Θεώ που μου έδωσε 50 ευρώ», γνωρίζοντας ότι ταυτόχρονα, κάποιος μπορεί να έκλαιγε που τα έχασε.
Αληθινή τύχη είναι να κάνεις αυτό που είναι σωστό.”
Κοιτάχτε πόσες σελίδες το έχουν, σε κάποιες από αυτές έχει 4ψήφιο αριθμό like και τριψήφιο αριθμό share.
Η ιστορία υπάρχει και σε άλλες παραλλαγές:
“Παρασκευή πρωί, ακριβώς μπροστά από το σχολείο του γιου μου, βρήκα ένα χαρτονόμισμα των 50 ευρώ. Η πρώτη μου αντίδραση; “Τόσο τυχερή! “
Αλλά τότε, σχεδόν αμέσως, μια σκέψη πέρασε από την καρδιά μου: “Τι θα γινόταν αν το έχανε μια μητέρα; “Μια γυναίκα σαν εμένα, ίσως με χίλια πράγματα στο μυαλό της, που τώρα παλεύει.
Μου ήρθε στο μυαλό μια εικόνα που δεν θα ξεχάσω ποτέ: η μητέρα μου, χρόνια πριν, έκλαιγε γιατί είχε χάσει τον εβδομαδιαίο μισθό της. Θυμάμαι την αλληλεγγύη των συναδέλφων της που συσπειρώθηκαν για να την βοηθήσουν. Αυτή η ανάμνηση μου ράγισε την καρδιά.
Έτσι πήγα σχολείο και ρώτησα τη δασκάλα αν έχασε κανείς χρήματα. Ένας από αυτούς με κοίταξε και μου είπε: “Ήταν χαρτονόμισμα των 50 ευρώ; “
Μέσα σε λίγα λεπτά, βρήκαμε τον ιδιοκτήτη: μια μάνα να κλαίει, απελπισμένη. Αυτό το πενηντάρικο χρησιμοποιήθηκε για να αγοράσουμε φαγητό για τους μαθητές. Δεν πίστευε ότι κάποιος θα το επέστρεφε ποτέ.
Και εκείνη τη στιγμή ευχαρίστησα τον Θεό. Όχι ότι βρήκα τα λεφτά, αλλά ότι είχα τη δύναμη να τα δώσω πίσω. Γιατί το αληθινό πεπρωμένο δεν έρχεται ποτέ από την ατυχία κάποιου άλλου.
Πραγματικός πλούτος είναι να έχεις μια καρδιά που ξέρει να επιλέγει το καλύτερο, ακόμα και όταν κανείς δεν σε κοιτάζει.”
Για όσους αναρωτιέστε γιατί τέτοιες ιστορίες εμφανίζονται παντού και γιατί γεμίζουν με δεκάδες χιλιάδες αντιδράσεις, η απάντηση είναι απλή: like farming. Στο Facebook, το like farming είναι μια τακτική όπου σελίδες ανεβάζουν εντυπωσιακά, ψεύτικα ή υπερβολικά συναισθηματικά posts για να συγκεντρώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα likes, shares και σχόλια. Συνήθως χρησιμοποιούν ψευτο-συγκινητικές ιστορίες, A.I. φωτογραφίες ή εντυπωσιακές “ειδήσεις” χωρίς καμία βάση.
Ο στόχος δεν είναι να ενημερώσουν, αλλά να αυξήσουν την απήχηση της σελίδας: όσο περισσότερη αλληλεπίδραση έχει, τόσο μεγαλύτερη προβολή κερδίζει. Αργότερα, αυτές οι σελίδες συχνά πουλιούνται, μετονομάζονται ή χρησιμοποιούνται για διαφήμιση και spam, αξιοποιώντας το μεγάλο και ανυποψίαστο κοινό που μάζεψαν.
