Οι απαλλαγές στράτευσης παρουσιάζουν εκρηκτική αύξηση τα τελευταία χρόνια, από 8.376 το 2020 σε 11.389 το 2024. Το νέο νομοθέτημα που θα ισχύσει από τη 1η Ιανουαρίου εισάγει αυστηρότερους ελέγχους, γνωμάτευση από γιατρό του ΕΣΥ και κατόπιν, εξέταση από αρμόδια διακλαδική επιτροπή.
Γιατί όμως οι νέοι παίρνουν Ι5 δηλαδή απαλλαγή στράτευσης και πώς το παίρνουν;
Πολλοί νέοι απαλλάσσονται από τη θητεία μέσω του Ι5, κυρίως επικαλούμενοι ψυχιατρικούς λόγους. Στην πράξη, η διαδικασία γίνεται με την κατάθεση γνωματεύσεων από ψυχιάτρους – ιδιώτες ή δημόσιους – οι οποίες πιστοποιούν αδυναμία προσαρμογής στο στρατιωτικό περιβάλλον. Οι επιτροπές των στρατιωτικών νοσοκομείων συνήθως αποδέχονται αυτές τις γνωματεύσεις, με αποτέλεσμα να χορηγείται η απαλλαγή. Ένα μέρος των περιπτώσεων αφορά πράγματι νέους με σοβαρά ψυχολογικά ή σωματικά προβλήματα, όμως αρκετοί εκμεταλλεύονται το σύστημα για να αποφύγουν τη θητεία, άλλοτε διογκώνοντας συμπτώματα και άλλοτε αγοράζοντας γνωματεύσεις έναντι αμοιβής.

Οι λόγοι που ωθούν χιλιάδες νέους σε αυτή την επιλογή είναι πολλαπλοί: ο φόβος ότι η στρατιωτική θητεία θα τους καθυστερήσει επαγγελματικά ή ακαδημαϊκά, η αλλαγή κοινωνικής νοοτροπίας που θεωρεί τη θητεία «χαμένο χρόνο», αλλά και η ψυχολογική πίεση που προκαλεί η απομάκρυνση από την καθημερινότητα. Έτσι, το Ι5 έχει εξελιχθεί σε μια διέξοδο που αποτυπώνει τόσο πραγματικές δυσκολίες όσο και τις αντιφάσεις ενός στρατεύματος που δυσκολεύεται να προσελκύσει μια γενιά με διαφορετικές προτεραιότητες.

