Βάνα Κράβαρη
Τα σκρολαρίσματα ρουτίνας μας τις τελευταίες μέρες έχουν κάνει τους εγκεφάλους μας να επαναλαμβάνουν εμμονικά σχεδόν ένα όνομα: Kate Middleton. Μπορεί ως τώρα να πιστεύαμε πως δεν δίνουμε δεκάρα για τα “βασιλικά updates” και τα “παραμυθάκια, όμως το τελευταίο -μεγάλο- διάστημα, updates για την πορεία της υγείας και την (υποτιθέμενη) εξαφάνιση της Kate Middleton έχουν γεμίσει τα feed μας. Σχόλια στοιβάζονται από κάτω. Σχόλια που εκφράζουν αγνή ανησυχία. “Μα γιατί δεν εμφανίζεται να δείξει ότι είναι καλά;”, έγραψε μια χρήστης σε σχόλιο κάτω από ένα άρθρο ελληνικού μέσου, που “σύμφωνα με πηγές” μετέδιδε την είδηση πως “δεν ήταν η Kate στη φωτογραφία από το market που διέρρευσε”.
Τα νεότερα ή πιο σωστά η παντελής έλλειψη ουσιαστικών νεότερων για τη Kate Middleton, που σύμφωνα με θεωρίες συνωμοσίες είναι από σε κωματώδη κατάσταση, λόγω της επέμβασης στην οποία είχε προχωρήσει, μέχρι νεκρή (το true crime ήταν, είναι και θα είναι πάντα στα top ενδιαφέροντα του κόσμου), μέχρι σε “ανάρρωση” από το breakdown που της προκάλεσε η είδηση της εγκυμοσύνης της ερωμένης του William (ναι, άνθρωποι τα πιστεύουν και τα μεταδίδουν ακούραστα όλα αυτά), φαίνεται να έχουν δημιουργήσει μια εμμονή στο κοινό. Μόνο που δεν πρόκειται για μια niche γωνίτσα του Internet. Για μια συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων που πάντα και για πάντα ασχολούνταν και θα ασχολούνται με όλα τα ζητήματα που αφορούν τη μοναρχία στη Μεγάλη Βρετανία. Όχι, με το saga της “εξαφάνισης” της Kate Middleton ασχολούνται όλοι. Αλλά, γιατί;
TikTok – Make Your Day
No Description
Σοβαρά, γιατί μας ενδιαφέρει τόσο πολύ πού βρίσκεται η Kate Middleton;
Ενδέχεται ένα μερίδιο της εμμονής που φαίνεται να έχει αναπτύξει το κοινό με αυτό το royal -ίσως- drama που μετατρέπεται σε κάτι ανάμεσα σε reality θέαμα και true crime (για πάρα πολλούς) story, να οφείλεται σε μερικά ατοπήματα στα οποία έχει υποπέσει το ίδιο το παλάτι, με μια σειρά από αποτυχημένα photoshop και παπαρατσικές βόλτες σε markets.
Η reality τηλεόραση, παρά το κιτς και το πόσο ακούραστα ταϊζει τα κατώτερα ένστικτά μας, είναι ακόμα εδώ. Και είναι εθιστική. Εθιστική όχι με τη “ρευστή” έννοια του όρου. Η reality τηλεόραση με τα δράματα και τις “συγκινήσεις”, ικανοποιεί τους ήδη εθισμένους σε μικρά, συχνά dopamine hits εγκεφάλους μας. Προφανώς εξυπηρετεί την ευλογημένη ανάγκη μας απλώς να μη σκεφτόμαστε ή τουλάχιστον να μη σκεφτόμαστε τους εαυτούς μας για λίγο, ωστόσο υπάρχει ένα θέμα με αυτή την πνευματική αδράνεια: την ψάχνουμε παντού. Τις τελευταίες ώρες, στο πιο εύκολο reality στον κόσμο: στις σπασμωδικές κινήσεις των επικοινωνιολόγων της βασιλικής οικογένειας που με εγχειρίσεις, εξαφανίσεις, ανατριχιαστικά photoshop και την έλλειψη φρένου στις θεωρίες συνωμοσίες που γεννιούνται, μεταδίδονται και καταναλώνονται καθημερινά, ενορχηστρώνουν μια από τις πιο μαζικές παρακολουθήσεις της πιο reality πεθαίνεις τηλεόρασης που έχουμε δει ποτέ.
“Είμαστε κοινωνικά ζώα”, αναφέρει ο Dr. Frank Farley, καθηγητής και ψυχολόγος στο Temple University, μιλώντας στο TIME για το αν υπάρχει κάποια ψυχολογική εξήγηση πίσω από την εμμονή με οτιδήποτε αφορά τους royals. “Με διάσημες φιγούρες των media, άτομα που μαθαίνουμε για αυτά, διασημότητες και τα λοιπά, συχνά ζούμε ένα μέρος της ζωής μας μαζί τους”. Σύμφωνα με τον Farley, αυτό εμπίπτει κάτω από την κατηγορία της “παρακοινωνικής συμπεριφοράς”, η οποία μπορεί να δημιουργήσει μια μονόπλευρη σχέση, στην οποία κάποιος συνδέεται με ένα άτομο, χωρίς να έχει κάποια ουσιαστική αλληλεπίδραση μαζί του. Αν, εν τω μεταξύ, αναρωτιέστε ποιος νιώθει να συνδέεται τόσο πολύ με την “εξαφανισμένη” Kate Middleton, αρκεί ένα άκοπο scroll στο TikTok. Άνθρωποι της απευθύνονται σε β’ ενικό, εμφανώς ανήσυχοι, αναλύοντας τη θεωρία συνωμοσίας η οποία τους έχει πιάσει από τη μύτη.
Η παρακοινωνική συμπεριφορά εξαργυρώνεται με διάφορους τρόπους. Μπορεί να εκφράζεται με τη μορφή της πλήρους επένδυσης σε ένα αγαπημένο show ή εκπομπή. Ή με αυτό το τυφλό πάθος με το οποίο κάποιοι αντιμετωπίζουν την αγαπημένη τους ποδοσφαιρική ομάδα. Ή καταναλώνοντας εμμονικά όλα τα νέα της βασιλικής οικογένειας. Παρακοινωνική συμπεριφορά ήταν και εκείνη η άσβεστη αγάπη της εφηβείας μας σε οτιδήποτε αφορούσε το Χαριποτερικό σύμπαν. Δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Εκτός αν ξεπεράσει τα όρια.
“Όλοι έχουμε όνειρα για πλούτο και δόξα και επιτυχία και στυλ και κοινωνική επιρροή και ούτω καθεξής, κάτι που ξεκινάει από νωρίς με τα παραμύθια και τον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας”, λέει ο Farley, προσθέτοντας ότι αυτό μένει ως κατάλοιπο, με μια μορφή βαθιά ριζωμένης έλξης για τον ηρωισμό. Με λίγα λόγια, οι διασημότητες, ακόμα και αν αυτές είναι γαλαζοαίματες, καθρεφτίζουν όλα εκείνα τα πράγματα που έχουμε διδαχθεί να επιθυμούμε, έστω και υποσυνείδητα. Όλα εκείνα τα πράγματα που “χαιρόταν” η Σταχτοπούτα πριν πέσει στα χέρια της μητριάς της. “Αυτό μένει μαζί μας, σε κάποιο βαθμό, κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Οι βασιλείς και άλλοι άνθρωποι, όπως φιγούρες του Hollywood ή μέλη της οικογένειας Kardashian, διατηρούν αυτό το φαινόμενο ζωντανό. Είναι το “μοντέλο” που αποδεικνύει σε όλες τις ματαιόδοξες επιθυμίες, πως, διάολε, υπάρχουν εκεί έξω.
Ο ρόλος των media
Τα μέσα, ακόμα και τα ελληνικά, είναι γεμάτα από πληροφορίες, δηλώσεις, αναλύσεις και εξηγήσεις των πώς και των πότε όλους του saga της υγείας και εξαφάνισης της Kate Middleton. Και σε αυτή την περίπτωση, δεν θα υπήρχε προσφορά αν η ζήτηση δεν είχε ξεπεράσει τις προσδοκίες. Οτιδήποτε περιλαμβάνει το όνομα της Kate Middleton ως είδηση ή τίτλος αποδεικνύεται a gift that keeps on giving. Ακόμα και αν δεν λέει τίποτα ουσιαστικό. Ναι, η συνεχής έκθεση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο feedback και ενδιαφέροντος. Επειδή οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για τις διασημότητες, τα μέσα ενημέρωσης συνεχίζουν να τις καλύπτουν, ικανοποιώντας αυτή τη ζήτηση. Την ίδια στιγμή, αφού αυτοί οι celebrities βρίσκονται συνεχώς στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ο κόσμος τους προσέχει. Δεν θα ανοίξεις το πρώτο ή το δεύτερο ή το τρίτο άρθρο για την Kate, γιατί, μεταξύ μας, δεν δίνεις δεκάρα, αλλά κάποια στιγμή θα το ανοίξεις. Και ο κύκλος θα συνεχίσει την αέναη πορεία του. “Ζούμε σε μια εποχή κορεσμένη από τα μέσα ενημέρωσης”, λέει ο Farley. “Κατά μια έννοια, δεν υπάρχει διαφυγή. Κάποιοι άνθρωποι θα ενδιαφερθούν για τις λεπτομέρειες”.
Αν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν απλώς επιδεινώσει αυτό το φαινόμενο ακραίας αγάπης και ενδιαφέροντος για τη ζωή των διασημοτήτων, το concept φαίνεται να άνθιζε, από βασικά, πάντα. Η Lynn McCutcheon, συντάκτρια του North American Journal of Psychology, άρχισε να ερευνά το φαινόμενο το 2001, και έκτοτε, περισσότερες από 50 μελέτες έχουν αφιερωθεί στο θέμα.
Από την πρωτοποριακή έρευνα της McCutcheon προέκυψαν τέσσερις κατηγορίες πιστών “θαυμαστών” και ακόλουθων των celebrities -ναι, και των royals. Όσοι βρίσκονταν στο χαμηλότερο άκρο του φάσματος, σύμφωνα με την έρευνα, απλώς παρακολουθούσαν ή διάβαζαν για τους διάσημους από μόνοι τους. Όσοι ανήκαν στην κατηγορία της πραγματικής λατρείας των διασημοτήτων μετέτρεψαν τη δραστηριότητα σε κοινωνική ενασχόληση. Αυτοί ήταν οι τύποι που μοιράζονταν τις πληροφορίες που μάθαιναν και τις συζητούσαν με άλλους. Σύμφωνα με τη McCutcheon, αυτή η συμπεριφορά είναι συνήθως ακίνδυνη και “οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που αποκαλούμε λάτρεις διασημοτήτων δεν ξεπερνούν ποτέ αυτό το σημείο”. Το πολύ πολύ να κάνουν ένα ακούραστο viral στο TikTok.
Ωστόσο, κάποιοι περνούν σε πιο ανησυχητικά επίπεδα ενδιαφέροντος. Στη δεύτερη κατηγορία, τα άτομα μπορεί να αποκτήσουν εμμονή με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο ή να αρχίζουν να πιστεύουν ότι κάτι τα συνδέει μαζί του. Μια πιο στενή, τηλεπαθητική, προσωπική σχέση. Στην τρίτη κατηγορία, που είναι η πιο σπάνια και η πιο επικίνδυνη μπορεί να επιδεικνύουν ακόμα και ακραίες συμπεριφορές. Αυτή η εμμονή των ατόμων της τρίτης κατηγορίας μπορεί να ενυπάρχει με ένα γενικότερο άγχος, ανευθυνότητα και δυσκολία σύναψης στενών σχέσεων. Η μοναξιά και η χαμηλότερη νοημοσύνη ενδέχεται να σχετίζονται με αυτή την κατάσταση, σύμφωνα με τη McCutcheon, αν και σε μικρότερο βαθμό. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν πως τα άτομα που λατρεύουν τις διασημότητες, είναι πιο πιθανό να είναι εθισμένα στα τυχερά παιχνίδια.
TikTok – Make Your Day
No Description
Γιατί όμως το royal drama ασκεί μεγαλύτερη γοητεία στο κοινό από τις “περιπέτειες” του μέσου celebrity;
Φαίνεται πως το γεγονός ότι στη Βρετανία η μοναρχία συνεχίζεται δημιουργεί ένα κράμα περιέργειας αλλά και “χαράς” σε όσους το παρακολουθούμε από άλλες χώρες. “Το ίδιο το γεγονός ότι [η μοναρχία] συνεχίζεται [στη Βρετανία] μάς δημιουργεί περιέργεια: αυτή είναι η βασιλική οικογένεια που ξεφορτωθήκαμε κατά μια έννοια”, λέει ο Farley σχολιάζοντας τις ρίζες της εμμονής των Αμερικανών με όλα όσα συμβαίνουν στο Μπάκιγχαμ. “Μπορείτε να το δείτε ως ψυχαγωγία, ως μια ενδιαφέρουσα ιστορία που έχουμε εδώ”. Και παρόλο που ο ειδικός υποστηρίζει πως λόγω της κληρονομικής τους ιδιότητας έρχονται σε αντίθεση με τις αυτοδημιούργητες αμερικανικές αξίες, λέει ότι υπάρχει κάτι το γοητευτικό στο να παρακολουθείς τη ζωή μιας οικογένειας που την κάνει να φαίνεται εύκολη. Άλλωστε “η ζωή είναι δύσκολη και το να γίνεις επιτυχημένος είναι δύσκολο, λέει. “Κοιτάξτε αυτούς τους ανθρώπους: κληρονόμησαν πλούτο, κοινωνική επιρροή, στυλ και φήμη και ζουν αυτή την παραμυθένια ζωή σε κάστρα -όλα αυτά με τα οποία μεγαλώνουμε”. Ναι, αυτά που μας μεταδίδονται όσο είμαστε μικροί με την αθώα μορφή παραμυθιών.
Ας μην κρυβόμαστε: η εμμονή μέσων και εντύπων με ό,τι έχει μείνει από την ελληνική μοναρχία, με τίτλους για “υπέρκομψους” πρίγκιπες Παύλους, είναι μια σοβαρή, ελαφρώς ανησυχητική απόδειξη για κάτι που μοιάζει με αμφιθυμία απέναντι στο concept μοναρχία και “παραμυθάκι”. Ας το έχουμε στο μυαλό μας κάθε φορά που διαβάζουμε ένα ακόμα μη-νέο για την Κate ή για οποιονδήποτε royal. Ίσως απλώς “θρέφουμε” το ματαιόδοξο inner child μας.
____
Με πληροφορίες από TIME
