Γιώργος Τσαγκόζης
Ο κανιβαλισμός δεν έγινε ταμπού μόνο για ηθικούς ή πολιτισμικούς λόγους, αλλά και επειδή απειλούσε την επιβίωση ολόκληρων κοινωνιών, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη ερευνητών από την Πολωνία και την Τσεχία.
Οι Μίχαλ Μίσιακ από το Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ και Πέτρ Τουρέτσεκ από το Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα χρησιμοποίησαν ένα μαθηματικό μοντέλο για να εξετάσουν αν ο ανθρώπινος οργανισμός θα μπορούσε να αποτελέσει βιώσιμη πηγή τροφής. Το συμπέρασμά τους ήταν ότι, παρότι από θερμιδικής άποψης ένας άνθρωπος προσφέρει μια «μέτρια» ποσότητα ενέργειας, οι κίνδυνοι για την υγεία είναι πολύ μεγαλύτεροι από οποιοδήποτε διατροφικό όφελος.
«Εξετάσαμε το ανθρώπινο σώμα ως πιθανή πηγή τροφής, αναλύοντας τόσο τα ενεργειακά οφέλη όσο και τα κρυφά κόστη», δήλωσε ο Μίσιακ. «Από θερμιδικής πλευράς, ένας άνθρωπος αποδεικνύεται ένα μέτριο γεύμα. Το πραγματικό πρόβλημα, όμως, είναι ο κίνδυνος μόλυνσης. Οι παθογόνοι οργανισμοί μεταδίδονται πολύ ευκολότερα όταν περνούν σε έναν οργανισμό με σχεδόν πανομοιότυπη φυσιολογία».
Το μοντέλο των ερευνητών δείχνει ότι ο κίνδυνος μετάδοσης ασθενειών αυξάνεται εκθετικά όταν οι άνθρωποι καταναλώνουν άλλους ανθρώπους. Αιτία είναι κυρίως τα πριόνια, δηλαδή εσφαλμένα αναδιπλωμένες πρωτεΐνες που μπορούν να προκαλέσουν θανατηφόρες νευροεκφυλιστικές ασθένειες. Σε αντίθεση με τα περισσότερα μικρόβια, τα πριόνια δεν καταστρέφονται με το μαγείρεμα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ασθένεια kuru, που εμφανιζόταν κάποτε στους Φόρε της Παπούα Νέας Γουινέας. Η κοινότητα συνήθιζε να μαγειρεύει και να καταναλώνει τους νεκρούς συγγενείς της, πιστεύοντας ότι έτσι απελευθέρωνε το πνεύμα τους. Η πρακτική αυτή οδήγησε στην εξάπλωση της θανατηφόρας νόσου, η οποία προκαλούσε απώλεια συντονισμού, τρόμο, νευρολογική κατάρρευση και τελικά θάνατο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι βιολογικοί αυτοί κίνδυνοι πιθανότατα συνέβαλαν στη δημιουργία ενός από τα ισχυρότερα ταμπού στην ανθρώπινη ιστορία.
«Το ταμπού λειτουργεί ως ένας εξελικτικός μηχανισμός προστασίας», εξήγησε ο Μίσιακ. «Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι επρόκειτο για μια βιολογικά δικαιολογημένη αντίδραση απέναντι στον αυξανόμενο κίνδυνο επιδημιών. Οι κοινότητες που δεν περιόρισαν τον κανιβαλισμό, απλώς δεν επιβίωσαν».
