Γιάννης Δημητρέλλος
Το Bambi κυκλοφόρησε το 1942 στην Αμερική, ενώ ο Β’Παγκόσμιος Πόλεμος προκαλούσε σεισμικές αναταράξεις στα περισσότερα κράτη ανά τον κόσμο. Ήταν μια τεράστια εισπρακτική επιτυχία (έκανε τα 10πλάσια εισιτήρια σε σχέση με το Casablanca!) και μια από τις πιο αγαπημένες ταινίες του ίδιου του Walt Disney. Όμως η πραγματική ιστορία, όπως τη δημιούργησε ο Αυστρό-Ούγγρος Felix Salten το 1923, στο βιβλίο Bambi: Life in the Woods, είναι ένα αλληγορικό θρίλερ, που στοιχειώνει τον αναγνώστη μέχρι σήμερα.
Η ιστορία, όπως τη γνωρίσαμε από την ταινία
Ο Μπάμπι περνά μια ανέμελη στο δάσος παρέα με τον φίλο του, τον υπερκινητικό λαγό Θαμπερ, τη μαμά του, τον μικροσκοπικό ασβό Λουλούδη και το θηλυκό ελάφι Φαλίν. Ξέρει ότι κάποια στιγμή στο μέλλον θα πάρει τη θέση του Μεγάλου Πρίγκιπα του Δάσους, ο οποίος προστατεύει τα πλάσματα του δάσους από τον κίνδυνο των κυνηγών. Ο Μπάμπι δεν ξέρει ότι ο Μεγάλος Πρίγκιπας είναι ο πατέρας του.
Περίεργος και περιπετειώδης, ο Μπάμπι συχνά ρωτά για τον κόσμο γύρω του και προειδοποιείται από τη μητέρα του για τους κινδύνους της ζωής στο δάσος. Μια μέρα, βλέπει στο λιβάδι τον Μεγάλο Πρίγκιπα, αλλά δεν καταλαβαίνει ότι είναι ο πατέρας του. Καθώς ο Πρίγκιπας περιπλανιέται, ανακαλύπτει έναν κυνηγό, τον οποίο τα ζώα ονομάζουν «Άνθρωπο», και τρέχει βιαστικά στο λιβάδι για να οδηγήσει τα πλάσματα του δάσους σε ασφαλές μέρος. Κατά τη διάρκεια αυτού του γεγονότος, ο Μπάμπι χωρίζεται από τη μητέρα του, αλλά ο Πρίγκιπας τον οδηγεί σε αυτή, και τους οδηγεί μακριά από τους πυροβολισμούς του Ανθρώπου.
Μια μέρα, η μητέρα του τον παίρνει μαζί της για να βρουν φαγητό, αλλά εμφανίζεται και πάλι ο Άνθρωπος. Καθώς δραπετεύουν, η μητέρα του πυροβολείται και σκοτώνεται από τον κυνηγό, αφήνοντας τον μικρό Μπάμπι μόνος του και να θρηνεί. Λυπημένος για τον γιο του, ο Μεγάλος Πρίγκιπας πηγαίνει τον Μπάμπι στο σπίτι του αποκαλύπτοντας του ότι είναι ο πατέρας του. Τον επόμενο χρόνο, ο Μπάμπι γίνεται ένα νεαρό ελάφι, και οι παιδικοί του φίλοι έχουν επίσης μεγαλώσει. Στη συνέχεια παρακολουθούμε το απόλυτο κοντράστ στις πλοκές, με μια ιστορία ζευγαρώματος που πρωταγωνιστούν μια κουκουβάγια, ο Μπάμπι και η Φαλίν, και μια ακόμα ενέδρα του Ανθρώπου, με περισσότερους κυνηγούς.
Ο Μπάμπι, ο πατέρας του, η Φαλίν και τα υπόλοιπα ζώα του δάσους καταφέρνουν να βρουν καταφύγιο στην όχθη ενός ποταμιού. Την επόμενη άνοιξη, η Φαλίν γεννάει δίδυμα, υπό το άγρυπνο βλέμμα του Μπάμπι, ο οποίος πλέον έχει γίνει ο νέος Μεγάλος Πρίγκιπας του Δάσους.
Oι σημαντικές παραλλαγές της original ιστορίας
Πριν αναφερθούμε στο πρωτογενές υλικό, αξίζει να τονίσουμε ότι ο Stephen King έχει αναγνωρίσει το Bambi ως την πρώτη ταινία τρόμου που παρακολούθησε, ενώ η Pauline Kael – κριτικός κινηματογράφου για το New Yorker – έχει ισχυριστεί πως δεν ξέρει κανένα παιδί που να έχει φοβηθεί τόσο από τις «ενήλικες» ταινίες τρόμου, όσο από το Bambi.
Αν και τα ζώα στο μυθιστόρημα κοινωνικοποιούνται διαρκώς και σε ορισμένες περιπτώσεις αναπτύσσουν σχέσεις φιλίας, οι σχέσεις μεταξύ τους συνολικά, δεν είναι αυτό που λέμε «καλοπροαίρετες». Μέσα σε δύο σελίδες, διαβάζουμε πως μια αλεπού επιτίθεται και διαλύει έναν φασιαν, ένα κουνάβι τραυματίζει θανάσιμα ένα σκιουράκι και ένα κοπάδι από κοράκια επιτίθεται στο γιό του Θάμπερ. Πεθαίνει αργά και βασανιστικά. Στη συνέχεια, ο Μπάμπι μάχεται μέχρι θανάτου με ένα εχθρικό ελάφι, ενώ η Φαλίν τους κοιτάζει γελώντας. Ο ίδιος ο Felix Salten δεν κρύφτηκε ποτέ πίσω από το πραγματικό νόημα της ιστορίας του: Να παρουσίασε τη φύση όπως πραγματικά είναι, ένα μέρος που η ζωή βαδίζει δίπλα – δίπλα με το θάνατο, που η λιμοκτονία, ο θάνατος και το κυνήγι της τροφής είναι τα τρία σημεία μιας νόρμας.
O δίδυμος αδελφός της Φαλίν
Ο Γκόμπο, το καχεκτικό, αδύναμο αδελφάκι της Φαλίν, δεν εμφανίζεται σε κανένα σημείο της ταινίας. Στην πρωτογενή ιστορία, ο Γκόμπο τραυματίζεται κατά τη διάρκεια της επίθεσης που σκοτώνεται η μητέρα του Μπάμπι. Στη συνέχεια εξαφανίζεται στο δάσος και τα υπόλοιπα ζώα τον θεωρούν νεκρό. Αρκετούς μήνες μετά, ο Μπάμπι και η Φαλίν παρατηρούν ένα ελάφι να βολτάρει ανέμελα στο δάσος, σα να μην έχει καμία επίγνωση των κινδύνων που ελλοχεύουν.
Είναι ο Γκόμπο, μεγάλος πια και έτοιμος να διηγηθεί στους φίλους του πως τον έσωσε ενός κυνηγός και τον πήρε σπίτι του για να τον φροντίσει. Τους αφηγείται πως κάθε μέρα του προσέφερε φρέσκο φαγητό και του φερόταν με ευγένεια και ζεστασιά. «Νομίζετε πως ο Άνθρωπος είναι ύπουλος; Αλλά δεν είναι! Αν αγαπάει κάτι, ή αν θέλει κάτι να τον υπηρετήσει, τότε είναι καλός μαζί του. Υπέροχα καλός!»
Σ’ ένα ακόμα σημείο του βιβλίου, ένα σκυλί σκοτώνει μια αλεπού, με τρόπο που θυμίζει σκληρή ταινία τρόμου. Της έχει διαλύσει τις πατούσες, που αιμορραγούν ασταμάτητα πια και δεν έχει παρά να περιμένει το θάνατο ως μια λύτρωση στο μαρτύριο της. Κάποια στιγμή παρακαλάει το λύκο με τα εξής λόγια: «Άσε με να πεθάνω με την οικογένεια μου τουλάχιστον, είμαστε αδέλφια σχεδόν». Όταν διαπιστώνει πως ο σκύλος δεν πείθεται, τον κατηγορεί για προδοσία. Στη συνέχεια ο σκύλος υπερασπίζεται με πάθος την αρετή και τη δύναμη του αφεντικού του και βάζει στην ίδια μοίρα όλα τα ζώα που υπηρετούν την ανθρωπότητα πιστά.
Οι ακραίες ερμηνείες και η σκληρή αληθεια του Bambi
Όλα τα παραπάνω στοιχεία, έχουν γίνει το έναυσμα για λογοτεχνικές συζητήσεις που περιγράφουν το Bambi ως αλληγορία για τα πογκρόμ του Β’Παγκοσμίου Πολέμου με θύματα τους Εβραίους – μια θεωρία με την οποία δε διαφωνούσαν ιδιαίτερα οι Ναζιστές – ενώ οι θεωρίες πως η ιστορία του αθώου ελαφίου συμβολίζει την αντίθεση στα ολοκληρωτικά καθεστώτα ή λειτουργεί ως σχόλιο για τις βασανιστικές μάχες του Α’Παγκοσμίου Πολέμου, έχουν επίσης αρκετούς οπαδού. Τελικά, το πιο σκληρό και βασανιστικό μήνυμα αυτού του βιβλίο δεν είναι τόσο πολιτικό, κοινωνικό ή ιστορικό. Είναι η ίδια ζωή και ο άθλος της επιβίωσης.
Με στοιχεία από New Yorker
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΟΥΙΖ: Μπορείς να ξεχωρίσεις τη ’90s ξένη σειρά από ένα σκρινσοτ;