Ενώ ο πλανήτης συνεχίζει να θερμαίνεται λόγω της κλιματικής αλλαγής, υπάρχει μια περιοχή στον Βόρειο Ατλαντικό που ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Πρόκειται για το λεγόμενο «warming hole» ή «κρύο σημείο», μια θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Γροιλανδίας που έχει ψυχρανθεί έως και κατά 1 βαθμό Κελσίου τις τελευταίες δεκαετίες.
Το φαινόμενο αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της κλιματολογίας. Τώρα, νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters υποστηρίζει ότι η πιθανότερη εξήγηση βρίσκεται στην εξασθένηση του συστήματος θαλάσσιων ρευμάτων AMOC (Atlantic Meridional Overturning Circulation).
Το AMOC λειτουργεί σαν ένας τεράστιος «ιμάντας μεταφοράς» θερμότητας. Μεταφέρει ζεστά και αλμυρά νερά από τις τροπικές περιοχές προς τον Βόρειο Ατλαντικό, όπου αυτά ψύχονται και βυθίζονται. Μέσω αυτής της διαδικασίας κατανέμεται θερμότητα σε μεγάλο μέρος του πλανήτη, επηρεάζοντας το κλίμα και τα καιρικά φαινόμενα.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το μυστηριώδες κρύο σημείο εκτείνεται σε βάθος περίπου 1.000 μέτρων, γεγονός που δείχνει ότι η αιτία βρίσκεται κυρίως στον ωκεανό και όχι στην ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με την επικεφαλής της μελέτης, Γουέι Λίου από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ρίβερσαϊντ, η εξασθένηση του AMOC αποτελεί την πιο πιθανή εξήγηση για το φαινόμενο.
Ένας από τους λόγους για την επιβράδυνση των ρευμάτων είναι η τήξη των πάγων της Γροιλανδίας. Το γλυκό και ψυχρό νερό που καταλήγει στον Ατλαντικό αραιώνει τα θερμότερα και πιο αλμυρά νερά που μεταφέρει το Ρεύμα του Κόλπου, δυσκολεύοντας τη λειτουργία του συστήματος.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το AMOC θα εξασθενήσει τουλάχιστον κατά 20% έως το τέλος του αιώνα. Αν η τάση συνεχιστεί, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι σημαντικές. Στη βορειοδυτική Ευρώπη οι χειμώνες ενδέχεται να γίνουν πολύ ψυχρότεροι, με συνθήκες που θα θυμίζουν περισσότερο τον Καναδά. Παράλληλα, η στάθμη της θάλασσας θα μπορούσε να αυξηθεί ταχύτερα σε τμήματα της Βόρειας Αμερικής, ενώ περιοχές της Αφρικής και της Ασίας ενδέχεται να δεχθούν λιγότερες βροχοπτώσεις.
Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για να επιβεβαιωθεί οριστικά η θεωρία, καθώς δεν μπορούν ακόμη να αποκλειστούν άλλες πιθανές εξηγήσεις για το παράξενο «κρύο σημείο» του Ατλαντικού.


