Δημήτρης Καβατζικλής
Η ψυχική δύναμη είναι η ικανότητα να ελέγχεις το μυαλό σου αντί να ελέγχεσαι από αυτό. Το να γίνεις πνευματικά δυνατός δεν σημαίνει ότι θα είσαι σε θέση να ασκήσεις απόλυτο έλεγχο σε όλα όσα συμβαίνουν στο μυαλό σου. Διανοητική δύναμη σημαίνει να κατανοείς ποια σημεία του μυαλού σου μπορείς να ελέγξεις και να μπορείς να το κάνεις καλά όταν έχει σημασία.
Με άλλα λόγια, αν θέλετε να είστε συναισθηματικά ανθεκτικοί, πρέπει να εκπαιδεύσετε τον εαυτό σας ώστε να είναι ψυχικά δυνατός. Και όπως κάθε είδους προπόνηση, η οικοδόμηση πνευματικής δύναμης απαιτεί δέσμευση σε καλές συνήθειες και πρακτικές με την πάροδο του χρόνου.
Να τρεις μικρές συνήθειες που θα βελτιώσουν αργά αλλά σταθερά την ψυχική σας δύναμη και τη συναισθηματική ανθεκτικότητα, σύμφωνα με το medium.
1. Να είστε ειλικρινείς για το πώς νιώθετε συναισθηματικά
Αυτή η συνήθεια είναι τόσο απλή που είναι απίστευτα εύκολο να τη χάσετε. Μπορεί να σκέφτεστε: Νομίζω ότι είμαι πολύ ειλικρινής για το πώς νιώθω… Μπορεί. Αλλά μάλλον δεν είστε τόσο ειλικρινής με τα συναισθήματά σας. Για παράδειγμα: Ας υποθέσουμε ότι μαλώσατε με το σύντροφο σας χθες το βράδυ και καθώς μπαίνετε στη δουλειά σήμερα το πρωί, ένας από τους συναδέλφους σας σας ρωτάει πώς τα πάτε. Χωρίς να το σκεφτείτε αμέσως λέτε: «Είμαι καλά. Εσύ;» Αυτή είναι μια κλασική περίπτωση συναισθηματικής ανεντιμότητας.
Πρώτα απ’ όλα, ξέρετε πραγματικά πώς αισθάνεστε; Σε κάποιο αόριστο, επιφανειακό επίπεδο, ξέρετε ότι νιώθετε αναστατωμένοι. Αλλά τι συναισθήματα νιώθετε συγκεκριμένα; Η δεύτερη παρατήρησή είναι ότι ακόμα κι αν δεν είναι σωστό να αναφερθείτε σε λεπτομέρειες για τα συζυγικά σας προβλήματα στη δουλειά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να μιλήσετε καθόλου για το πώς νιώθετε.
Παρόλο που μπορεί να γνωρίζετε διανοητικά ότι δεν αισθάνεστε καλά, αποφεύγοντάς το, διδάσκετε τον εγκέφαλό σας ότι αυτά τα συναισθήματα είναι άσχημα ή επικίνδυνα (επειδή όταν ξεφεύγουμε από κάτι ο εγκέφαλός μας κατανοεί ότι μπορεί να είναι επικίνδυνο). Και αν συνηθίζετε να αποφεύγετε να μιλάτε για το πώς νιώθετε, στέλνετε πραγματικά στον εγκέφαλό σας ένα ισχυρό μήνυμα ότι τα οδυνηρά συναισθήματα είναι πράγματα που πρέπει να αποφεύγετε και να φοβάστε.
Όταν εκπαιδεύετε τον εγκέφαλό σας να φοβάται τα δικά σας συναισθήματα, αυτό είναι ένα σκηνικό για συναισθηματική ευθραυστότητα και πόνο.
Ευτυχώς, μπορείτε να διδάξετε στον εγκέφαλό σας το αντίθετο μήνυμα – ότι τα δύσκολα συναισθήματα δεν είναι επικίνδυνα – απλά να είστε πρόθυμοι να μιλήσετε για αυτά με ειλικρίνεια, τόσο στον εαυτό σας όσο και στους άλλους. Το να αφιερώσετε 3 δευτερόλεπτα για να αναγνωρίσετε τα συναισθήματά σας με ειλικρίνεια, αντί να τα αποφύγετε, είναι ένας ισχυρός τρόπος για να χτίσετε την ψυχική σας δύναμη και τη συναισθηματική σας ανθεκτικότητα με την πάροδο του χρόνου.
2. Αντισταθείτε στα περιττά διανοητικά ταξίδια στο χρόνο
Η πλειονότητα του συναισθηματικού πόνου είναι άμεσο αποτέλεσμα υπερβολικού ψυχικού ταξιδιού στο χρόνο. Διανοητικό ταξίδι στο χρόνο… Τι είναι αυτό; Το νοητικό ταξίδι στο χρόνο είναι η εκπληκτική ικανότητα που έχουμε εμείς οι άνθρωποι να σκεφτόμαστε το μέλλον με τη φαντασία μας ή να ξαναζούμε γεγονότα από το παρελθόν εκτός μνήμης.
Και τα πάντα, από την κατασκευή γεφυρών, πλοίων και πυραύλων έως τα ψώνια της ημέρας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά σας να ταξιδεύετε διανοητικά στο χρόνο — να φαντάζεστε πιθανότητες στο μέλλον και να ανακαλείτε αναμνήσεις από το παρελθόν.
Αλλά όπως κάθε εργαλείο, το νοητικό ταξίδι στο χρόνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί καλά ή κακά.
Έτσι, παρά την όλη επιτυχία σας χρησιμοποιώντας καλά το νοητικό ταξίδι στο χρόνο σε ορισμένες πτυχές της ζωής σας, δεν μπορείτε να υποθέσετε ότι θα σας βοηθήσει σε όλους τους τομείς της ζωής σας. Θυμηθείτε: Η ικανότητα να ταξιδεύετε διανοητικά στο χρόνο είναι ένα εργαλείο. Χρησιμοποιήστε το με επίγνωση, όχι άσκοπα.
3. Διακρίνετε τα θέλω έναντι των αξιών
Ένα μεγάλο μέρος της ψυχικής δύναμης είναι η ικανότητα να αντιστεκόμαστε σε μη βοηθητικές παρορμήσεις. Πολύ συχνά, οι καλύτερες προθέσεις μας σαμποτάρονται από το ίδιο μας το μυαλό με τη μορφή παρορμητικών αντιδράσεων, πόθων, φόβων κλπ. Αλλά το κόλπο είναι ότι είναι δύσκολο να αντισταθείς απλά σε μια άχρηστη παρόρμηση… Για παράδειγμα: Εάν αισθάνεστε την παρόρμηση να φάτε μια δεύτερη μερίδα επιδόρπιο, επαναλαμβάνοντας απλώς στον εαυτό σας «μην φας το επιδόρπιο!», πιθανότατα δεν θα είναι τόσο χρήσιμο – κυρίως επειδή η εστίασή σας εξακολουθεί να είναι στη λαχτάρα σας για το επιδόρπιο.
Ο καλύτερος τρόπος για να αντισταθείτε σε ανθυγιεινές παρορμήσεις και πόθους είναι να εστιάσετε στις αξίες σας. Αντί να προσπαθήσετε να πιέσετε τον εαυτό σας να μην φάει τη δεύτερη μερίδα, τι θα συμβεί αν εστιάσετε στο γιατί θέλετε να αντισταθείτε σε αυτή την παρόρμηση εξαρχής; Τι θα γινόταν αν βγάζατε ένα στυλό και χαρτί και αναφέρατε 3 καλούς λόγους για τους οποίους δεν θέλετε να φάτε το επιδόρπιο;
Με άλλα λόγια, γιατί εκτιμάτε να μην φάτε δεύτερη μερίδα επιδόρπιο; Μάλλον θέλετε να αντισταθείτε σε αυτή τη λαχτάρα επειδή εκτιμάτε το να χάσετε βάρος και θέλετε να βελτιώσετε την υγεία σας ή να φαίνεστε όμορφοι στην παραλία αυτό το καλοκαίρι ή να υποστηρίξετε τον/την σύζυγό σας που προσπαθεί να χάσει βάρος.
Στη συνέχεια, αφού καταλάβετε τουλάχιστον μια καλή αξία πίσω από την επιθυμία σας να αντισταθείτε στο επιδόρπιο, διευκρινίστε το: ποια είναι τα οφέλη από την απώλεια βάρους και την υγεία; Τι θα μπορείτε να κάνετε όταν είστε πιο αδύνατοι και έχετε υγιές βάρος; Φανταστείτε πώς θα νιώθετε να μπορείτε να παίξετε μπάσκετ ξανά με τα παιδιά; Εδώ είναι το θέμα: Αντί να προσπαθείτε να αντισταθείτε στις ανθυγιεινές παρορμήσεις σας, αντιπαραβάλετέ τις με τις αξίες σας.
Στο τέλος της ημέρας, οι αληθινές αξίες και τα ιδανικά περιέχουν πολύ περισσότερη κινητήρια δύναμη από τις στιγμιαίες ιδιοτροπίες ή παρορμήσεις. Το πρόβλημα είναι ότι σπάνια αφιερώνουμε χρόνο για να υπενθυμίσουμε στον εαυτό μας τις αξίες μας και να τις κάνουμε αρκετά συγκεκριμένες.
Μια εκπληκτική ποσότητα πνευματικής δύναμης προέρχεται από τη συνήθεια μας να ξεχωρίζουμε τις στιγμιαίες επιθυμίες από τις γνήσιες αξίες. Και όσο περισσότερο το εξασκείτε, τόσο πιο εύκολο θα είναι να αντισταθείτε σε πράγματα που δεν θέλετε και να ασχοληθείτε με αυτά που έχουν πραγματική σημασία.
