Άρης Δημοκίδης
Είναι καλοκαιράκι, επιτέλους, και οι επαναληπτικές εκλογές του Ιουνίου απέχουν μόνο μερικές μέρες. Στη Βόρεια Εύβοια κανείς δεν ασχολείται με τις επερχόμενες εκλογές (το ίδιο άλλωστε και σε όλη την Ελλάδα, το αποτέλεσμα ήταν ήδη γνωστό πριν καν ανοίξουν οι κάλπες).
Το Evia Film Project, η πράσινη πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης που σκοπό έχει να βοηθήσει τις πληγείσες -απ’ τις φωτιές του 2021- περιοχές μέσω της τέχνης του σινεμά, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά. Και είμαστε εδώ και φέτος για να δούμε ταινίες, να μιλήσουμε για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, να επισκεφτούμε όμορφες περιοχές και να βοηθήσουμε λίγο την τοπική οικονομία, η οποία επλήγη βάναυσα λόγω των πυρκαγιών.
Φέτος, ακόμα περισσότερο από πέρσι, οι ντόπιοι συμμετέχουν στις δράσεις, έχοντας ξεπεράσει την αρχική καχυποψία. Πέρσι θυμάμαι ότι κάποιοι έριχναν φέιγ βολάν εναντίον του Φεστιβάλ, πιστεύοντας ότι, δεν μπορεί, κάτι κακό κάνουν αυτοί στον τόπο μας. Αυτά ανήκουν στο παρελθόν και τώρα μοιάζουν όλοι χαρούμενοι για το πρότζεκτ που απ’ ό,τι φαίνεται γίνεται θεσμός, και χάρη στο οποίο γεμίζουν -ακόμα περισσότερο- τα καταλύματα αλλά και οι ταβέρνες (με την Καλύβα, να κλέβει, κλασικά, την παράσταση).
Οι δράσεις είναι πολλές και ενδιαφέρουσες και συχνά δεν ξέρουμε πού να πρωτοπάμε. Γίνονται σε διάφορα μέρη, απ’ τα Λουτρά Αιδηψού μέχρι τη Λίμνη και την Αγία Άννα, πανέμορφα μέρη που προσπαθούν -και το καταφέρνουν- να συνέλθουν απ’ τις φωτιές.
Αλεξάντερ Πέιν
Η πρεμιέρα γίνεται στο θερινό Απόλλων, το οποίο πέρσι ξανάνοιξε τις πόρτες του χάρη στο Φεστιβάλ.
Και φέτος είναι φίσκα στην προβολή της ταινίας Μικρόκοσμος (Downsizing) του Αλεξάντερ Πέιν. Ο Πέιν είναι φυσικά κάτοχος δύο βραβείων Όσκαρ κι η έκπληξη είναι πως είναι μαζί μας κι ο ίδιος.
Παρότι ήξερα για τα Όσκαρ κι είχα δει τις ταινίες του (εκτός απ’ αυτήν που βλέπουμε απόψε), δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο σπουδαία φήμη έχει. Σύμφωνα με το Metacritic -τον γκουγκλάρω καθώς περιμένουμε να εμφανιστεί στη σκηνή- από άποψη κριτικών είναι ο δεύτερος καλύτερος σκηνοθέτης του 21ου αιώνα!
Δεν θα το καταλάβαινες βλέποντάς τον. Απλός, προσιτός και ανασφαλής, μας προτετοιμάζει για τα χειρότερα προλογίζοντας το φιλμ, το οποίο υπήρξε το πρώτο, ας πούμε, στραβοπάτημά του στο box office αλλά και τις κριτικές.
«Ευχαριστώ που ήρθατε τόσοι πολλοί», ξεκινάει, «ίσως να είστε και το μεγαλύτερο κοινό που είχε αυτή η ταινία οπουδήποτε». Αναφέρεται προφανώς στο ότι το φιλμ δεν έβγαλε καν τα έξοδά του, και δείχνει να απολογείται που θα υποστούμε το «μαρτύριο» της θέασής του. Καταλήγει: «Αν τυχόν μείνετε ως το τέλος, θα είμαι εδώ για κουβεντούλα».
Φυσικά και μένουμε όλοι ως το τέλος, έχοντας απολαύσει την άνιση αλλά ενδιαφέρουσα κωμική ταινία επιστημονικής φαντασίας, που επιλέχθηκε και για το «πράσινο» υπόβαθρό της: Για να σωθεί ο πλανήτης απ’ την περιβαλλοντική καταστροφή, ένας Νορβηγός επιστήμονας δημιουργεί μια τεχνολογία με την οποία το σώμα σου μικραίνει δραστικά. Ζώντας σε μικροσκοπικές αποικίες, όσοι επιλέγουν τη σμίκρυνση, είναι ξαφνικά πάμπλουτοι (αφού οι οικονομίες τους αγοράζουν τις δεκαπλάσιες ποσότητες πραγμάτων και τροφίμων). Και το σημαντικότερο, το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα είναι ελάχιστο σε σχέση με πριν. Φυσικά δεν πάνε όλα όπως τα υπολόγιζαν οι επιστήμονες, ή ο Ματ Ντείμον που αποφάσισε να μικρύνει με τη γυναίκα του, και εκ των υστέρων, ο Πέιν, μιλώντας στη σκηνή με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστη Ανδρεαδάκη παραδέχεται πως η εμπειρία θέασης ήταν καλύτερη απ’ ό,τι περίμενε.
«Τελικά είχε δυο τρία καλά αστεία», θα πει o Πέιν.
Οι προβολές ταινιών συνεχίζονται καθημερινά σε διαφορετικά μέρη.
Masterclass
Η κινηματογραφική κοινότητα Αθήνας και Θεσσαλονίκης είναι σε μεγάλο βαθμό παρούσα στις προβολές και τα πάρτι, στις ξεναγήσεις και στα Masterclass.
Στην Αγία Άννα έχουμε τα masterclass των σκηνοθετών Γιώργου Τσεμπερόπουλου, Ζαχαρία Μαυροειδή, Ελίνας Ψύκου, Λευτέρη Χαρίτου και της διευθύντριας φωτογραφίας Ολυμπία Μυτιληναίου, ενώ στα Λουτρά Αιδηψού έχουμε αυτά των ξένων καλεσμένων – από τον υποψήφιο για Όσκαρ σκηνοθέτη Χούμπερτ Ζάουπερ μέχρι μέλη της βιομηχανίας του σινεμά, όπως είναι η Σελίν Μουράτ, στέλεχος (Markets Manager, IDFA) της Αγοράς του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ, του μεγαλύτερου φεστιβάλ ντοκιμαντέρ του κόσμου.
VR
Όλες οι εκδηλώσεις καλύπτουν με κινηματογραφικό τρόπο περιβαλλοντικά ζητήματα, χωρίς να τα κάνουν να μοιάζουν «δύσκολα», «βαρετά», ή ελιτίστικα.
Οι προβολές VR γίνονται στο ΚΥΜΑ, στην καρδιά του Φεστιβάλ στην παραλία των Λουτρών Αιδηψού.
Οι τρεις ταινίες που είναι εμπνευσμένες απ’ τη φύση μάς εντυπωσιάζουν, ειδικά αυτή που παρουσιάζει μέσα σε περίπου 20 λεπτά όσα έγιναν απ’ τη δημιουργία του πλανήτη Γη μέχρι σήμερα.
Καθισμένος στον ειδικό χώρο, πάνω στο κύμα, με το καλοκαιρινό αεράκι να σε δροσίζει από δύο διαφορετικές κατευθύνσεις, νιώθεις ότι είσαι στ’ αλήθεια στα αχανή λιβάδια με τους δεινόσαυρους, και στις εντυπωσιακές σπηλιές με τους πρώτους ανθρώπους.
Οι συναυλίες
Η ταινία Η ορχήστρα της ανακύκλωσης – Μια συμφωνία του ανθρώπινου πνεύματος προβάλλεται στο χωριό Λίμνη και αμέσως μετά τη λήξη της προβολής, η Αγία Φανφάρα περιμένει τους θεατές έξω από το σινεμά Ελύμνιον και τους συνοδεύει μουσικά μέχρι την προκυμαία της Λίμνης.
Είναι μια εμπειρία μοναδική, να περπατούν όλοι μαζί μέσα απ’ τους δρόμους του χωριού παίζοντας μουσικές παραδοσιακές, αλλά και σύγχρονες μελωδίες από την Ελλάδα, τα Βαλκάνια και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.
Στο κλείσιμο της εβδομάδας, ο Νίκος Πορτοκάλογλου (μαζί του η Βίκυ Καρατζόγλου και ο Βύρων Τσουράπης)ενώνει με τη μεγάλη συναυλία του στην Αιδηψό τους σινεφίλ που ήρθαμε από αλλού με τους ντόπιους σινεφίλ (και μη).
Για τις τοποθεσίες γυρισμάτων γίνεται κάτι πολύ ξεχωριστό.
Έχοντας καλέσει location managers (αυτούς που ψάχνουν τοποθεσίες και τις προτείνουν στους σκηνοθέτες), τους ταξίδεψαν με καραβάκια αλλά και λεωφορεία στα πιο κινηματογραφικά σημεία της Βόρειας Εύβοιας, δίνοντάς τους ιδέες για τα επόμενα πρότζεκτ τους.
Μην ξεχνάμε πως στην Χιλιαδού της Εύβοιας γυρίστηκε μεγάλο μέρος του πολυβραβευμένου Triangle Of Sadness του Ρούμπεν Έστλουντ. Το φιλμ που κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα και έφτασε και στα Όσκαρ φέτος το περασμένο καλοκαίρι είχε κάνει και πρεμιέρα στην ίδια παραλία όπου είχε γυριστεί. Μάλιστα κέρδισε και το βραβείο Καλύτερης Ευρωπαϊκής Κινηματογραφικής Τοποθεσίας 2022 για την παραλία Χιλιαδού στην Εύβοια.
Η δράση ολοκληρώνεται με ένα masterclass για location managers από την Δανάη Σπαθάρα, line producer της εταιρείας συμπαραγωγής της ταινίας Το τρίγωνο της θλίψης και τον Μενέλαο Μυτιληναίο, location manager της ταινίας.
Όλοι ελπίζουμε πως σύντομα θα δούμε νέες ταινίες που θα αξιοποιούν τις ομορφιές της ευρύτερης περιοχής.
Παιδικές εκδηλώσεις
Κάθε μέρα έχει κάτι, η φωτογραφία παρακάτω είναι απ’ το παιδικό εργαστήρι «Ένα πάντα στην Αιδηψό», όπου τα παιδιά 5-12 ετών παίζουν με ένα πάντα, περπατούν στην Αιδηψό, λύνουν γρίφους και ανακαλύπτουν το κρυφό νήμα που συνδέει ζώα, δάσος, νερό και κλίμα.
Στο τέλος σκηνοθετούν και τη δική τους φωτο-ιστορία! Τη δράση που ξεκίνησε από την Παιδική Νεανική Δημοτική Βιβλιοθήκη Ιστιαίας Αιδηψού διοργανώνει κι επιμελείται η Ελένη Σβορώνου (WWF Ελλάς).
Φέτος εντάσσεται και το κομμάτι του φαγητού στο Evia Film Project
Το Fennel, ενα νέο pop-up εστιατόριο που (όπως ο μάραθος) «φυτρώνει» παντού, έρχεται στη Βόρεια Εύβοια και ζωντανεύει γνώριμες γεύσεις και αρώματα της ελληνικής φύσης. Μια εναλλακτική γαστρονομική πρόταση νομαδικού χαρακτήρα αντλεί έμπνευση από εποχιακές πρώτες ύλες -μαγειρεύοντας άλλοτε ψάρια αλιευμένα από την ομάδα ή άγρια υλικά απευθείας από τη φύση-, προσεγγίζοντας την εστίαση με δημιουργικότητα και ελευθερία.
Η ομάδα αποτελείται από τον σεφ Γιάννη Κανδυλίδη, τον Γιώργο Βαρβαρίτη από τον χώρο της εστίασης και των events και τον Γιώργο Αντωνόπουλο, απόφοιτο του ΕΜΠ με MSc στις περιβαλλοντικές επιστήμες και ερασιτέχνη μάγειρα.
Χάνουμε το φαγητό τους στη Λαγουδέρα , αλλά γνωρίζουμε τους ανθρώπους πίσω απ’ το πρότζεκτ, σε ένα τραπέζι για τους δημοσιογράφους που παραθέτει η Έμμα Δοξιάδη που είναι Σύμβουλος Βιωσιμότητας του Evia Film Project. (H Δοξιάδη, είναι Ελληνο-Αυστραλή κινηματογραφίστρια που εστιάζει στην εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών, πολιτικών και αρχών κυκλικής οικονομίας. Συνεργάζεται με φορείς όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και την Συγκέντρωση Σχεδιαστών Παραγωγής, και συμμετέχει σε μεγάλου μήκους κινηματογραφικές παραγωγές, συμβάλλοντας στη δέσμευση της βιομηχανίας για ένα βιώσιμο μέλλον.)
Ρωτάω τους ανθρώπους του Fennel πώς ξεκίνησε όλο αυτό. Μου λένε πως είχαν γνωριστεί στη δουλειά και ταίριαξαν οι απόψεις τους για μια κουζίνα βιώσιμη, στην οποία δεν πετιέται τίποτα κι ούτε χαλαλίζεται τροφή. Το κινητό εστιατόριό τους μπορεί να στηθεί οπουδήποτε, και μόλις τους καλέσουν πηγαίνουν με τον εξοπλισμό τους, ψάχνουν τα προϊόντα της περιοχής και φτιάχνουν ένα μενού που βασίζεται στο τι θα βρουν εκεί. (Πριν την Εύβοια είχαν πάει σε μια έκθεση στον Πειραιά για να ανοίξουν ένα εστιατόριο «της μιας ημέρας», μαγειρεύοντας για τους φίλους του εικαστικού.)
Στην Βόρεια Εύβοια ήρθαν χωρίς να έχουν ιδέα τι θα φτιάξουν, όμως κατευθείαν βρήκαν την πρώτη ύλη χάρη στους ντόπιους. Εμπνεύστηκαν απ’ τη φύση και τους ανθρώπους και σχεδίασαν επί τόπου την όλη εμπειρία. Ακόμα και τα (ντόπια φυσικά) ψάρια, τα βρήκαν εκείνη τη μέρα.
Και, δείχνοντας στην πράξη το πώς εννοούν τη βιώσιμη μαγειρική, τους κολοκυθοανθούς που έφτιαξαν για το γεύμα στη Λαγουδέρα, τους γέμισαν (αυτοσχεδιάζοντας απολαυστικά) με ό,τι περίσσεψε απ’ τα ψάρια και με υλικά απ’ τα κολοκυθάκια. Ο στόχος τους είναι άλλωστε να σέβονται τις κουζίνες τους και ανακυκλώνουν τα πάντα, φέρνοντας κοντά χάρη στο φαγητό ολόκληρες κοινότητες.
Επίλογος
Η pop up λογική του Fennel, συμπυκνώνει και την αρχική λογική του Evia Green Project. Πέρσι, απ’ το πουθενά, το Φεστιβάλ έστησε μια εβδομάδα εκεί που οι ακυρώσεις από τουρίστες έπεφταν βροχή. Έμοιαζε πιθανό πως θα ήταν ένα πρότζεκτ χωρίς συνέχεια, πως θα έμενε στη μνήμη ως κάποιες εκδηλώσεις που έγιναν μια κι έξω.
Κι όμως, επέστρεψε. Με την ίδια pop up λογική, καθώς απ’ ό,τι ξέρω «στήνεται και ξεστήνεται», χωρίς να έχει δικές του μόνιμες εγκαταστάσεις εκεί όλο το χρόνο, το Evia Green Project αποδεικνύει πως η στήριξη στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινότητες δεν χρειάζεται πάντα να κολλάει σε γραφειοκρατίες, ούτε να μένει μόνο στις καλές προθέσεις.
***