Δημήτρης Καβατζικλής
Οι άνθρωποι οφείλουμε στους σκύλους την αιώνια ευγνωμοσύνη μας για τη συνεισφορά τους στην κοινωνία, από τα σκυλιά – διασώστες του στρατού και της αστυνομίας, ως την συμμετοχή τους στην επιστημονική έρευνα, γράφει η Esme Wheeler στον Guardian.
Και όμως, ως ειδικός στην καλή διαβίωση των σκύλων, απογοητεύομαι ολοένα και περισσότερο από τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα μοναδικά ζώα εμπορευματοποιούνται. To «Puppy yoga» είναι μια νέα τάση ευεξίας. Έχει γίνει δημοφιλής στο διαδίκτυο εν μέρει από καλοπροαίρετες διασημότητες που δημοσιεύουν τις εμπειρίες τους, αγνοώντας τον αντίκτυπο που έχει στα κουτάβια.
Ομάδες κουταβιών συμμετέχουν στις συνεδρίες γιόγκα. Τα μαθήματα ισχυρίζονται ότι παρέχουν διπλά οφέλη – ανακούφιση από το άγχος για τους ανθρώπους που παρακολουθούν και κοινωνικοποίηση για τους σκύλους. Η πραγματικότητα όμως, όπως αναφέρεται στην παρακάτω έρευνα του ITV, είναι αρκετά διαφορετική.
Μερικά από τα κουτάβια είναι μόλις έξι εβδομάδων. Σύμφωνα με το νόμο, θα πρέπει να είναι με τις μητέρες τους τουλάχιστον τις πρώτες οκτώ εβδομάδες της ζωής τους. Αντίθετα, σύμφωνα με την έρευνα, «εργάζονται» για πολλές ώρες κάθε μέρα ενώ στερούνται νερό (για να αποφευχθεί η ούρηση), ξυπνούν από τον ύπνο και τα δωμάτια είναι συχνά υπερβολικά ζεστά για να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων, κάτι που αποτελεί κίνδυνο για την υγεία των κουταβιών.
Έπειτα, υπάρχει η αρνητική εμπειρία για τα ίδια τα σκυλιά και ο αντίκτυπος στη μακροπρόθεσμη συναισθηματική τους κατάσταση και ανάπτυξη συμπεριφοράς. Όταν παρουσιάζουν τα κουτάβια στον κόσμο, πρέπει να νιώθουν ασφάλεια, με την παρουσία μιας οικείας φιγούρας κάποιου που γνωρίζουν και εμπιστεύονται. Αυτό φαινομενικά δεν συμβαίνει για αυτά τα νεαρά, ευάλωτα κουτάβια που ρίχνονται σε ένα δωμάτιο γεμάτο αγνώστους σε ένα άγνωστο περιβάλλον.
Η ικανότητα του σκύλου να έχει αυτονομία είναι επίσης σημαντική. Η στέρηση ενός κουταβιού από το δικαίωμα της επιλογής του και ο έλεγχος του σε ένα διαμορφωτικό στάδιο της συμπεριφορικής και συναισθηματικής του ανάπτυξης δημιουργεί μια βάση για μελλοντικά προβλήματα συμπεριφοράς, τα οποία είναι ένας κοινός λόγος για τα ζώα να δίνονται σε κέντρα επανεγκατάστασης.
Οι περισσότεροι από εμάς λέμε ότι αγαπάμε τα ζώα – ωστόσο, συχνά άθελά μας, οι πράξεις μας δεν ταιριάζουν με αυτόν τον ισχυρισμό. Μια έκθεση RSPCA για τη στάση του Ηνωμένου Βασιλείου απέναντι στα ζώα βρήκε ασυνέπειες μεταξύ αυτού που νιώθουμε και αυτού που κάνουμε. Σε επίπεδο συμπεριφοράς, πολύ συχνά τους βλέπουμε ως ανθρώπους και όχι ως δικό τους είδος – η τεράστια ποικιλία ρούχων που διατίθενται για κατοικίδια το αντικατοπτρίζει αυτό.
Πολλοί από αυτούς που κάνουν puppy yoga λατρεύουν τα ζώα και σίγουρα θα τρομοκρατηθούν αν μάθουν τους πραγματικούς κινδύνους που ελλοχεύουν. Αλλά φοβάμαι ότι η ίδια η ύπαρξη αυτών των τάξεων μας λέει πολλά για την εμπορευματοποίηση των ζώων από τη βρετανική κοινωνία.
Η νομοθεσία μπορεί να παίξει βασικό ρόλο στην προστασία των ευάλωτων ζώων από την εκμετάλλευση. Αλλά αυτό μπορεί να είναι μόνο μέρος της λύσης. Πρέπει να δούμε τις δικές μας συμπεριφορές και στάσεις απέναντι στα σκυλιά και τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε στα ζώα στο όνομα του κέρδους και της ψυχαγωγίας. Τα σκυλιά είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, λέει η παροιμία. Είναι καιρός να αναρωτηθούμε τι είδους φιλία προσφέρουμε και με τι αντάλλαγμα.
