Γιώργος Τσαγκόζης
Ο Γαλλοβέλγος εικονογράφος Nicolas Hubesch, λατρεύει την Αθήνα και αυτή του ανταποδίδει την αγάπη δίνοντας του έμπνευση για τις εξαιρετικές, ζεστές και οικείες σε κάθε Αθηναίο, εικόνες της που δημιουργεί. Νοσταλγικοί, μικροί, πίνακες, από μια Αθήνας του παρόντος που χάνεται πιο γρήγορα από ποτέ.
Ο Nicolas μας μίλησε για το πως έφτασε στην πόλη μας, τι αγαπάει και τι μισεί για αυτήν, για το παρόν και το μέλλον της (αν υπάρχει).
-Κάνε μας ένα μίνι βιογραφικό σου
Γεννήθηκα το 1969. Μισός Γάλλος μισός Βέλγος, ζω μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας και εργάζομαι για τον Τύπο καθώς και για εκδόσεις για νέους στη Γαλλία. Ο υπόλοιπος ελεύθερος χρόνος μου είναι αφιερωμένος σε σκίτσα και σχέδια για την Ελλάδα.
-Πώς αποφάσισες να έρθεις στην Ελλάδα; Τι σου έκανε πιο μεγάλη εντύπωση στην Αθήνα όταν πρωτοήρθες ;
Όπως συχνά, ξεκίνησε με μια ιστορία αγάπης. Γνώρισα έναν Έλληνα στο Παρίσι με τον οποίο έμεινα δέκα χρόνια και πηγαίναμε τακτικά στην Ελλάδα. Την πρώτη φορά που ήρθα στην Αθήνα ήταν καλοκαίρι, μέναμε σε έναν φίλο κοντά στα Πατήσια, θυμάμαι ότι μου έκανε εντύπωση η ατμόσφαιρα του δρόμου που έμενε. Το βράδυ ήταν γεμάτο κόσμο, παιδιά που έπαιζαν, γέροι που μιλούσαν, γάτες παντού, αδέσποτοι σκύλοι, καναρίνια… Όπως όλοι οι Γάλλοι, ερωτεύτηκα, ήταν εξωτικό, καινούργιο. Έκανα πολλά σκίτσα σε ταξίδια μεταξύ 2008 και 2015 σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, στην Πελοπόννησο, στη Θράκη.
-Ποιες διαφορές βρήκες στην Αθήνα με τη Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις;
Στις πόλεις του Βορρά που ξέρω, με το κρύο, είμαστε πάντα μέσα, στο σπίτι ή στα καφενεία, είναι μια κουλτούρα εσωτερικών χώρων, του εαυτού που σπρώχνεται λίγο στη μελαγχολία και στην εσωστρέφεια. Στην Αθήνα, όπως ανέφερα, είμαστε πιο συχνά έξω, και τα εσωτερικά/εξωτερικά σύνορα δεν είναι τόσο καλά οριοθετημένα, μου φαίνεται. Όταν βρίσκομαι στο μπαλκόνι μου, για παράδειγμα, νιώθω και έξω και σαν στο σπίτι μου.
-Τι σου άρεσε και τι όχι;
Μου αρέσει πολύ η άναρχη, άτακτη αρχιτεκτονική της Αθήνας. Πηγαίνει προς όλες τις κατευθύνσεις, μοιάζει σαν στρώματα επάλληλων κατοικιών να συσσωρεύονται χαρούμενα με την πάροδο του χρόνου, τα κτίρια σκαρφαλώνουν στους λόφους, εκτείνονται παντού γύρω στις πλαγιές των βουνών… Κι όμως, λόγω του περιορισμού του ύψους κατασκευής των κτιρίων, διατηρεί μια μάλλον μέτρια, ανθρώπινη διάσταση.
Τι δε μου αρέσει; Το αντίστοιχο αυτής της ατελείωτης επέκτασης: πάρα πολλά αυτοκίνητα, πάρα πολλή κίνηση, πάρα πολλή ρύπανση…
-Αγαπημένες αθηναϊκές γειτονιές;
Μου αρέσουν μάλλον οι γειτονιές στα περίχωρα, λιγότερο πυκνές και που έχουν κρατήσει τη γοητεία της Αθήνας του παρελθόντος, Καισαριανή, Βύρωνας, Πάνω Δάφνη, Ηλιούπολη, Καρέας ανάμεσα σε εκείνες που βρίσκονται κοντά στο σπίτι μου, στο Παγκράτι, και μου αρέσει ιδιαίτερα η περιπλάνηση άσκοπα μέσα από άγνωστες γειτονιές. Τον περασμένο Σεπτέμβριο έκανα μια μικρή έκθεση στο Γαλλικό Ινστιτούτο στην Αθήνα με θέμα τη στέγαση των προσφύγων στο πλαίσιο της εκατονταετίας από τη Μεγάλη Καταστροφή της Σμύρνης. Έχω περπατήσει πολύ στις ιστορικές συνοικίες που έχουν εγκατασταθεί οι πρόσφυγες, την Καισαριανή ξανά, αλλά και τις Τζιτζιφιές, τη Νίκαια, τη Νέα Σμύρνη, τη Νέα Ιωνία… Βρίσκω πολύ συγκινητικά τα ίχνη αυτού του παρελθόντος που αγγίζει τόσους πολλούς Έλληνες και που απειλεί να εξαφανιστεί, αυτά τα μικρά σπίτια σφηνωμένα ανάμεσα σε δύο μοντέρνα κτίρια, στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Γενικά, έχω εμμονή με τα υπολείμματα του χρόνου που σβήνουν και το να τα ζωγραφίζω είναι σαν να τα παρακολουθώ. Αυτός είναι σίγουρα ο λόγος που αγαπώ τόσο πολύ το πρώτο νεκροταφείο της Αθήνας, όλο σε λευκό μάρμαρο, σαν μια όαση πρασίνου και ηρεμίας όπου η μνήμη των νεκρών σιγά σιγά σβήνει.
-Τελευταία κάνεις σκίτσα από φωτογραφίες συλληφθέντων από την αστυνομία, τι το ενδιαφέρον πιστεύεις ότι υπάρχει σε αυτά τα, επί το πλείστον, ανέκφραστα πρόσωπά;
Όταν έπεσα πάνω σε αυτά τα στιγμιότυπα σε ειδησεογραφικούς ιστότοπους από αρχεία της αστυνομίας, εξεπλάγην, βλέποντας αυτά τα πρόσωπα, αυτά τα κάπως καταβεβλημένα, παγιδευμένα βλέμματα, διαπίστωσα ότι αντί να μας τρομάζουν ή να μας απωθούν, αποπνέουν μια θαμπή μελαγχολία, αρκετά οδυνηρή, έντονο και επίμονο βάθος ανθρωπιάς, αλλά και μια απίστευτη κοινοτοπία: θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε, εσείς ή εγώ, εάν οι ακραίες συνθήκες φτώχειας τους παρότρυναν να παραβιάσουν το νόμο. Το να ζωγραφίζεις πορτρέτα τους, όπως μου είπε ένας φίλος, είναι να προσπαθήσεις να τους επιστρέψεις λίγη από αυτή την ανθρωπιά. Διευκρινίζω όμως ότι διάλεξα μόνο κλέφτες, δε θα ήθελα να αισθητικοποιήσω το έγκλημα ή τον βιασμό.
View this post on Instagram
-Έλληνες καλλιτέχνες που θαυμάζεις;
Υπάρχουν πολλοί, από τους πιο γνωστούς, ο Τσαρούχης, ο Μόραλης, ο Βασιλείου, ο Παπαλουκάς, ο Σπυρόπουλος, ο Κόντογλου για την όμορφη εικονογράφηση του Αϊβαλί, αλλά φυσικά όλη η αρχαία ελληνική τέχνη και η βυζαντινή ζωγραφική…
-Στα έργα σου υπάρχει έντονο το στοιχείο της αθηναϊκής γειτονιάς, ένα στοιχείο που χάνεται σιγα σιγα από πολλές περιοχές λόγω gentrification, πιστεύεις ότι η Ελλάδα βαδίζει προς τη δύση και απομακρύνεται από το βαλκανικό της στοιχείο και τα έργα σου είναι ;
Ναι, προφανώς η Ελλάδα προσπαθεί να απομακρυνθεί από τις βαλκανικές καταβολές της που την “ντροπιάζουν”. Στην Αθήνα το gentrification είναι δραματικό γιατί οι Αθηναίοι δεν μπορούν πλέον να βρουν στέγη εκεί, αλλά για μένα ο πραγματικός κίνδυνος είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη, με τα δάση να καίγονται παντού με σχετική αδιαφορία, το κλίμα στην Αττική θα μπορούσε κάλλιστα να γίνει αφόρητο το μισό του έτους, η πλουσιότερη μετανάστευση προς τα βόρεια και οι τουρίστες προτιμούν πιο εύκρατους προορισμούς. Η Αθήνα θα γινόταν τότε ένα είδος Ντουμπάι, αλλά χωρίς χρήματα.
-Αν ήσουν δήμαρχος στην πόλη μας τι θα άλλαζες;
Αρχικά, αντί να κόβω τα δέντρα όπως συμβαίνει, θα φύτευα περισσότερα, όπως το έκαναν έξυπνα οι διαχειριστές της Αθήνας τη δεκαετία του 1950, θα προσπαθούσα να μειώσω την οδική κυκλοφορία αναπτύσσοντας κοινά, οικολογικά μέτρα κοινής λογικής στα μέσα μαζικής μεταφοράς . Αλλά με εκπλήσσει που δεν υπάρχει πράσινο κόμμα στην Ελλάδα, είναι ένα θέμα για το οποίο δεν μιλούν εδώ τα ΜΜΕ.
-Ποιο είναι το πιο αθηναϊκό πράγμα που σου έχει συμβεί;
Δύσκολη ερώτηση… Ένα καλοκαίρι, πήγαμε το βράδυ με μηχανάκι με έναν φίλο για να κάνουμε street art σε ημιφωτισμένες γωνιές της πόλης, ήταν αστείο, ασυνήθιστο, πρέπει να είναι ό,τι πιο αθηναϊκό έχω κάνει, νομίζω…
-Τι σκοπεύεις να κάνεις με όλα αυτά τα σκίτσα από τις αθηναϊκές γειτονιές που ανεβάζεις κατά καιρούς στο instagram σου; Κάποια έκθεση κάποια έκδοσή;
Δεν αναρωτιέμαι και πολύ αυτή τη στιγμή. Το κύριο πράγμα για μένα είναι πρώτα απ’ όλα να συνεχίσω να βιώνω αυτή την απέραντη απόλαυση στο σχέδιο, και κυρίως πριν από αυτό, να συνεχίσω να αγαπώ και να εκπλήσσομαι με αυτό που βλέπω. Αν νιώθεις ότι υπάρχει λίγη αγάπη σε αυτό που κάνω, είμαι χαρούμενος.