Βάνα Κράβαρη
Πριν περίπου έναν χρόνο, έχοντας κάνει μια επέμβαση ρουτίνας, ξύπνησα στο ίδιο δωμάτιο με μια γυναίκα που δεν μπορούσε να σηκώσει τον κορμό της, ούτε καν το χέρι της χωρίς να πονέσει. Μετά από μια εγχείρηση στη μέση της, διατηρώντας την ευγένειά της, με μεταμόρφωσε σε κάτι σαν προσωπική της βοηθό με το που άνοιξα τα μάτια μου και μόλις ήρθε η πρώτη νοσηλεύτρια στη βάρδιά της να δει ότι είμαι εντάξει και να μου αλλάξει ορό. «Μπορείς να μου φέρεις το τηλεκοντρόλ;», με ρώτησε κάπως δειλά, το οποίο εν τω μεταξύ ήταν μέσα στο συρτάρι του κομοδίνου της. Δεν μπορούσε να φτάσει ούτε αυτό. Την άκουσα να ρωτάει τον γιατρό της, ο οποίος πέρασε να τη δει, αν θα πονάει για πάντα. Έπειτα, με έναν τρόπο έγινα εκείνη που της καλούσε τη νοσοκόμα για να την πάει στην τουαλέτα, να τη βοηθήσει να αλλάξει εσώρουχο ή ακόμα και πλευρό. Βλέποντας το Painkiller στο Netflix θυμήθηκα εκείνη τη γυναίκα με την οποία χαιρετηθήκαμε τη μέρα του εξιτηρίου μου, όπως χαιρετιούνται δυο άνθρωποι που συναντήθηκαν one-off και φτάνουν σε ένα γρήγορο δέσιμο ακριβώς επειδή γνωρίζουν πως η σχέση τους είναι τετελεσμένη.
Painkiller ή αλλιώς “η επιδημία των οπιοειδών σε έξι επεισόδια”
Το “Painkiller” καταφέρνει να δώσει σε έξι σύντομα επεισόδια που βλέπονται απνευστί τη «γέννηση» της τραγικής επιδημίας οπιοειδών στην Αμερική, κλειδί για την οποία ήταν η δημιουργία του OxyContin. Το χαπάκι αυτό βασίζεται σε ένα δραστικό συστατικό: την οξυκωδόνη. Χημικό «ξαδελφάκι» της ηρωίνης. Ως και δυο φορές πιο δραστική από τη μορφίνη.
Ξεδιπλώνοντας το σκεπτικό του «πατέρα» της ιδέας πως το να τυλίξεις αρκετή ηρωίνη μέσα σε συσκευασία μικρού χαπιού, θα σε κάνει εκατομμυριούχο. Ο Richard Sackler (Matthew Broderick), κύριος διάδοχος της αυτοκρατορίας Sackler κάθεται το 1999 στην καρέκλα του big boss της Purdue Pharma και αφήνοντας πίσω του κάθε αναστολή, γνωρίζοντας πως ένα τέτοιο χάπι προορίζεται μόνο για καρκινοπαθείς τελευταίου σταδίου, αποφασίζει πως το concept «η ανθρώπινη συμπεριφορά καθορίζεται από δυο πράγματα: τρέχουμε μακριά από τον πόνο και προς την απόλαυση. Αν εμείς πλασαριστούμε ανάμεσα στον πόνο και στην απόλαυση, τότε θα έχουμε αλλάξει τον κόσμο. Και δεν θα μας λείψουν ξανά τα λεφτά» είναι μια καλή δικαιολογητική βάση για να καταστρέψει σχεδόν μισό εκατομμύριο ζωές, βουλιάζοντάς τες στον εθισμό.
Και έτσι έγινε. Το modus operandi ήταν προκαθορισμένο και με εγγυημένα αποτελέσματα. Το ονομάζεις το καλύτερο παυσίπονο που δημιουργήθηκε ποτέ, μπουστάρεις διαφημιστικά τη θεωρία πως κάθε δόση διαρκεί 12 ώρες, το βασίζεις στη σκληρή αλήθεια πως ενώ ένας γιατρός αντιμετωπίζει μια πάθηση και ξεχνά την παράμετρο του πόνου, ο ασθενής δίνει διπλή μάχη: και με την πάθηση και με τον πόνο. Το χάπι OxyContin μαρκεταρίστηκε με τα φθηνά, σεξιστικά διαφημιστικά μέσα της εποχής. Λίγο μπούστο, λίγο μπούτι και τεράστια χαμόγελα στους γιατρούς, άπειρα λεφτά και υποσχέσεις για μια αναβαθμισμένη ζωή στα κορίτσια που ανέχονταν αγκαλιές και χαϊδολογήματα από γιατρούς που αγοράζονταν με ρόλεξ, ένα λούτρινο κιτς χάπι, που προκαλεί ανατριχίλα στα χέρια μικρών παιδιών που οι γονείς τους από δόση σε δόση θα μετατραπούν σε τζάνκις.
Ένα επικίνδυνο φάρμακο σχεδόν σε κάθε ντουλάπι
Τα φθηνά κόλπα δεν αργούν να λειτουργήσουν. Το χάπι βρίσκεται γρήγορα στα ντουλάπια με τα χάπια οικογενειών, ασθενών με χρόνιους πόνους, που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα είχαν σε καμία συνταγογράφησή τους οπιοειδή. Ληστείες σε φαρμακεία, εκρήξεις ανθρώπων που θέλουν κι άλλο OxyContin, κι άλλη συνταγή, κι άλλο χάπι, γιατροί αποσβολωμένοι μπροστά στην εκδήλωση στερητικών συνδρόμων που εκτυλίσσονται μέσα στα γραφεία τους και στα οποία έχουν βάλει το χεράκι τους, συνταγογραφώντας οπιούχα σε ανθρώπους με πόνους στη μέση ή κατάγματα. Εκείνοι που ήξεραν ως ασθενείς, σμιλεύτηκαν στα χέρια τους και μεταμορφώθηκαν σε άτομα εθισμένα στην ηρωίνη. Το OxyContin βρήκε τη θέση του «νταλαβέρια» του δρόμου, σε ντουλάπια αυτοκινήτων που οδηγούν ντίλερς της κακιάς ώρας, έγινε η επιλογή έφηβων παιδιών που ήθελαν κάτι να σνιφάρουν στη ντάλα της εφηβείας. Ναι, το OxyContin άρχισε να θρυμματίζεται και να σνιφάρεται, κάνοντας το κρακ να μοιάζει με MDMA.
Στα επεισόδια της σειράς παρακολουθούμε τις κινήσεις του ιδιόρρυθμου Sackler (στοιχειωμένο από τον θείο του αλλά και από έναν συναγερμό που δεν σταματάει να χτυπάει), αλλά και τις επιπτώσεις αυτών στη ζωή του Glen (Taylor Kitsch) μηχανικού αυτοκινήτων στον οποίο συνταγογραφείται το OxyContin μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό στην πλάτη. Τη στιγμή που ο Glen παραδίνεται στον εθισμό, ο Sackler μαθαίνει νέα κόλπα στον σκύλο του. Γίνεται σαφές πως ο εθισμός στα οπιοειδή δεν καταστρέφει μόνο τη ζωή του εθισμένου, αλλά και όποιο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από εκείνον. Και αυτή η καταστροφή δεν είναι ακαριαία, αλλά σταδιακή και βασανιστική. Ιδιαίτερη σεναριακή αξία (σε μια πραγματική ιστορία που έχει απλώς αλλάξει μερικά στοιχεία και ονόματα) έχει και η περιγραφή της Edie Flowers (Uzo Aduba) της ερευνήτριας που κατάλαβε πριν από όλους (όσοι δεν δωροδοκήθηκαν) τις καταστροφικές συνέπειες του OxyContin, η οποία δένει σκηνές και φάσεις του σκανδάλου εν εξελίξει.
Η σειρά είναι βασισμένη κυρίως στο άρθρο του New Yorker «Η οικογένεια που έχτισε μια αυτοκρατορία από τον πόνο», και αν είστε και εσείς από εκείνους που τα κάνουν όλα ανάποδα, δείτε μετά το βραβευμένο ντοκιμαντέρ “All the beauty and the bloodshed” (Νας Γκόλντιν εναντίον Sanckler), αλλά και τη σειρά του HBO “Dopesick” που όλοι φαίνεται να πιστεύουν πως είναι το Painkiller, απλώς εκατό φορές καλύτερο.
