Μιλήσαμε με τον φωτογράφο Πολύβιο Ανεμογιάννη για την ομορφιά της αστικής φωτογραφίας

Μιλήσαμε με τον φωτογράφο Πολύβιο Ανεμογιάννη, για την ομορφιά και τους κινδύνους της αστικής φωτογραφίας, το gentrification που μεταλλάσει τις πόλεις σε παιδικές χαρές για τους πλούσιους και τους τουρίστες και το ασπρόμαυρο στη φωτογραφία, με αφορμή τη νέα έκθεση του, Far East  που θα παρουσιαστεί από τις 19 έως τις 23 Οκτωβρίου 2023 στο 1927 Art Space, με φωτογραφίες του από τις λαϊκές γειτονιές του ανατολικού Παρισιού.

Τι σε ελκύει στην αστική φωτογραφία και ποιοι μη φωτογράφοι σε επηρέασαν σε αυτή τη διαδρομή;

Η άτακτη χορογραφία της πόλης, οι άνθρωποι που γνωρίζω στους δρόμους και το περιβάλλον στο οποίο ζουν, η αρμονία στο χάος. Με επηρέασε ο κινηματογράφος και ιδιαίτερα το στυλ του Μάρτιν Σκορσεζε, Κρις Μάρκερ, Τζιμ Τζάρμους, Κεν Λοτς…αλλά και η μουσική του Τζιμι Χεντριξ, των Dorrs, των Clash, των ράπερ, Ice Cube, ΙΑΜ, Grandmaster Flash…

Γιατί επέλεξες τα φτωχά προάστια της Γαλλίας, και τι ομοιότητες έχει το gentrification εκεί με αυτό
που συντελείται εδώ;

Στα λαϊκά προάστια του Παρισιού και ιδιαίτερα στα Ανατολικά προάστια γίνονται ριζικές αλλαγές, θα τις ονόμαζα κοινωνικές μεταμοσχεύσεις. Ολόκληρα τετράγωνα κατεδαφίζονται και φυτρώνουν ουρανοξύστες με γραφεία και άχαρες πολυκατοικίες για πιο εύπορους. Το κέντρο γίνεται απρόσιτο για όσους ανήκουν στη μεσαία τάξη και αναγκάζονται να το εγκαταλείψουν. Αυτή η πολιτική, που την ονομάζω εγώ «Η αληθινή Μεγάλη Αντικατάσταση» – εξουδετερώνοντας το σλόγκαν της Ακρας Δεξιάς (Le Grand Remplacement) περί μεταναστευτικού κύματος που μας απειλεί – διώχνει τους κατοίκους αυτών των περιοχών πιο μακριά.’Ολο αυτό δημιουργεί μια δυστοπική ατμόσφαιρα με οικοδομικά έργα παντού, πανύψηλους γερανούς,  μπουλντόζες, παλιά εργοστάσια, που συνεχίζουν να μολύνουν και ανθρώπους που αγωνίζονται να επιζήσουν μερικοί εκ των οποίων είναι στα όρια της τρέλας ή σε κατάθλιψη. Είναι κατά τη γνώμη μου ένα κοινωνικό τσουνάμι που απειλεί πολλά αστικά κέντρα. Το Παρίσι γίνεται πόλη για νεόπλουτους και τουρίστες, γεμάτο μπουτίκ, airbnb, πανάκριβα εστιατόρια και μπαρ…όπως και η Αθήνα.

Τι δυσκολίες αντιμετωπίζει ένας αστικός φωτογράφος, έχεις αντιμετωπίσει προβλήματα με
ανθρώπους που θεωρούν ότι παραβιάζεις τους κανόνες του περιβάλλοντος που ζούνε;

Έχει αλλάξει πολύ ο τρόπος με τον οποίο ο κόσμος αντιμετωπίζει τον φωτογράφο του δρόμου. Οι άνθρωποι είναι επιφυλακτικοί και σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να γίνουν επιθετικοί. Μου έχει τύχει να με απειλήσουν παλιά. Αλλά δεν αντιμετώπισα προβλήματα σε αυτό το ρεπορτάζ, αντίθετα πολλοί με σταματούσαν για να με ρωτήσουν τι κάνω εκεί, αν έχω χαθεί…και όταν τους εξηγούσα τη δουλειά μου και συζητούσα μαζί τους στην άκρη του δρόμου, η φωτογράφηση γινόταν πολύ πιο εύκολη, σαν να παίρνεις φωτογραφία ένα φίλο. Μετά ο αστικός φωτογράφος πρέπει να ξέρει να γίνεται αόρατος.

Υπάρχει κάποια διέγερση αδρεναλίνης όταν παίρνεις φωτογραφίες σε “επικίνδυνες” περιοχές;

Σίγουρα αυτό ισχύει.

Πώς συνδέεται η αστική ποίηση με τη φωτογραφία;

Ενισχύει τα συναισθήματα όπως και η μουσική που διάλεξα για το βίντεο που θα παρουσιαστεί στην έκθεση.Ο φωτογράφος του γρήγορα μεταλλασόμενου αστικού τοπίου μοιάζει να έχει τον ρόλο ενός
“ιστορικού” του κόσμου που αλλάζει πλέον σε μήνες, και όχι δεκαετίες όπως παλαιοτέρα.

Ως φωτορεπόρτερ θεωρώ αναγκαίο το να καταγράψω με εικόνες τις αλλαγές στο άμεσο περιβάλλον μου. Επιδιώκω με αυτόν τον τρόπο να ευαισθητοποιήσω αυτούς που θα δουν τη σειρά, να τραβήξω την προσοχή τους στις επιπτώσεις που έχει στη ζωή μας η πολιτική του Νεοφιλελευθερισμού που χρησιμοποιεί έννοιες επικοινωνίας όπως « αστική ανανέωση» και « εκμοντερνισμός » για κερδοσκοπικούς αλλά και για πολιτικούς λόγους. Διότι τα καινούργια συμπλέγματα που χτίζονται δεν κατασκευάζονται με σκοπό να γίνουν όμορφα σπίτια για τους κατοίκους που ζουν χρόνια σε αυτές τις γειτονιές – ως επί το πλείστον λαϊκά στρώματα και εθνικές μειονότητες – αλλά για να τα πουλήσουν ακριβά σε άλλους που φεύγουν από το κέντρο, αλλάζοντας με αυτόν τον τρόπο το πρόσωπο αυτών των περιοχών.

Παρότι το αισθητικά όμορφο είναι υποκειμενικό, που έγκειται η ομορφιά στην ασχήμια ενός τσιμεντένιου βρώμικου αστικού τοπίου; Αν υπάρχει και απλά δεν είναι μια στυγνή απεικόνιση μιας παρακμής.

Με τις φωτογραφίες της σειράς Far East ελπίζω να δημιουργήσω ένα συναίσθημα, να χτυπήσω κάποιο νεύρο, να προβληματιστεί αυτός που θα τις δει και να δημιουργηθεί μια σύνδεση. Θεωρώ ότι μερικές είναι ποιητικές, μυστήριες…

Γιατί ασπρόμαυρο;

Περιγράφει πιο πιστά το συναίσθημα που θέλω να μεταδώσω με το Far East, δεν έχει το φίλτρο του
χρώματος, κάνει τη φωτογραφία διαχρονική…αν και στις 30 φωτογραφίες της έκθεσης αποφάσισα να εκθέσω μια έγχρωμη.

H έκθεση Far East ταξιδεύει για πρώτη φορά στην Ελλάδα, τι συναισθήματα σου δημιουργεί η
συνεργασία με τον χώρο 1927 Art Space και ποια ήταν η αφετηρία της;

Μιλώντας με την Ακτίνα Σταθάκη, δημιουργό του 1927 Art Space, πέρυσι τον Νοέμβριο για τη δουλειά μου και ιδιαίτερα για τη φωτογραφική σειρά που κάνω στα Ανατολικά προάστια του Παρισιού, αποφασίσαμε να ανεβάσουμε την έκθεση στη συνέχεια της θεματικής της Land Rights Ι και ΙΙ. Ο χώρος 1927 επικεντρώθηκε στο θέμα του δικαιώματος στην πόλη: ποιοι έχουν δικαίωμα να σχεδιάσουν, να οραματιστούν την πόλη και για ποιους; – πώς η πόλη συνομιλεί με τη φύση; – πώς η πόλη “αλλάζει χέρια” μέσω πολιτικών ιδιωτικοποίησης και πρακτικών εξευγενισμού και τι σημαίνει αυτό για τους κατοίκους της. Σε αυτό το πλαίσιο αυτή η συνεργασία μάς δίνει την ευκαιρία να στοχαστούμε πάνω σε ένα θέμα που απασχολεί εξίσου τους κατοίκους της Αθήνας, όσο και του Παρισιού και τόσων άλλων δυτικών μεγαλουπόλεων. Είναι για εμένα συγκινητικό ότι το Far East με πορτραίτα ανθρώπων που ζουν στα λαϊκά προάστια του Ανατολικού Παρισιού ταξιδεύει στην Αθήνα. Είναι σαν να έρχονται οι ίδιοι εδώ για να μας διηγηθούν τί τραβάνε και πως
επιβιώνουν.

Info: 1927 Art Space | Ώρες λειτουργίας: Δευτ., Πεμ., Παρ.: 6-9 μ.μ, Σαβ., Κυρ.: 4-8.μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη

Βιογραφικό του Πολύβιου Ανεμογιάννη:

Ο Πολύβιος Ανεμογιάννης γεννήθηκε στις Σέρρες το 1960 και έζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια σε διάφορες πόλεις στην Ελλάδα και την Κύπρο. Στα 18 του έφυγε για σπουδές στην Μεγάλη Βρετανία κι έπειτα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το τέλος των σπουδών του στο Πανεπιστήμιο της Columbia – Missouri το 1984, εγκαθίσταται στη Βοστώνη και στη συνέχεια στο New Haven όπου αρχίζει να εργάζεται στον Τύπο.

Ξεκινά να φωτογραφίζει σε ηλικία 24 ετών στους δρόμους της Νέας Υόρκης αλλά και στα πολλά ταξίδια του στην Αμερική, το Μεξικό, τη Τζαμάικα, τη Σενεγάλη, την Τσεχοσλοβακία…

Το 1989 εγκαθίσταται στο Παρίσι, όπου ζει και εργάζεται μέχρι σήμερα. Έχει συνεργαστεί ως ανεξάρτητος φωτορεπόρτερ με πολλές εφημερίδες και περιοδικά (Libération, La Vie, Καθημερινή, L’Obs, Le Point, Marianne…) και έχει δημοσιεύσει στον Τύπο πολλές σειρές πάνω στην επικαιρότητα, τις διαδηλώσεις στη Γαλλία και άλλα πολιτικά και κοινωνικά θέματα.

Από το 2019 είναι μέλος του πρακτορείου φωτογράφων Hans Lucas.

Προηγούμενες Εκθέσεις:

La Fugacité du bonheur :

• Φεστιβάλ Images d’ici et d’ailleurs, Carpentras (Γαλλία), Καλοκαίρι 2022
• Φεστιβάλ Photodoc, Παρίσι, Μάιος 2022

3X traversées, Μεταλλάξεις του αστικού τοπίου. Vidéo Projection – Performance γύρω από τρεις φωτογραφικές σειρές: Νέα Υόρκη (1989), Paris Far East (2017-2022), Αθήνα – Ακατέργαστο διαμάντι (2013-2018), XPRMNTL, Παρίσι, Μάρτιος 2022 

L’autre, Φεστιβάλ Photodoc, Παρίσι, Νοέμβριος 2020

Πράγα 1989, Η Βελούδινη Επανάσταση, Τσέχικο Κέντρο Αθήνας, Νοέμβριος 2019

Αθήνα – Ακατέργαστο διαμάντι :

• Le Printemps des photographes Sète (Γαλλία), Ιούνιος 2019
• Ελληνικό Σπίτι, Παρίσι, Νοέμβριος 2019

Réflexions, La poésie d’une ville:

• Carousel du Louvre, Οκτώβριος 2022
• Agence G. Rechak, Παρίσι, Οκτώβριος 2018
• Le Progrès, Παρίσι, Σεπτέμβριος – Νοέμβριος 2017
• Galerie 22, Παρίσι, Απρίλιος 2017

Ma ville en blanc et en noir, Δημαρχείο του 3ου Διαμερίσματος, Παρίσι, Σεπτέμβριος

2018

Paris – Athènes, Le Progrès, Παρίσι, Ιανουάριος 2016

Les gens du 3ème, Δημαρχείο του 3ου Διαμερίσματος, Παρίσι, Σεπτέμβριος 2015

Sites: https://hanslucas.com/panemoyannis/photo και https://polyvios-images.jimdo.com

Instagram: https://www.instagram.com/polyvios_a/ 

Email: polyvios.a@gmail.com