Γιώργος Τσαγκόζης
Μιλήσαμε με τον δραματουργό – ηθοποίο Μάριο Ιωάννου για την παράσταση του Tea Ceremony που θα παιχτεί για δεύτερη φορά στο Bios και μας είπε για το “θεικό” ένστικτο, τις αντιδράσεις του κοινού στις διαφορετικές χώρες που έχει παιχτεί το θεατρικό και για το τι συμβολίζει η ιαπωνική τελετουργία του τσαγιού.
-Πώς επιλέχθηκε η συγκεκριμένη τελετουργία για να παρουσιαστεί ένα έργο που θίγει την εκμετάλλευση των αδύναμων από του ισχυρούς;
-Πώς επιλέχθηκε η συγκεκριμένη τελετουργία για να παρουσιαστεί ένα έργο που θίγει την εκμετάλλευση των αδύναμων από του ισχυρούς;Σήμερα πέρναγα έξω από ένα καφέ που ήταν στολισμένο σε ύφος Halloween.Ακόμα και τα φλυτζανια ήταν σε σχήμα κολοκύθας. Κόσμος πολλύς, να πιεί καφέ και τσάι και έτσι να γιορτάσει το ‘Όχι’ που είπε ο Μεταξάς, στους Γερμανούς.Θα μπορούσε να ντυθώ μάγισσα,με μύτη και σκουπόξυλο και το θέμα μου θα ήταν οι χτεσινοβραδυνοί βομβαρδισμοί στη Γάζα. Θα ρωτούσα τους παρευρισκομένους είδατε τη φωτογραφία του Παλαστίνιου άντρα, που κρατά τον σκοτωμένο αδερφό του, και περιμένει σε ουρά για να του δώσουν σάβανο να τον τυλίξει?
Θα φορόυσα και φούστα απο μαύρο βελούδο που να γράφει ‘Ζήτω η 28η Οκτωβρίου’ – Ζήτω το Halloween’.Να μια παράσταση σουρεαλιστική που σκέφτηκα προχειρα σήμερα.
Κάπως έτσι και με την Γκέισσα Κικουνοχάνα.Λίγο το ενστικτο, λίγο ο έρωτας μας για την Ιαπωνική παράδοση και λίγο η παραδοξότητα του να μιλήσουμε για οδυνηρές αλήθειες με όχημα μια αρμονική, ευγενική τελετή τσαγιού και νάσου. Γεννήθηκε το ‘Tea Ceremony’
Η εμπορία ανθρώπων έχει 138 δισ ευρώ κέρδη κάθε χρόνο.Πάνω από το 70 τοις εκατό των θυμάτων είναι γυναίκες και κορίτσια και περίπου ένα στα τέσσερα θύματα εμπορίας ανθρώπων είναι παιδιά Τα αγαθά που φτιάχνουν πολλοί απο τους δούλους σήμερα, είναι πανω στο τραπεζι μας και μέσα στα ερμάρια μας.Αν βγείς με ντουντούκα να το πεις κανένας δεν θα ακούσει .Αλλιώς θα πιάσεις ‘τη συνέιδηση του βασιλιά’ που λέει και ο Άμλετ. Για τον Αχιμ και εμένα με την γκεισσα Κικουνοχάνα.
-Υπάρχει κάποια τελετουργία εφάμιλλη της τελετουργίας του Τσαγιού στην Ιαπωνία στην ελληνική κουλτούρα;
Το μόνο που μου έρχεται στη σκέψη μου είναι ο καφές που πίνουν οι τεθλιμμένοι στα χωριά, μετά από κηδεία.Δεν εχει την πολυπλοκότητα μια Ιαπωνικής τελετουργίας βέβαια..Εδώ ο μεσογειακός ήλιος, αλλιώς κινεί τον άνθρωπο.’Έχει όμως πνευματικότητα καθώς αυτός που ετοιμάζει τον καφέ και αυτός που θα τον πιεί για να παρηγορηθεί, είναι συντονισμένοι σε παρόμοια ψυχική κατάσταση.Σε μια θερμοκρασία είναι και οι δυό, μεταξύ ζωής και θανάτου.Η προετοιμασία του τσαγιού στην Ιαπωνία έχει έντονη πνευματικότητα.Οι συνδαιτημόνες θα πιουν τσαί να παρηγορηθεί η αγωνία της ψυχής τους.Αυτος που το ετοιμάζει και αυτός που θα πιέι συντονίζονται στους ίδιους κραδασμούς. Μαζί τους μέσα στο δωμάτιο, είναι και ένα λουλόυδι σε βάζο, για να μαρτυρά μέσα απο το μάραμα του, το πέρασμα του χρόνου.
-Η παράσταση σας ξεκίνησε από την Κύπρο και ταξίδεψε σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, πόσο προηγμένη είναι η θεατρική σκηνή της Κύπρου;
Δεν μπορεί σε εναν αγρό που έχει βροχή, ήλιο, άερα, θάλασσα, συρματομπλέγματα, αγωνία, νεοπλουτισμό, ελπίδα, ερωτισμό να μη φυτρώνουν άγρια και σπανια είδη λουλουδιών.Στην Κύπρο ζουν υπέροχοι καλλιτεχνες που πειραματίζονται, ανακαλύπτουν και αποκαλύπτουν Τέχνη. Ειδα Αυθεντική και ειλικρινή τέχνη στη σκηνή της Κύπρου.
Είδα εκστατικές ‘Βακχες’ απο την ομάδα ‘Μίτος’, είδα την Ελενα Καλινίκου και τη Μαρίνα Μακρή να διασκευάζουν μοναδικά τη ‘Δεσποινις Μαργαρίτα ‘, τη Λια Χαράκη να χαράσσει δρόμους που γεφυρώνουν performance, θέατρο και χορό. Είδα την Κατερίνα Λούρα να παρουσιάζει τους ‘Εραστές’ του Πιντερ με βατραχοπέδιλα σε ενα τεράστιο ενυδρείο,τη Μαρία Κυριάκου να με σκηνοθετεί ακίνητο σε μια καρέκλα να αγωνιώ για χαμένους κήπους, την Εβίτα Ιωάννου να μας συστηνει πέντε λεσβείες που τρώνε με πάθος quiche, και άλλ, και άλλα.
Στα Φεστιβάλ και στα Θέατρα στην Ευρωπη δε σκέφηκα ποτέ πως έρχομαι απο κάπου που το Θέατρο ειναι μουσειακό είδος.Το Θέατρο στην Κύπρο είναι ζωντανός οργανισμός.
Ο Αχιμ και εγώ παρουσιάσαμε δουλειά μας στο Βερολινο, τη Ζυρίχη, το Γκέτεμποργκ, το Μάλμε,τη Βρέμη,τη Στουτγάρδη και στα προαναεφρθέντα μέρη. Η δουλειά μας αγκαλιάστηκε απο κοινό και κριτικούς..Δεν ανήκαμε σε κάποια Σχολή,ούτε ξέραμε να αναλύουμε επιστημονικά τη δουλεια μας. Με ένστικτο και ψυχή δημιουργήσαμε. Ετσι μεγαλώσαμε και εμείς στούς αγρούς της Κύπρου.Σαν άγρια λουλούδια.
-Πιστεύεις ότι οι ψίθυροι της λογικής απέναντι στον ορυμαγδό των fake news έχουν ακόμα τη δύναμη να κερδίσουν τη μάχη της αλήθειας απέναντι στο ψέμα;
Οι ψίθυροι του ένστικτου έχουν τη δύναμη.Το ένστικτο είναι του θεού, κι’ ο θεός, κρυστάλλινος και φωτεινός.Η λογική είναι του νου, και ο νους δεν μπορεί να έχει αντικειμενικότητα.Κουβαλά παθογένειες.Το ένστικτο θα μας σώσει.Χρησιμοποιούμε όμως χωρίς μέτρο τις έξυπνες συσκευές, και άρχισε να ατροφεί. Ας πούμε ότι χανόμαστε σε ενα δάσος και είμαστε μόνοι. Χιλιάδες μονοπάτια γύρω τριγύρω και ποιό να πάρουμε. Αμέσως καταφεύγουμε στα Google maps και αυτό είναι λάθος. Δεν πρέπει να εξαρτόμαστε απο την κεραία της συσκευής. Αν ποτέ μείνουμε απο μπαταρία, θα μας φάνε οι λύκοι.Το τριίτο μάτι έχει σημασία.Η δική μας αόρατη κεραία, που ξέρει ποιο είναι το δίκαιο, και ποιο το άδικο.Ξέρει ποιιά η αλήθεια και ποιό το ψέμα. Είναι δώρο που φέρουμε με τη γέννηση μας στη Γη.Αν αφήνουμε να απλώνει η σιωπή μεσα μας συχνότερα το ενστικτο μας θα αρχίσει να δυναμώνει και πάλι. Στο ξέφωτο του δάσους δε θα πάμε με τη λογική μα με το ένστικτο.Είναι ‘θεικό΄μέσο.
-Υπάρχουν διαφορετικές αντιδράσεις του κοινού στις διαφορετικές χώρες που έχει παιχτεί;
Η σιωπή λίγο πριν ξεκινήσω, ιδια παντού και πάντα.Σαν ξεκινάει η Κικουνοχάνα την ιδιότυπη τελετή της, ολοι σαγηνεύονται και η ανάσα του κοινού απαλή και ήρεμη, εώς ότου αχνοφαόνται οι πρώτες μαύρες κηλιίδες στο τοπίο. Σε όλες τις πόλεις απο Βορά ως Νότο, η ενέργεια πυκνή.
Κάτι που με συγκίνεί και μου αρέσει να το υπογραμμίζω είναι πως και στο War Theatre, στο Σεράγιεβο, με μνήμες πολέμου ζωντανές αλλά και στο Casa il Vapore στο Μιλάνο, με τα μοντέλα να λανσάρουν Λουί Βουιτόν στις πασαρέλες, το κοινό γελούσε πικρά με τη φράση ‘Ολα έρχονται με το τίμημα τους’.Η φραση επαναλαβάνεται συχνά κατά τη διάρκεια της παράστασης και κάθε φορά, σε διαφορετικά σημεία.
Το έργο στο τέλος του, φτάνει σε κάθαρση, και θυμάμαι δάκρυα στα μάτια του κοινού. Στη Ρώμη, στο Τορίνο, στο Μαυροβούνιο, στο Εδιμβούργο μάτια συγκινημένα θυμαμαι.Ο άνθρωπος στην ουσία του ίδιος είναι, και το ‘Tea Ceremony’ με την ουσία συνδιαλέγεται.
..
-Σε μία εποχή που τα πάντα γίνονται πιο θορυβώδη και γκροτέσκα για να πουλήσουν ή επαναφορά σε μία αυστηρή και ήσυχη τελετουργία μπορεί να αποτελέσει επαναστατική πράξη;
Ευχαριστώ για την ερώτηση που εντοπίζει μια σημαντική διάσταση της παράστασης μα και της ζωής μου τον τελευταίο καιρό. Το να στραφεί κάποιος στην ησυχία που βρίσκεται μέσα του, σε μια εποχή που οι πάντες και τα πάντα ηχούν εκωφαντικά, είναι όντως επανάστατική πράξη.
Ο διαλογισμός, η προσευχή, η αγάπη είναι επαναστατική πράξη. Το ‘ Tea Ceremony’ είναι ένας βραδυνός, καθοδηγόυμενος διαλογισμός.Είναι μια ήσυχη, προσευχή αγάπης.
Το κοινό εισέρχεται σε ένα περιβάλλον που του δίνει την ευκαιρία, να συναντήσει την ανάσα του ατόφια και απαλλαγμενη απο τον εγωικό του νού.
Παρατήρησα πάντως, πως άμα καθομαι στη φύση και σωπαίνω το μυαλό ,το κελάηδημα του σπουργιτιού με διαπερνά και με φέρνει σε επαφή με το όλον.Η επαναλαμβανόμενη αυτή μου επανάσταση κρατά για λίγο κάθε φορά Επιστρέφω μετά στον κανονικό μου ρυθμό όπου και αν συναντησω στο δρόμο μου πληγωμένο το σπουργίτι, το προσπερνώ, γιατί έχω να προλάβω το επόμενο ραντεβού.
Επανάσταση το Θέατρο. Σε συνδέει με το όλον. Το προσέχεις το σπουργίτι εκεί.
-Η παράσταση είναι αφιερωμένη στον δραματουργό και σκηνοθέτη της Achim Wieland. Ο Achim Wieland εκτός από συνεργάτης σας υπήρξε και σύντροφος σας, πόσο σημαντικό νιώθετε είναι ότι συνεχίζετε το κοινό σας έργο;
Η ζωή του καθενός κουβαλά οργανικά όλες τις συναντήσεις του.Η συγκεκριμένη συνάντηση με τον Άχιμ είναι παρόμοιας έντασης και ουσίας όπως με τον ήλιο και το φεγγάρι.
Είναι αδύνατο για μενα να προχωρήσω στη ζωή χωρίς να έχω πυξίδα το κοινό μας όραμα. Συνεχίζω απο εκείνο το απόγευμα, που στο αεροδρόμιο της Σικελίας τον αποχαιρετησα για τρεις μέρες . Δεκαοχτώ χρόνια ζήσαμε παρέα, και εμπνευστήκαμε και ονειρευτήκαμε.Η αγάπη μας έφερνε καρπούς στη σκηνή. Το ‘Tea Ceremony’, τέτοιος καρπός είναι.Οσο και να πονάει που δεν θα είναι στις παραστάσεις, είμαι ανοιχτός να νιώσω το πνευμα του.Η ανάσταση του Αχιμ στο Θέατρο θα γίνεται.Είναι και άλλες αναστάσεις που θα γίνουν.Το ‘Picture Perfect’, ‘Egoland” και ‘ Man on The Roof”
Οσο αφορά το σύνολο SRSLYyours, είναι όραμα δικό του, που αγκάλιασα και εγώ. Είναι το δικό μας παιδί και δε γίνεται να το αφήσω στα μισά του δρόμου.
Ως SRSLY yours, θέλουμε να φωτίζουμε του κόσμου τα παράδοξα κάνοντας συνεργασίες με καλλιτέχνες απο όλο τον κόσμο. Ευτυχώς έχω στο πλευρό μου, την πολύτιμη Ιλεάνα Νίκολσον και την οικογένεια μου, που με στηρίζουν στην προσπάθεια αυτή.
Αυτή την περίοδο, γράφω ενα έργο εμπνευσμένο απο το αιώνιο του ταξίδι. Είναι η ιστορία ένός άντρα, που θρηνεί τον αγαπημένο του στην ακροθαλασσιά. Για καλη του τύχη όμως, συναντά μια αθάνατη γοργόνα. Το έργο διαπραγματεύται πενθος και ελπίδα. Στη σκηνή, θα είμαι με τη βαφτιστικά μου, που είνα ένας απο τους λίγους πολύτιμους ανθρώπους που με περιβάλλουν. Τη Στέφανη Νεοφύτου.
-Πόσο δύσκολη είναι η προετοιμασία για την μεταμόρφωση σε γκέισα και αν και αυτή η μεταμόρφωση για εσένα είναι μερός του τελετουργικού της παράστασης.
Τα ράσα δεν κανουν τον παπά μα το κιμονό κάνει την γκέισα.Το φοράω στη σκηνή σε συνδυασμό με μια βαριά περούκα που μπαινει στο κεφάλι, στρώσεις λευκής μπογιάς στο πρόσωπο και ένα κόκκινο όμπι, που κρατά γερά τη μέση.Ολα πηρεάζουν σώμα και ψυχή. Ψυχοσωματικά όντα είμαστε και η δουλειά του ηθοποιού,βασίζεται πολύ και σε αυτό.Η διαδικάσια της μεταμόρφωσης χρονοβόρα και επίπονη. Μου τη δίδαξε η δακσάλα μου, Ζουίου Σινοζούκα που με έμαθε πως να χειρίζομαι τη βεντάλια και πως να χορεύω, κρατωντας αυστηρά τον άξονα μου.Διδάσκει Ιαπωνικό χορό στο Κυότο.Στην αρχή με έπιασε πανικός γιατί απαιτούσε απο μένα, ιδιάιτερη προσοχή, συγκέντρωση και πειθαρχία.Έπρεπε όμως να τα καταφερω, γιατί η συγκεκριμένη προετοιμασία λειτουργεί ως υπενθυμιστικός πρόλογος, για αυτό που ακολουθεί. Στη σκηνή είναί μετρημένα όλα.Το βλέμμα, η κίνηση της βεντάλιας, οι γονυκλυσίες Ετσι λοιπόν ο δικός μου δρόμος του τσαγιού ξεκινάει απο τα καμαρίνια..
Θέλω κλεινοντας να μοιραστώ πως ο Αχιμ μου, έδενε κάθε φορά το όμπι στο σώμα μου,πριν ξεκινήσουμε.Περίπλοκη διαδικασία, μα το έκανε κάθε φορά με μεγάλη επιτυχία Τώρα προσπαθώ να μάθω να το δένω μόνος, και έχει η προσπάθεια μου κάτι απο την διαδρομή μου να βρώ ξανά νόημα στη ζωη, μετά το θάνατο του. Εχει σημασία να τα καταφέρω.
Για μένα, για τον Αχιμ, για το ‘Tea Ceremony’.