Άρης Δημοκίδης
Άκουσα τον εξαιρετικό νέο δίσκο του Γιάννη Ζουγανέλη. Λέγεται Μαύρος Μαρκαδόρος, είναι σε στίχους του Ισαάκ Σούση και συμμετέχουν με σειρά «εμφάνισης» ο Κώστας Μακεδόνας, η Ισιδώρα Σιδέρη, τα Κίτρινα Ποδήλατα, ο Γεράσιμος Ανδρεάτος, ο Αλέξανδρος Χατζής, ο Γιώργος Δημητριάδης, η Λαμπρινή Καρακώστα και ο ίδιος ο Ζουγανέλης.
Δεν είναι άγνωστο ότι ο Ζουγανέλης είναι πρωτίστως μουσικός (και συνθέτης), αλλά μερικές φορές αυτή η πλευρά του επισκιάζεται απ’ την κωμική του πλευρά. Ο «Μαύρος Μαρκαδόρος» έρχεται για να μας θυμίσει πόσο καλός συνθέτης είναι.
Λαμπρινή Καρακώστα – Νοέμβρης (Official Audio Release)
Βρείτε το άλμπουμ “Μαύρος Μαρκαδόρος” εδώ: https://GiannisZouganelis.lnk.to/MavrosMarkadoros Μουσική: Γιάννης Ζουγανέλης Στίχοι: Ισαάκ Σούσης Μουσική Παραγωγή: Γιάννης Ζουγανέλης Ενορχήστρωση: Θαλής Τριανταφύλλου, Γιάννης Ζουγανέλης Πιάνο, Πλήκτρα, Programming: Θαλής Τριανταφύλλου Κιθάρα, Κρουστά, Πιάνο: Γιάννης Ζουγανέλης Φλάουτο, Σαξόφωνο: Αλέξανδρος Ζουγανέλης Μπουζούκι: Νίκος Τατασόπουλος Βιολί: Alfred Sthuni Πλήκτρα: Ανδρέας Αποστόλου Ταραμπούκα: Φίλιππος Βασιλόπουλος Μπάσο: Βαγγέλης
Καθώς μιλάμε στο τηλέφωνο με τον Γιάννη Ζουγανέλη για το πώς περάσαμε τις γιορτές (του έκανε εντύπωση πως ζω μόνιμα στη Χαλκιδική, και μου λέει πως ελπίζει να κάνω πολλά πράγματα από εδώ, και να μην με περιορίζει η πανέμορφη ερημιά στην οποία κατοικώ), η κουβέντα πάει στους ανθρώπους που κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα, και τα χαίρονται όλα.
«Αυτή δεν είναι και η δική σου φιλοσοφία;» τον ρωτώ, «να κάνεις πολλά πράγματα;»
Ναι. Καταρχάς εγώ πιστεύω πως οι άνθρωποι είμαστε γεννημένοι για να παράγουμε πράγματα. Να παράγουμε φιλία κατ’ αρχήν που είναι η μόνη ανταλλαγή ενέργειας. Οι άνθρωποι είμαστε ανταλλαγή ενεργειών. Να εργαζόμαστε πάντα και να μην δουλέψουμε ποτέ, δηλαδή να παράγουμε έργο, να μην είμαστε ποτέ στη δουλεία.
Μου έχει κάνει εντύπωση την άλλη φορά, κατέβηκα και συνεχάρη έναν συλλέκτη σκουπιδιών στην Αθήνα, γιατί έκανε έτσι τη δουλειά του και ήταν σαν να δημιουργούσε. Του είπα: «ρε αγάπη μου ευχαριστώ» κι εκεί συνειδητοποίησα ότι εμείς είμαστε σκουπιδιάρηδες και αυτοί οι συλλέκτες σκουπιδιών – δηλαδή εμείς παράγουμε τα σκουπίδια κι αυτοί τα συλλέγουν για να μας κάνουν καλύτερους. Η δημιουργικότητα λοιπόν δεν έχει να κάνει μόνο με την τέχνη.
Έπειτα, δεν ισορροπείς με μία μόνο εργασία, εννοώ και βιοποριστικά, με αποτέλεσμα όταν ας πούμε πέσεις βιοποριστικά να εκπίπτουν όλα, η αξιοπρέπεια… Μπαίνεις σε μία διαδικασία μίζερη ενώ ο άνθρωπος είναι γεννημένος για την πολυτέλεια. Όταν το λέω αυτό, για να μην με παρεξηγήσουν, το λέω δη-μι-ουρ-γι-κά. Ακόμα και το πώς στέκεσαι στη ζωή και το πώς αντιλαμβάνεσαι την καθημερινότητα κι αν μπαίνεις στη διαδικασία να πεις, κι αυτό είναι δημιουργικότητα.
-Οπότε τώρα ένας από τους τομείς στους οποίους είσαι δημιουργικός είναι η μουσική ξανά με αυτό τον καινούργιο δίσκο. Θες να μας μιλήσεις γι’ αυτόν; Πώς προέκυψε;
Να σου πω το εξής: Εγώ ήμουν πάρα πολύ φίλος και συνεργάτης και συνάδελφος με τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα. Ήταν ένας άνθρωπος που πορευτήκαμε μαζί στη ζωή ανταλλάσσοντας ιδέες, απόψεις περί του τραγουδιού, περί της ζωής, της τέχνης, της ιδεολογίας. Μέσα στην παρέα αυτή ήτανε και ο Ισαάκ ο Σούσης, του οποίου έλεγα συνεχώς «γράψε μου κάνα τραγούδι, γράψε μου» γιατί τα περισσότερα και μεγάλα τραγούδια που έχει κάνει ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας είναι σε στίχους του Ισαάκ Σούση. Πάντα έλεγα «δώστε μου, που εμένα δεν με παίρνουν και πολύ σοβαρά στη μουσική». Συνεργαζόμασταν τότε με τον Λαυρέντη το 2008- 2009 και ο Ισαάκ μου έδινε σιγά σιγά στιχάκια, – στιχουργήματα μάλλον! γιατί είναι ποιήματα τα αποτελέσματα.
-Έχουμε μεγάλους ποιητές στη στιχουργική στην Ελλάδα…
Έχουμε πολύ μεγάλους ποιητές στην Ελλάδα. Δηλαδή ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Άκης Πάνου, ακόμη κι ο Μουσαφίρης, όλοι αυτοί υποτιμήθηκαν. Τρομερά εμπνευσμένα άτομα και τα ποιήματα τους είναι σε παγκόσμιο επίπεδο υψηλά. Εμένα ο Γιάννης Ρίτσος μου είπε ότι αυτά που εκφράζει η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου σε ένα τετράστιχο ο ίδιος θα χρειαζόταν δύο σελίδες. Θέλω να πω, αυτοί είναι μεγάλοι ποιητές και την ανέβασαν την ελληνική σκέψη, κάναν τους ανθρώπους να ψυχαγωγούνται, να διασκεδάζουν, να σκέφτονται, να πονάνε, να κλαίνε με τα τραγούδια τους.
-Οπότε, τι έγινε με τους στίχους του Ισαάκ Σούση;
Στην αρχή δεν του πολυάρεσε του Ισαάκ ο τρόπος που μελοποιούσα εγώ τα τραγούδια. Δέχτηκα την κριτική του, και άλλαξα. Η αλήθεια είναι ότι μερικές φορές εγώ έχω πλατειάσει, σκέφτομαι μουσικά και δεν σκέφτομαι πώς να αναδειχθεί η λέξη. Ο στίχος, όπως κι η ζωή, είναι ένα μάθημα καθημερινό. Εγώ όταν συνθέτω κάτι μετά το ξανακούω, το διορθώνω, λέω «να σε αυτό είχε δίκιο ο Ισαάκ».
Τα ‘χα σε ντέμο και κάποιες παρτιτούρες και την περίοδο του κόβιντ, πήγαινα στο στούντιο και τα επεξεργαζόμουν με φίλους εξαιρετικούς μουσικούς κι έκανα αυτό το πολυσυμμετοχικό από άποψη τραγουδιστών άλμπουμ. Ο Μακεδόνας λέει τρία τραγούδα τα οποία αγαπώ πάρα πολύ, ο Ανδρεάτος λέει ένα άλλο λαϊκότερο, ένα πιο ροκ ο Δημητριάδης, η Λαμπρινή Καρακώστα λέει κάτι εξαιρετικό, έχουμε την πρώτη εμφάνιση της Ισιδώρας μετά από πολλά χρόνια, της συμβίας μου, λέει το το Μαύρο Μαρκαδόρο, τα Κίτρινα Ποδήλατα λένε εξαιρετικά τους Φίλους το οποίο το πήραν και το ενορχήστρωσαν με δικό τους τρόπο.
Κώστας Μακεδόνας – Έγινε Η Αγάπη Δίκη (Official Audio Release)
Βρείτε το άλμπουμ “Μαύρος Μαρκαδόρος” εδώ: https://GiannisZouganelis.lnk.to/MavrosMarkadoros Μουσική: Γιάννης Ζουγανέλης Στίχοι: Ισαάκ Σούσης Μουσική Παραγωγή: Γιάννης Ζουγανέλης Ενορχήστρωση: Θαλής Τριανταφύλλου, Γιάννης Ζουγανέλης Πιάνο, Πλήκτρα, Programming: Θαλής Τριανταφύλλου Κιθάρα, Κρουστά, Πιάνο: Γιάννης Ζουγανέλης Φλάουτο, Σαξόφωνο: Αλέξανδρος Ζουγανέλης Μπουζούκι: Νίκος Τατασόπουλος Βιολί: Alfred Sthuni Πλήκτρα: Ανδρέας Αποστόλου Ταραμπούκα: Φίλιππος Βασιλόπουλος Μπάσο: Βαγγέλης
-Και τραγουδάς και εσύ…
Ναι τρία τραγούδια που λέω εγώ τα έβαλα στο τέλος. Είναι πιο ροκ αλλά είδα ότι κι ο κόσμος τα αγάπησε, βλέπω τα κατεβάσματα στο Spotify. Το λέω αυτό όχι από ματαιοδοξία απλά κάνω τη διευκρίνιση. Για 15 μέρες ήταν πρώτο στην Ελλάδα στο έντεχνο και κυκλοφορεί, και σε cd και είμαι πολύ χαρούμενος. Αγαπώ αυτά τα τραγούδια γιατί είναι διαχρονικά, εννοώ από την πλευρά του στίχου.
Κάποτε ο Μάνος Χατζιδάκις… (παρένθεση: του οφείλω ένα μεγάλος μέρος της σκέψης μου και της μουσικότητας μου, όταν με πολλή αγάπη με προσέγγιζε πάντα κι εγώ με τρομερό σεβασμό και υποκλίσεις συνεχείς γιατί πιστεύω ότι αν δεν ήταν ο Χατζιδάκις και τόσοι άλλοι άνθρωποι η Ελλάδα θα ήταν τελείως διαφορετική σε ήχο και σε εικόνα και σε αντιλήψεις, κλείνει η παρένθεση).
Γιάννης Ζουγανέλης – Οι Αμαρτίες (Official Audio Release)
No Description
-Πριν μας πεις τι σου είχε πει ο Χατζιδάκις, να σε ρωτήσω, αληθεύει ότι τον γνώρισες όταν ήσουν ακόμα πολύ μικρός;
Ναι, εγώ ξεκίνησα πιτσιρικάς, όταν λεώ πιτσιρικάς 15 χρονών. Στη Μεταπολίτευση έγραψα τη «Λαϊκή Ανθολογία Βάρναλη». Σκέψου, αυτός ο μεγάλος συνθέτης με πήρε και μου είπε να βρεθούμε και μου είπε για τη Λαϊκή Ανθολογία Βάρναλη κι έτσι γνωριστήκαμε. Μετά μου λέει θα μου φέρνεις ό,τι γράφεις. Και του πήγαινα. Κάποια στιγμή μου λέει «Γιάννη, είναι ωραία αυτά που γράφεις άκου όμως μια διαφορά, δεν στην λέω για τη διαφοροποίηση, ούτε συγκριτικά. Πρέπει να φτιάχνεις για το μέλλον».
Εκείνη τη περίοδο, ο Χατζιδάκις έκανε τα Παράλογα, τραγουδούσε ο Σαββόπουλος, η Φαραντούρη, η Μελίνα Μερκούρη – σε στίχους του Γκάτσου. Κι εγώ του είχα πάει τότε μια δουλειά που είχα κάνει και μου λέει «ωραία είναι, αλλά εσύ Γιάννη σκέφτεσαι για το παρόν, να εγώ τώρα που γράφω με τον Γκάτσο εγώ σκέφτομαι και δημιουργώ για το μέλλον». Αυτή η κουβέντα ήταν καθοριστική για μένα.
Δεν ξέρω αν το έκανα ποτέ, γιατί πάντα με απασχολούσε, κι ακόμα με απασχολεί το παρόν. Έχω όμως κάνει και πράγματα που δεν εκκινούσαν απ’ το παρόν, ας πούμε όλα τα οργανικά μου κομμάτια.
-Ο νέος δίσκος επικοινωνήθηκε στο ραδιόφωνο; Έχω την αίσθηση πως όχι…
Αγαπώ το ραδιόφωνο, αλλά το ραδιόφωνο περνά μια τεράστια κρίση, δεν ξέρω αν εσύ το έχεις πάρει χαμπάρι στη Χαλκδική, αλλά στην Αθήνα υπάρχει εμπάθεια. Παίζουν τα ίδια και τα ίδια κι έχουν άποψη οι παραγωγοί για το τι είναι καλό και τι δεν είναι καλό και λένε συνεχώς ότι δεν γράφονται καλά νέα πράγματα. Όχι. Γράφονται εξαιρετικά πράγματα τώρα σε όλα τα είδη της μουσικής, αλλά δεν παίζονται. Ό,τι δεν επικοινωνείται, -όχι μόνο στην τέχνη σε οτιδήποτε ένας μαραγκός αν φτιάξει μια τρομερή καρέκλα και δεν πουληθεί- δεν υπάρχει. Πόσο μάλλον η τέχνη που είναι από τη φύση της εμπορική διότι αν δεν είναι εμπορική η τέχνη δεν υπάρχει. Και λέμε αυτά τα συμπλεγματικά, εμπορικό κτλ του κώλου. Ο πιο εμπορικός συνθέτης είναι ο Μπαχ, ο Μότσαρτ, ο Μπετόβεν, ο πιο εμπορικός συγγραφέας είναι ο Σέξπηρ.
Γεράσιμος Ανδρεάτος – Έχεις Ξεχάσει Ν’ Αγαπάς (Official Audio Release)
Βρείτε το άλμπουμ “Μαύρος Μαρκαδόρος” εδώ: https://GiannisZouganelis.lnk.to/MavrosMarkadoros Μουσική: Γιάννης Ζουγανέλης Στίχοι: Ισαάκ Σούσης Μουσική Παραγωγή: Γιάννης Ζουγανέλης Ενορχήστρωση: Θαλής Τριανταφύλλου, Γιάννης Ζουγανέλης Πιάνο, Πλήκτρα, Programming: Θαλής Τριανταφύλλου Κιθάρα, Κρουστά, Πιάνο: Γιάννης Ζουγανέλης Φλάουτο, Σαξόφωνο: Αλέξανδρος Ζουγανέλης Μπουζούκι: Νίκος Τατασόπουλος Βιολί: Alfred Sthuni Πλήκτρα: Ανδρέας Αποστόλου Ταραμπούκα: Φίλιππος Βασιλόπουλος Μπάσο: Βαγγέλης
-Αυτό με το ραδιόφωνο που είπες, ότι οι παραγωγοί έχουν άποψη, εγώ πίστευα ότι ακριβώς το αντίθετο είναι το πρόβλημα, ότι υπάρχουν όλο playlist και ότι δεν μπορούν να βάζουν αυτοί…
Μα τις playlist τις δημιουργούν οι παραγωγοί. Είναι κακό αυτό που συμβαίνει, και το λέω με αγάπη, γιατί ναι με ποιο δικαίωμα η ΕΡΤ έχει playlist; Ένα ίδρυμα που λειτουργεί με τη φορολογία των Ελλήνων; Για ποιο λόγο; Και πηγαίνω εγώ με μια θητεία, ξέρεις είναι το εκατοστό μου cd αυτό, κι εκτός από τις συμμετοχές, εκτός από αυτά που έχω κάνει στην Ευρώπη. Τα λέω μόνος μου αφού δεν τα λέει κανείς άλλος.
-Οι περισσότεροι μένουν στην κωμική σου πλευρά…
Μπορεί να γελάνε μαζί του και το χαίρομαι γι’ αυτά που δημιουργώ στην κωμικότητα – ό,τι πιο σοβαρό υπάρχει στη ζωή είναι η κωμικότητα. Μπορεί να γελάνε μαζί μου γι’ αυτά που πράττω στην κωμικότητα… να τώρα εμφανίζομαι στη Θεσσαλονίκη, η αποδοχή είναι τέτοια που ντρέπομαι και λέω αν αξίζω αυτό που βλέπω καθημερινά, αυτή την αποδοχή και την αγάπη.
Όμως είμαι πολυδιαστατικός και δεν περνάει η πολυδιάσταση. Θέλουν ένα πράγμα μόνο να κάνεις. Αυτό.
Να σου πω ένα άλλο πράγμα, στην Ελλάδα υπάρχει τρομερή νεκρολαγνεία. Με το Σάκη Μπουλά είχαμε δημιουργήσει ένα εξαιρετικό, κατά την άποψη μου, cd (είχε βγει και βινύλιο) την «Έκθεση Ιδεών». Αυτός είχε γράψει τους στίχους, εγώ έγραψα τη μουσική και τραγουδάγαμε μαζί. Πολύ αγαπημένο πράγμα πολύ ερωτικό. Για τη φιλία, γιατί έρωτας είναι όλο αυτό που συμβαίνει στην καθημερινότητα, ο τρόπος που κοιτάς τα πράγματα.
Μη στα πολυλογώ, ο Σάκης έφυγε απ’ τη ζωή… Κι ενώ δεν είχε δώσει σχεδόν κανείς σημασία σ’ αυτό το cd, όταν πέθανε το έπαιζαν παντού και έκαναν συνεχώς αφιερώματα σε όλη τη Ελλάδα. Ε, δεν είναι μαλακία αυτό το πράγμα; Είναι δυνατόν να πουλάς το θάνατο και να μην αποκαλύπτεις το ειδικό βάρος των ανθρώπων την ώρα που δημιουργούν; Όποιοι και να ‘ναι, όχι μόνο καλλιτέχνες, διανοούμενοι, καθημερινοί άνθρωποι που δημιουργούν πολλά πράγματα, κι αφήνουν παρακαταθήκη αυτά που μας έχουν παραδώσει και πρέπει να τα εξελίξουμε.
Έτσι τώρα, το πιστεύω πάρα πολύ αυτό το cd, τον Μαύρο Μαρκαδόρο. Κι έχω γράψει πολλά τραγούδια τελευταία. Θα τα εκδίδω πλέον τα τραγούδια μου όλα, νιώθω υποχρέωση στους στιχουργούς που με εμπιστεύτηκαν, στους συνεργάτες, και στον εαυτό μου.
-Μια τελευταία ερώτηση. Η επιστροφή της Ισιδώρας Σιδέρη στη δισκογραφία είναι κάτι σημαντικό. Πώς το βίωσες εσύ;
Η Ισιδώρα είναι μια ιέρεια στον τρόπο που αντιμετώπισε το τραγούδι. Συνεργάτιδα του Χατζιδάκι με τραγούδια που επέλεγε η ίδια, δεν χαρίστηκε στην επικοινωνία του lifestyle, αποσύρθηκε γιατί δεν μπορούσε να… ήταν ασυμβίβαστη. Και τι σημαίνει ασυμβίβαστη; Ο ασυμβίβαστος είναι αυτός που δεν μπορεί να συμμετέχει σε συμβάσεις.
Όταν κάνεις μια σύμβαση με μια εταιρεία και σου λέει θα πας στο πρωινάδικο, θα πας κι εκεί κι αλλού…, αυτή δεν μπορούσε να τα κάνει. Είμαστε συμβιβασμένοι για να υπάρξουμε και πρέπει να συμβιβαζόμαστε, δυστυχώς. Ουσιαστικά δεν αποσύρθηκε, δηλαδή κάνουμε πράγματα ασχολείται με την παραγωγή. Έχω και δικό μου label. Ο Μαύρος Μαρκαδόρος βγήκε μεν απ’ τη Μίνος άλλα είναι δικιά μου παραγωγή. Και το έχω προσφέρει πολλές φορές, το label έχει εκδώσει πάρα πολλά καινούργιους και αυτά και έχω κάνει και πανεπιστημιακές μουσικές έρευνες γιατί οι τέχνες δεν είναι μόνο διασκέδαση, ψυχαγωγία και επικοινωνία είναι και έρευνα. Παλιότερα που είχα την πολυτέλεια χρηματοδοτούσα και νέους, τώρα μπορεί να μου φέρει κάποιος μια παραγωγή και να τον βοηθήσω να βγει και ραδιοφωνικά και σε cd γιατί πιστεύω όπως σου είπα, στο προϊόν.
Η Ισιδώρα λοιπόν, όποτε τη χρειαζόμουνα ήταν δίπλα μου. Είχα κάνει ένα δίσκο πριν χρόνια σε στίχους του Γεωργουσόπουλου, λατρεμένο – δεν το άκουσε ποτέ κανείς, μόνο εγώ τ’ ακούω! Και τώρα επέμενε και τραγούδησε. Η αισθαντικότητα της Ισιδώρας και η ερμηνεία της έχουν κάτι που δεν το πέτυχα ποτέ στη ζωή μου. Η Ισιδώρα βέβαια έχει και το εξής: εκφράστηκε πολύ μέσα από την κόρη μας και είναι σαν να ζει το τραγούδι ξανά. Είναι ένα κόσμημα.
Ισιδώρα Σιδέρη – Μάτια Από Κάρβουνο (Official Audio Release)
No Description
