Άρης Δημοκίδης
Από σήμερα Πέμπτη 4/4 ξεκινούν στην Αθήνα οι προβολές του ντοκιμαντέρ «Λεσβία» στο Τριανόν (Πέμπτη και Δευτέρα: 20:30, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, Τρίτη, Τετάρτη: 19:00 -20:30 -22:00).
Το είδα πριν λίγες εβδομάδες στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, και το βρήκα όχι μόνο πολύ ενδιαφέρον αλλά και εξαιρετικά καλοφτιαγμένο. Μίλησα με τη σκηνοθέτιδα Τζέλη Χατζηδημητρίου με αφορμή τις προβολές στο Τριανόν.
Ιδού το τρέιλερ:
lesvia trailer
Since the 1970s, lesbians from around the world have been drawn to the island of Lesvos, birthplace of the ancient Greek poet Sappho. When they find paradise in a local village and carve out their own lesbian community, tensions simmer with the local residents.
Αρχικά, τη ρώτησα πώς αποφάσισε να φτιάξει αυτό το ντοκιμαντέρ.
«Γύρω στα τέλη του 2000, πρόσεξα μια αλλαγή στον κόσμο που ερχότανε στην Ερεσό, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Σαν να άρχιζε να χάνεται το πνεύμα της κοινότητας που είχαμε χτίσει τα προηγούμενα χρόνια. Είχα συνηθίσει να παρατηρώ τις αλλαγές στην κοινωνία και ο τρόπος που είχα για να το εκφράσω, ήταν μέσα από τη φωτογραφία και τα φωτογραφικά λευκώματα που εξέδιδα.
Για παράδειγμα στο «39 Καφενεία κι ένα Κουρείο» ή στο «Σπίτια του ΄30, μοντέρνα αρχιτεκτονική στη προπολεμική Αθήνα», πρόλαβα να καταγράψω χώρους και συνήθειες που μέσα σε ελάχιστο χρόνο έπαψαν να υπάρχουν. Σαν να είχα έναν εσωτερικό σεισμογράφο που με προειδοποιούσε για το επερχόμενο τέλος εποχής.
Αυτό με κινητοποίησε και στην περίπτωση της Ερεσού. Όταν ξεκίνησα, ήξερα μόνο πως ήθελα να κρατήσω ζωντανή την ιστορία μας, να μην ξεχαστεί όλο αυτό που ζήσαμε και που τα οφέλη του απολαμβάνει τώρα ο καινούργιος κόσμος που έρχεται. Όταν δεν γνωρίζεις την ιστορία σου είσαι έρμαιο της δημαγωγίας, του λαϊκισμού και της ρητορείας του κάθε επιτήδειου.
Επίσης, τα θεωρείς όλα δεδομένα, σαν να έπεσαν από τον ουρανό. Αλλά δεν είναι έτσι, πριν από εσένα κάποια άλλα άτομα πάλεψαν και ίσως έδωσαν τη ζωή τους για να νομίζεις τώρα εσύ πως είσαι ισότιμο μέλος αυτής της κοινωνίας, πως σε συμπεριλαμβάνει, όπως είναι της μόδας να λέμε τώρα. ‘Έτσι άρχισα να παίρνω τις πρώτες συνεντεύξεις από τις λεσβίες που ερχότανε στην Ερεσό και να καταγράφω τα βιώματά τους, με κινούμενη εικόνα πιά.
-Έχει ξαναγίνει κάποιο ντοκιμαντέρ για τη λεσβιακή πλευρά της Λέσβου;
Όχι που να γνωρίζω. Η παρουσία των λεσβιών μάλιστα, δεν αναφέρεται σε κανέναν ταξιδιωτικό οδηγό για το νησί. Η πρώτη φορά που έγινε εκτενής αναφορά, ήταν από εμένα όταν εξέδωσα με δική μου χρηματοδότηση τον οδηγό A girl’s guide to Lesbos. Δεν είμασταν υπερήφανοι, αλλάξαμε ακόμα και το όνομα του νησιού σε Μυτιλήνη, για να μπερδεύονται οι πολιτικοί! Ούτε για τη Σαπφώ θέλουμε να ξέρουμε, γιατί αυτή είναι η αφορμή που το όνομα του νησιού συνδέθηκε με τη γυναικεία ομοφυλοφιλία.
Δεν ξέρω εάν είναι καλύτερα να μην αναφέρονται σε εκείνη και την παρουσία λεσβιών στην Ερεσό ή να προσπαθούν να μετατρέψουν το νησί σε κέντρο ΛΟΑΤΚΙ τουρισμού, χρησιμοποιώντας και την καημένη τη Σαπφώ, χωρίς να ξέρουν τίποτα, ούτε για τη κοινότητα, ούτε για τις διαφορές που υπάρχουν κάτω από την ονομασία queer και φυσικά προσπαθώντας να προωθήσουν τη Σαπφώ ως ποιήτρια και μόνο, όχι ως γυναίκα που αγαπούσε γυναίκες.
Βλέπετε, η ζωή είναι πάντα πιο περίπλοκη απ’ ό,τι νομίζουμε κι όταν ακούγεται μια «καλή» είδηση για μας, πρέπει να είσαι πάντα επιφυλακτική γιατί δεν ξέρεις τι κρύβεται από κάτω. Πώς δηλαδή θέλουν να σε χρησιμοποιήσουν εσένα, την ιστορία σου, το όνομα της Σαπφούς. Είμαστε trendy για κάποιους τώρα και αυτό για μένα είναι χειρότερο από το να προσποιούνται πως δεν υπάρχουμε.
Ένας από τους λόγους που έκανα το ντοκιμαντέρ, ήταν κι αυτός, να ειπωθεί η ιστορία από μία λεσβία που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λέσβο, όχι από τον πρώτο περαστικό που θέλει να εκμεταλλευτεί την ύπαρξή μας.
-Μπλέκετε πολύ ωραία την προσωπική σας ιστορία με την αφήγηση της συλλογικής ιστορίας. Θέλετε να μας πείτε λίγο για τη διπλή σας ταυτότητα, ως λεσβία που μεγάλωσε στη Λέσβο;
Το να μεγαλώνω στη Λέσβο τη δεκαετία του ’80 δεν ήταν και η καλύτερη συνθήκη. Αλλά εγώ στα 18 μου ανακάλυψα την Ερεσό κι έναν ολόδικό μου, χαρούμενο, απενοχοποιημένο, ελεύθερο, αισθησιακό κόσμο με λεσβίες από όλο τον κόσμο. Ίσως εάν δεν είχα πάει τότε κατά τύχη στην Ερεσό, να είχα πέσει σε κατάθλιψη, ή δεν ξέρω τι. Όμως το να βλέπω αυτές τις γυμνές γυναίκες, τόσο άνετες, τόσο τρυφερές μεταξύ τους, με έπεισε πως η ζωή μπορεί να είναι κι αλλιώς. Πως έχω το δικαίωμα στη ζωή που θέλω, άσχετα από το τί θεωρεί η κοινωνία και η οικογένεια. Μαζί τους βίωσα για πρώτη φορά την αποδοχή, τη χαρά του να ερωτεύεσαι χωρίς το μαύρο σύννεφο του «δεν πρέπει» από πάνω σου.
Ήταν ένας παράδεισος. Η Λέσβος εξαφανιζότανε στην Ερεσό, ο κόσμος όλος έσβηνε και μέναμε μόνο εμείς με τον δικό μας κόσμο που μας χωρούσε και μας αγκάλιαζε. Με τις φωτιές κάθε βράδυ στη παραλία, τους έρωτες, τη γύμνια μας, ανακαλύπτοντας τη ζωή, μαθαίνοντας για τη ζωή στις άλλες χώρες, μαθαίνοντας το σώμα μας, μιλώντας ξένες γλώσσες. Ήσουν στην άκρη της γης, αλλά γυναίκες από παντού ήταν εκεί, κι η παραλία μας μετατρεπόταν στο κέντρο όλου του κόσμου. Μοναδική εμπειρία που δεν συγκρίνεται με όλη την πληροφορία και τη σύνδεση που φέρνει σήμερα το διαδίκτυο και που νομίζουμε πως επικοινωνούμε γιατί ανταλλάσσουμε φατσούλες και χεράκια. Αυτή ήταν αληθινή ζωή, αληθινή επαφή που μπορούσε να αλλάξει τις ζωές μας και να μας μεταμορφώσει.
Στην Ερεσό με ξέρανε σαν Μυτιληνιά. Εκεί κι από το διπλανό χωριό να είσαι, ξένος θεωρείσαι. Δεν λέγανε μπροστά μου αυτά που έλεγαν πίσω από τη πλάτη των ξένων λεσβιών. Υπήρχε ένα είδος μυστικής συμφωνίας, εγώ μετέφραζα στα μαγαζιά για να παραγγείλουν τα κορίτσια, κάναμε πλάκες, αλλά με τίποτα δεν με συγκατέλεγαν στη κατηγορία λεσβία. Σαν να έβλεπαν και να μην ήθελαν να το δούνε, ακριβώς όπως συνέβαινε για χρόνια μέσα στις οικογένειές μας. Κι εγώ, δεν τους το έλεγα, γιατί είχα ανάγκη να με αγαπούν, να μην χρειάζεται να υπερασπιστώ και εκεί τις επιλογές μου. Μετά τα πράγματα άλλαξαν, όταν γίναμε πολλές άλλαξε γενικότερα η αντιμετώπισή τους, είμασταν πια πελάτισσες.
Στην υπόλοιπη Λέσβο όμως, στο χωριό απ’ όπου κατάγομαι ή στη Μυτιλήνη, η λέξη λεσβία ακουγότανε μόνο σαν βρισιά πίσω από τη πλάτη μου, στα κουτσομπολιά, κι ούτε καν λεσβία, ανώμαλη. Ευτυχώς είχα μαζί μου την οικογένειά μου, που μπορεί να στεναχωριότανε που δεν θα εύρισκα ένα καλό παιδί να παντρευτώ και να εξασφαλιστώ, αλλά δεν με εκβίασαν συναισθηματικά ή οικονομικά, δεν με απέρριψαν ποτέ. Αυτή ήταν μεγάλη τύχη για μένα, μια που το είχα αποκαλύψει στους δικούς μου από εκείνη την πρώτη φορά στην Ερεσό. Τη δύναμη να το κάνω, νομίζω τη βρήκα από αυτό που έζησα στην Ερεσό, γιατί εκεί αισθάνθηκα για πρώτη φορά πως δεν έχω τίποτα μεμπτό και κατακριτέο.
-Μου άρεσε το ότι δεν αποσιωπήσατε την ενίοτε κακή συμπεριφορά των τουριστριών, και ότι είδατε με σχετική κατανόηση τη στάση των ντόπιων. Επιπλέον είχατε και αυτήν την «άλλη» πλευρά, τους ντόπιους δηλαδή να μιλούν. Πώς το αποφασίσατε;
Μία από τις αιτίες του φανατισμού, είναι η μονομερής γνώση της ιστορίας. Ακούς μόνο αυτό που θες να ακούσεις, πείθεσαι κι όποιος δεν συμφωνεί μαζί σου, είναι εχθρός σου. Στην αρχή αυτό που ήθελα, ήταν να καταγράψω το πώς εμείς νοιώθαμε.
Αλλά στις κουβέντες μας πάντα αναφερότανε οι ντόπιοι, τα πρώτα μαγαζιά που τρώγαμε, κάποιοι που μας κυνηγούσαν, άλλοι που ήταν συγκαταβατικοί. Γεννήθηκε αναπόφευκτα αυτή η συνομιλία που υπάρχει στην ταινία, γιατί αυτό συνέβη και στην πραγματικότητα. Ήταν αδύνατον να αφήσω έξω από την ταινία τους ντόπιους, γιατί δεν θα έλεγα όλη την ιστορία, θα έφτιαχνα ένα νοσταλγικό παραμύθι για το τι είχαμε, τι χάσαμε κι όλα αυτά. Ή μια επιθετική ιστορία. Όμως αυτή η σχέση εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια και είμασταν όλοι πρωταγωνιστές, όχι μόνο οι λεσβίες. Ύστερα από τόσα χρόνια, μπορούσα πια να δω κι εγώ αποστασιοποιημένα την επανάστασή μας.
Αν δεν είχα μιλήσει με τους ντόπιους δεν θα μας είχα δει με άλλα μάτια, θα έμενα με την ωραιοποιημένη, νοσταλγική φαντασίωση του τι υπήρξε. Η κουβέντα μαζί τους ήταν που μου άνοιξε τα μάτια, που με έκανε να αναθεωρήσω, να πονέσω, αλλά τελικά να ανοίξω την καρδιά μου και το μυαλό μου. Είδα πώς μας έβλεπαν κι αυτό με πλήγωνε. Δεν ήταν καθόλου εύκολο, όμως εγώ είμαι μια λεσβία από τη Λέσβο, κι αν δεν το έκανα εγώ που ισορροπώ τόσα χρόνια ανάμεσα στις δύο αυτές κοινότητες, ποιος θα το έκανε; Είχα την εμπιστοσύνη και των δύο πλευρών, γιατί η κάθε μια με αναγνώριζε σαν μέλος της. Έτσι, αρχίσαμε να μιλάμε, σαν να μην υπήρχε η κάμερα, την άφηνα στο τριπόδι και τους άκουγα να μου λένε αυτά που σκεφτότανε για μας, πώς ήταν στην αρχή, τι έγινε μετά, γιατί άλλαξαν. Μερικές φορές κόμπλαρα και δεν ήξερα τι να πω, άλλες κουβεντιάζαμε σαν να μην είμαι λεσβία αλλά σαν να είμαι μια από αυτούς. Στο τέλος έκανα πραγματικές φιλίες μέσα από αυτές τις κουβέντες και μπόρεσα να ενώσω επιτέλους τις δυο μου ταυτότητες!
-Πώς «στήσατε» το φιλμ; Πόσο κράτησαν τα γυρίσματα; Πώς συγκεντρώσατε όλο αυτό το σπουδαίο αρχειακό υλικό;
Ξεκίνησα το 2011 με μια handycam και ένα μικροφωνάκι, Δεν ήξερα τι θα κάνω. Είχα σπουδάσει κινηματογράφο αλλά είχα αφοσιωθεί στη φωτογραφία και το γράψιμο, μια που διεύθυνση φωτογραφίας δεν ήταν «γυναικεία» δουλειά σύμφωνα με τους Έλληνες ειδήμονες του χώρου. Ήταν μια βουτιά στο κενό να ξεκινήσω να παίρνω συνεντεύξεις, αλλά πολύ περισσότερο να απαθανατίζω την Ερεσό σε κινούμενη εικόνα. Χρειάστηκε να τα μάθω όλα από την αρχή, κι όλα γινότανε ταυτόχρονα. Έτρεχα να προλάβω να μιλήσω με τις γυναίκες, σταματούσα να κινηματογραφήσω τα κύματα, ξεχνούσα να πατήσω rec, και πάλι από την αρχή. Εγώ και η ταινία προχωρήσαμε μαζί, μεγαλώσαμε παρέα.
Δεν ήξερα όμως πως όλο αυτό θα γίνει ντοκιμαντέρ, ούτε φυσικά μεγάλου μήκους. Αυτό βγήκε στη πορεία, όταν άρχισαν να μαζεύονται οι συνεντεύξεις. Το αρχειακό υλικό το χρωστάω σε όλες αυτές τις λεσβίες που ήθελαν να μοιραστούν τις ιστορίες και τις αναμνήσεις τους μαζί μας. Τίποτα δεν θα μπορούσα να έχω κάνει χωρίς αυτές. Δεν ήταν εύκολο φυσικά. Άρχισα να ζητάω από τις φίλες μου πρώτα, μετά η μία με έστελνε στην άλλη, ξαναβρήκαμε επαφές που είχαμε χάσει για χρόνια, κινητοποιηθήκαμε μαζικά. Το υλικό ήταν αναλογικό, έπρεπε να σκαναριστεί, αρκετές φωτογραφίες είχαν χαλάσει, τα αρχεία βίντεο δεν εύρισκαν μετατροπέα σε ψηφιακή μορφή, άλλα υλικά ήταν σε κούτες ξεχασμένες σε κάποιο πατάρι σε μια ξένη χώρα. Σκάψαμε πίσω στο παρελθόν μας, θυμηθήκαμε, νοσταλγήσαμε.
Ύστερα έπρεπε να πάρω όσες περισσότερες άδειες δημοσίευσης μπορούσα, να βρω τρόπο να κρύψω επίμαχα σημεία και πρόσωπα μια που στις περισσότερες εικόνες είμαστε όλες γυμνές. Να βρω υλικό για το φεμινιστικό κίνημα. Και μόνο που το σκέφτομαι, απορώ πώς δεν τα παράτησα. Άλλαζα αρχειακό υλικό και μόνταρα ξανά μέχρι και μετά την επεξεργασία των πλάνων, όταν πιά οι υπόλοιποι θεωρούσαν ότι είχε κλείσει η ταινία.
Είναι πραγματικά συγκινητικό να βλέπεις το πόσο σημαντική υπήρξε για τόσες γυναίκες η Ερεσός. Όλες ήθελαν να είναι μέρος της ταινίας κι επειδή χώρεσε μόνο το 1% του υλικού που έχω μαζέψει, αποφάσισα να δημιουργήσω ένα διαδικτυακό αρχείο με όλες τις συνεντεύξεις και πολλές ακόμα που θα πάρουμε, για να μπορέσουν όσο γίνεται περισσότερες γυναίκες να μοιραστούν την εμπειρία τους από τα χρόνια και τον τόπο που μας άλλαξε τη ζωή. Και φυσικά θα συνεχίσουμε να μιλάμε με τους ντόπιους, γιατί τίποτα αληθινό δεν υπάρχει όταν το βλέπεις μόνο από τη μία πλευρά. Θα ήθελα να έχουν χώρο όλοι οι πρωταγωνιστές και να αναπτυχθούν καλύτερα οι απόψεις και τα γεγονότα. Στη πραγματικότητα και με το υλικό που υπάρχει τώρα, θα μπορούσα να καλύψω πέντε ωριαίες εκπομπές, που θα βοηθούσαν να καταλάβουμε όλοι καλύτερα το μοναδικό αυτό πείραμα της Ερεσού.
-Τι ανακαλύψατε φτιάχνοντας το ντοκιμαντέρ που δεν γνωρίζατε και σας προκάλεσε έκπληξη;
Όλα ήταν μια ανακάλυψη, ακόμα και το πώς να κάνω τη ταινία. Δεν ξέρω εάν ήταν έκπληξη, αλλά ήταν σίγουρα μεγάλωμα, ωρίμανση, ψυχοθεραπεία. Ένοιωσα έντονα τι σημαίνει η Ερεσός για μας τις λεσβίες και συγκινήθηκα απ’ την αρχή. Γνώρισα πολλές ακόμα γυναίκες που μοιράστηκαν τις ιστορίες τους και το αρχείο τους μαζί μου. Το σοκαριστικό ήταν όταν έπαιρνα συνέντευξη από τους ντόπιους και τους άκουγα να λένε πώς ένοιωθαν μαζί μας. Αυτό που για μας ήταν ελευθερία, γι’ αυτούς ήταν προσβολή των ηθών τους, η χαρά μας ήταν κίνδυνος για τις οικογένειές τους, ο έρωτάς μας ντροπή. Πρώτη φορά είχα και τις δύο πλευρές μπροστά μου τόσο καθαρά, πρώτη φορά έκανα αυτή τη σύγκριση και τοποθετήθηκα σε άλλη βάση. Είδα, ένοιωσα τη δική τους πλευρά κι αυτό άλλαξε και τη μετέπειτα ζωή μου, έγινα λιγότερο απόλυτη, απέκτησα κατανόηση για θέματα με τα οποία δεν συμφωνούσα, αλλά αναγνώρισα πως υπάρχουν. Είναι πραγματικά συγκλονιστική αυτή η πρώτη φορά που μπαίνεις στη θέση του άλλου που σε έχει πληγώσει και που δεν συμφωνείς μαζί του, αλλά πια την καταλαβαίνεις. Γι’ αυτό λέω πως μεγάλωσα μαζί με την ταινία και η ταινία άλλαζε όσο άλλαζε και η δική μου οπτική για την Ερεσό, τους ντόπιους, τις λεσβίες. Σταμάτησα τότε για δυο χρόνια να δουλεύω την ταινία, δεν μπορούσα να βρω τρόπο να τα συνταιριάξω, είχα θυμό, είχα πίκρα. Ύστερα κατάλαβα κι έτσι έγινε η ταινία. Ίσως αυτή να ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη, το πώς άλλαξα εγώ.
-Ήταν μια συναρπαστική ιστορία, με τα πάνω και τα κάτω της. Όμως, τι ρόλο πιστεύετε πως παίζουν τελικά τα χρήματα στην αποδοχή της ομοφυλοφιλίας στο νησί;
Κατ’ αρχάς για να μην μπερδευόμαστε, μιλάμε για την Ερεσό, όχι για όλο το νησί. Καμία σχέση δεν έχουν τα άλλα χωριά με την Ερεσό στην επαφή τους με την ομοφυλοφιλία. Άγνωστο θέμα για τους υπόλοιπους.
Χωρίς το καρότο των χρημάτων, θα είχαμε πολύ διαφορετική μεταχείριση. Από αυτό ξεκίνησαν όλα, όχι γιατί μας αγαπούσαν και μας καταλάβαιναν. Ξέρετε, η Ερεσός ανήκε και σχεδόν ανήκει ακόμα, σε ελάχιστες πλούσιες οικογένειες. Ο κόσμος δούλευε στα χωράφια τους για ένα κομμάτι ψωμί. Γι’ αυτό πολλοί μετανάστευσαν, στην Αφρική ιδιαίτερα. Όταν ήρθαμε εμείς, αυτή η δομή της κοινωνίας άρχισε να αλλάζει, γιατί εκεί που ήταν άχρηστα χωράφια κοντά στην αμμουδιά, άρχισαν να χτίζονται ενοικιαζόμενα δωμάτια. Άνοιξαν περισσότερα καφενεία, Οι λεσβίες άρχισαν να αγοράζουν σπίτια ερειπωμένα, να τα φτιάχνουν, βρήκαν δουλειά οι τεχνίτες, οι φτωχές τάξεις σήκωσαν κεφάλι. Αυτό είναι κάτι που εάν δεν ξέρεις την ιστορία του χωριού με τους αρχόντους του, δεν μπορείς να το καταλάβεις. Είμαι υπερήφανη που εμείς βοηθήσαμε να αλλάξει αυτή η σχεδόν φεουδαρχική κοινωνία. Έτσι, σιγά σιγά αγαπηθήκαμε κιόλας. Αναγνώρισαν αυτό που τους προσφέραμε, υπήρξε μια δίκαιη ανταλλαγή. Με τη συμβίωση ήρθε η τριβή, γνωριστήκαμε, πάψαμε να είμαστε το άγνωστο που τρομάζει, αυτές που θα τους κλείσουν τα σπίτια. Είδαν πως είμαστε «κανονικοί άνθρωποι». Δημιουργήθηκαν ανθρώπινες σχέσεις, φιλίες, χωρίς ταμπέλες, κι αυτό είναι πραγματικά μοναδικό. Δεν λέω πως και τώρα δεν μας βλέπουν σαν πελάτες, ιδιαίτερα τον καινούργιο κόσμο που έρχεται, αλλά όλα είναι αλλιώς. Εάν έρθετε μια βόλτα από την Ερεσό, θα δείτε τι εννοώ.
Το πρόβλημα τώρα είναι οι ομάδες νεαρών αγοριών που εκφράζουν βίαια τη βαρεμάρα τους, αδιαφορώντας για την ιστορία που γράψαμε όλοι μαζί και δεν φαίνεται να αποδέχονται την παρουσία λεσβιών στο χωριό. Έχουμε δηλαδή στην Ερεσό, αυτό που συμβαίνει δυστυχώς και στην υπόλοιπη Ελλάδα, το οποίο ελπίζω να μην αναπτυχθεί, γιατί τότε όλοι θα βγούμε χαμένοι. Και βέβαια η απληστία μερικών που ξεπουλάνε ακόμα και τους αρχαιολογικούς χώρους της αρχαίας Ερεσού, που θέλουν να χτίσουν πάνω στην άμμο και γενικότερα να τσιμεντώσουν αυτόν τον υπέροχο τόπο.
Μπορεί τα χρήματα που έφεραν οι λεσβίες να λειτούργησαν σαν Δούρειος Ίππος για την ανοχή και την αποδοχή από μέρους των ντόπιων, αλλά τώρα, τα χρήματα που περιμένουν από τον τουρισμό σημαίνουν την καταστροφή του τόπου που αγαπήσαμε τόσο πολύ.
-Με την νομιμοποίηση των ομόφυλων γάμων αναμένεται να γίνουν πολλοί λεσβιακοί γάμοι στο νησί;
Δεν το γνωρίζω, αλλά φαντάζομαι πως θα το χρησιμοποιήσουν για να φέρουν περισσότερο τουρισμό κι αυτό προσωπικά δεν μου αρέσει. Εμείς είχαμε και έχουμε μια κοινότητα εκεί, δεν είμαστε τουριστικό προϊόν τώρα πιά, έχουμε μια αληθινή ζωή. Οπότε καλοδεχούμενα όλα τα κορίτσια που θέλουν να παντρευτούν με τις ευλογίες της Σαπφούς, αλλά εάν καταντήσουμε σαν τη Σαντορίνη με τους γάμους των Κινέζων, τότε θα έχουμε χάσει τον τόπο μας και θα έχουν πλουτίσει όσοι ποτέ δεν νοιάστηκαν γι’ αυτόν ή για μας. Όλα είναι καλά με μέτρο και συνειδητότητα, έννοιες που έχουν χαθεί στον σύγχρονο κόσμο.
-Πώς νιώθετε που, παρόλα τα προβλήματα που συνεχίζουν να υπάρχουν, η Ελλάδα επιτρέπει πλέον τους ομόφυλους γάμους; Πόσο μακρινό ή απίθανο έμοιαζε στις γυναίκες που πριν πολλές δεκαετίες ένιωθαν πως μόνο στην Ερεσό θα μπορούσαν να είναι ο εαυτός τους;
Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν νόμοι που υποστηρίζουν τις ευάλωτες ομάδες. Όμως οι νόμοι πρέπει και να εφαρμόζονται. Αυτό είναι το δυσκολότερο, γιατί η εφαρμογή τους έγκειται στη διακριτική ευχέρεια των οργάνων της τάξεως και του δικαστικού κλάδου, οι οποίοι αποτελούν μέρος της Ελληνικής κοινωνίας. Εάν δεν αλλάξει η κοινωνία, δεν θα δούμε καμία διαφορά στη ζωή μας. Όπως μπορούμε να δούμε στη καθημερινότητά μας, αυτή η αλλαγή γίνεται με αργότατους ρυθμούς και μερικές φορές πάει αρκετά πίσω πριν κάνει μισό βήμα μπροστά. Οπότε είμαι επιφυλακτική. Χρειάζεται εμείς να αποκτήσουμε γνώση του νόμου και των δικαιωμάτων μας και να μπορούμε να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας, να μην περιμένουμε να μας προστατέψουν οι άλλοι.
Ξέρετε, μερικές φορές σου δημιουργείται η ψευδαίσθηση μέσα από τέτοιους νόμους, πως όντως είσαι κι εσύ ισότιμος πολίτης, και παύεις να είσαι σε επιφυλακή, να αγωνίζεσαι για τα αυτονόητα. Πιστεύεις πως τα κέρδισες, κι εκεί ακριβώς έρχεται η βαθιά σκοταδιστική ελληνική κοινωνία να σου δώσει ένα χαστούκι και να σου θυμίσει πως υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα για να μπορέσεις να ησυχάσεις. Τότε που είμασταν όλες στο φεμινιστικό κίνημα, είμασταν σε επαγρύπνηση, διεκδικούσαμε το δικαίωμά μας για μια ζωή ελεύθερη και αξιοπρεπή. Τον εφησυχασμό φοβάμαι περισσότερο, γιατί δεν νομίζω πως η δική μας κοινωνία είναι ακόμα έτοιμη να αποδεχτεί πραγματικά ένα ομόφυλο ζευγάρι.
***
Οι προβολές στο Τριανόν (από Πέμπτη 4/4): Πέμπτη και Δευτέρα: 20:30 / Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, Τρίτη, Τετάρτη: 19:00 -20:30 -22:00
Δράσεις για την ταινία:
1) Πέμπτη 4 Απριλίου 20:30 – Πρεμιέρα της ταινίας Λεσβία
Μετά την προβολή θα πραγματοποιηθεί Q&A με την Τζέλη Χατζηδημητρίου, σκηνοθέτιδα της ταινίας και την Εύα Στεφανή, σκηνοθέτιδα, ενώ θα ακολουθήσει wine party με dj set από τη Μαριλένα Ορφανού (Dj Loo) και κέρασμα στο φουαγιέ του κινηματογράφου Τριανόν.
2) Δευτέρα 8 Απριλίου 20:30 μετά την προβολή της ταινίας Q&A με την Τζέλη Χατζηδημητρίου, σκηνοθέτιδα της ταινίας και εκπροσώπους της λεσβιακής κοινότητας.
