Βάνα Κράβαρη
Όμορφοι, γελαστοί, flirty και καπνιστές. Οι εικόνες της Natalie Portman και του Paul Mescal να κάνουν τσιγάρο έξω από μια παμπ στο Λονδίνο χαρακτηρίστηκαν από τη Hunter Harris ως «η μεγαλύτερη διαφήμιση για τα τσιγάρα από την εποχή του Mad Men». Ίσως πρόκειται για σύμπτωση, αλλά τελευταία το τσιγάρο (όπως και τα κλασικά, wired ακουστικά) εμφανίζονται σε όλο πιο glamourized πλαίσια από ό,τι είχαμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια, που το τσιγάρο σε μετέτρεπε σε κάτι σαν απομεινάρι μιας παλιάς, κουτής εποχής. Η Dua Lipa στο Glastonbury (αφού είχε δηλώσει πως το έχει κόψει), οι αδελφές Olsen στα work breaks τους, το καστ του The Bear στην πρεμιέρα της τρίτης σεζόν της σειράς στο Λος Άντζελες, η Rosalia σε ραντεβού της με τον Jeremy Allen White… Γενικώς, ούτε ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν έχουμε δει να κρέμεται άγαρμπα από τα χέρια των διάσημων που καθορίζουν το αισθητικό «τώρα».
Οι New York Times είχαν εντοπίσει το θέμα σχεδόν δυο χρόνια πριν, αλλά πρόσφατα ένας συγκεκριμένος μοιρολατρικός ηδονισμός φαίνεται να εξαπλώνεται μεταξύ των νέων, ενισχυμένος από μια αίσθηση νοσταλγίας για λιγότερο μετρημένες εποχές. Ίσως αυτό το «πάμε σε ένα glamourized παρελθόν» να ξεκίνησε από τον Damiano David των Maneskin. Ίσως και όχι. Προχωράμε.
Πάντως σε σελίδες όπως το @cabmate φωτογραφίες της Kate Moss και της Gwyneth Paltrow να παρτάρουν και να καπνίζουν, ζώντας τα ‘90s και καθορίζοντάς τα άθελά τους, κερδίζουν likes και shares, μαρτυρώντας μια νοσταλγία που μυρίζει καπνό και αναπολογητικά λάθη. Μέσα σε αυτά, εικόνες των Αnya Taylor-Joy, Dakota Johnson, Malia Obama, Brad Pitt ή Lily Rose Depp με τα τσιγάρα τους προκαλούν πνευματικές αναδρομές σε προαύλια σχολείων και «κουλ» παιδιά που δημιουργούν παρέες ανταλλάσσοντας αναπτήρες και καπνίζοντας κρυφά.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Σε ορισμένα περιβάλλοντα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα αρχίζουν να αποφεύγονται προς όφελος μιας αναλογικής επιλογής νικοτίνης, που πιθανώς ταιριάζει περισσότερο με την επιθυμία επιστροφής σε μια καθημερινότητα χωρίς οθόνη. Σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, οι καπνιστές ή ατμιστές λαμβάνουν τα μισά matches στις εφαρμογές γνωριμιών σε σχέση με όσους δεν καπνίζουν. Ωστόσο, στην Ελλάδα μη καπνιστές δέχονται την «κακιά συνήθεια» (είναι πολλά παραπάνω από αυτό) ως ένα ντεφό του crush του με το οποίο μπορούν να ζήσουν. Ζούμε στη χώρα που το τσιγάρο μετά το σεξ θεωρείται ακόμα «thing». Όλα αυτά, βέβαια, όταν το Brat είναι το soundtrack του καλοκαιριού και κάνει αρκετές αναφορές σε αυτή την έξη, ενώ η Charli XCX, δείχνει την Chloë Sevigny να καπνίζει στο βίντεο για το 360 και δεν κρύβει την προτίμησή της σε μια πολύ συγκεκριμένη μάρκα τσιγάρων.
Είναι τουλάχιστον ανησυχητικό να βλέπουμε την εμφάνιση μιας τάσης που ρομαντικοποιεί τη νικοτίνη, ιδίως αν λάβουμε υπόψη όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις αυτής της ουσίας που έχουν αναγνωριστεί ευρέως εδώ και χρόνια. Αναρωτιέται κανείς αν αυτή η προβολή θα μπορούσε να είναι η κορυφή του παγόβουνου μιας επιστροφής στη συνήθεια αυτή μεταξύ των νέων.
paul mescal and natalie portman spotted in london pic.twitter.com/3OXAdTQ7mU
— best of paul mescal (@bestofmescal) May 30, 2024
«Από το 2006, συνεχίζεται μια αρνητική τάση στον επιπολασμό της κατανάλωσης καπνού, φτάνοντας στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί από το 1994», αναφέρει στην El Pais η Dr. Karen Ramírez, της Ισπανικής Ένωσης κατά του Καρκίνου (AECC). Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι νέοι δεν είναι απρόσβλητοι από κάθε είδους προώθηση του καπνού στα κοινωνικά δίκτυα, μια επιρροή που μπορεί να οδηγήσει σε εθιστικές συμπεριφορές.
Στη χώρα μας, ο αριθμός καπνιστών παραμένει σταθερός (23% του πληθυσμού) σύμφωνα με την έρευνα που διεξήγαγε η εταιρεία Marc το 2023 για λογαριασμό της Παπαστράτος. Παράλληλα, από τα στατιστικά, φαίνεται πως η Gen Z είναι πολύ πιο επιρρεπείς σε εναλλακτικές επιλογές χρήσης νικοτίνης, όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα, κτλ. Να προσθέσουμε ακόμα πως μια πρόσφατη έκθεση της AECC σημειώνει ότι το 57,2% των νέων πιστεύει ότι το κάπνισμα είναι της μόδας επειδή το κάνουν οι ηθοποιοί, οι streamers ή οι influencers.
View this post on Instagram
Το κάπνισμα δεν αντιμετωπίζεται όπως παλιά. Απαγορεύεται σε κλειστούς χώρους. Δεν διαφημίζεται. Δεν προωθείται. Αλλά αυτό συμβαίνει στο σύμπαν της παραδοσιακής διαφήμισης. Κατά τα άλλα, 2 στις 3 φορές που θα πας στο περίπτερο για τσίχλες μια συμπαθέστατη κοπέλα θα σου προωθήσει μια συσκευή ατμίσματος. Στο Instagram η εικόνα της Dua Lipa στην αγκαλιά του καλού της να ξεφυσά τον καπνό του τσιγάρου της με απόλαυση, θα μπει βαθύτερα στο υποσυνείδητό σου από όσο μπορεί να υπολόγιζες. Δεν είναι τυχαίο πως οι γυναίκες καπνίστριες έχουν αυξηθεί, σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια. Φαίνεται πως το Tumblr girl aesthetic έχει επιστρέψει και φέρνει μαζί και τη μυρωδιά του. Καπνός και άρωμα.
View this post on Instagram
Στο τέλος της μέρας, καλλιτέχνες και influencers δεν είναι άξιοι ντιτζιταλικής δίκης επειδή καπνίζουν. Όπως ανέφερε και Alicia Fábrega, διευθύντρια μάρκετινγκ και διαφήμισης των περιοδικών VEIN και Fucking Young, οι οποία συνεργάζεται συχνά με διάσημα άτομα, «προσωπικά, δεν έχω παρατηρήσει κάποια αύξηση. Η Gen Z σε γενικές γραμμές ακολουθεί έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και απλά πιστεύω ότι τώρα αυτό το one-off είναι πιο ορατό. Αυτό το πράγμα του να κρύβεις το ποτό σου στις φωτογραφίες γίνεται κυρίως από πιο ώριμους ανθρώπους- υποθέτω ότι έμαθαν να παρουσιάζονται δημόσια με διαφορετικό τρόπο και επειδή ίσως όταν μεγαλώνεις δεν θέλεις πλέον να φαίνεσαι σαν κατεργάρης. Αντίθετα, όταν οι νεότεροι άνθρωποι βγαίνουν έξω το βράδυ, δημοσιεύουν γκαλερί στα δίκτυά τους, γιατί αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο εκφράζονται, δείχνοντας όλες τις πτυχές της ζωής τους», σκέφτεται. «Είναι σαν να έχουν μια κακή μέρα και την μοιράζονται».
View this post on Instagram
Με λίγα λόγια, η Dua Lipa μπορεί να έκανε αυτό το ένα τσιγάρο μετά το ποτό. Και αυτό να τη μετέτρεψε σε αιώνια καπνίστρια, αφενός στα κεφάλια μας και αφετέρου στο βωμό της -όχι και τόσο νέας- δικτατορίας της ινσταγκραμικής αισθητικής. Ίσως και να έκανε αυτό το τσιγάρο με το οποίο ξανακύλησε υποσχόμενη πως θα το κόψει. Πάντως, εμπιστευθείτε με, ούτε η Sevigny, ούτε η Lipa, ούτε η Rosalia είναι «χαρούμενες καπνίστριες». Δεν υπάρχει χαρούμενος καπνιστής. Όλοι εύχονται να μην το είχαν αρχίσει ποτέ. Όλοι ζηλεύουν εκείνους που ξέρουν τι να κάνουν με τα χέρια τους στο κλαμπ και δεν έχουν νιώσει ποτέ αυτό το αίσθημα στέρησης νικοτίνης.
__
Με στοιχεία από EL PAIS