Δημήτρης Καβατζικλής
Η εικόνα ενός μονομάχου που μάχεται με άγρια ζώα στο Κολοσσαίο είναι από τις πρώτες που έρχονται στο μυαλό όταν σκεφτόμαστε τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Αν και το γεγονός αυτό έχει καταγραφεί σε πολλά επίσημα αρχεία, οι αρχαιολόγοι δεν είχαν βρει απτά αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξή του. Μέχρι τώρα. Η απόδειξη βρέθηκε στον σκελετό ενός μονομάχου που είχε κατασπαραχθεί από λιοντάρι, αναφέρει το mymodernmet.
Το σώμα ανακαλύφθηκε το 2004, όταν μια οικογένεια αποφάσισε να ανακαινίσει το σπίτι της, οδηγώντας στην ανακάλυψη ολόκληρου νεκροταφείου στην πόλη του Γιορκ. Το νεκροταφείο περιείχε τα λείψανα 80 ανθρώπων, κυρίως ανδρών με δυνατό σωματότυπο και ίχνη τραυμάτων. Ενώ αρχικά οι ερευνητές πίστευαν ότι επρόκειτο για στρατιώτες ή σκλάβους, τα τραύματα στα κρανία τους έμοιαζαν με αυτά που είχαν βρεθεί σε νεκροταφείο μονομάχων στην Έφεσο.
Ο ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας, Tim Thompson, και η ομάδα του εστίασαν το ενδιαφέρον τους σε έναν συγκεκριμένο σκελετό εξαιτίας των τραυμάτων του. Στη λεκάνη του υπήρχαν παράξενα τρυπήματα που έμοιαζαν με δαγκωματιές. Μετά από περαιτέρω μελέτη, διαπίστωσαν ότι ο άνδρας ήταν μεταξύ 26-35 ετών όταν πέθανε, μεταξύ των ετών 200 και 300 μ.Χ. Εφόσον τα σημάδια από τα δαγκώματα δεν είχαν επουλωθεί, θεωρήθηκαν ως η αιτία θανάτου του.
Για να βρουν τι τα προκάλεσε απευθύνθηκαν σε ζωολογικούς κήπους του Ηνωμένου Βασιλείου που φιλοξενούν ζώα που πιθανόν να χρησιμοποιούνταν σε ρωμαϊκές παραστάσεις. Ζήτησαν τα υπολείμματα ζώων που είχαν φαγωθεί ώστε να δημιουργήσουν τρισδιάστατες εικόνες των δαγκωμάτων και να τα συγκρίνουν με τα σημάδια στον σκελετό. Σύντομα, η απάντηση ήταν ξεκάθαρη—προερχόταν από λιοντάρι. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο άντρας ήταν Bestiarius, δηλαδή σκλάβος ή εθελοντής που πολεμούσε με ζώα. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One.
Εκτός από το ότι προσφέρουν την πρώτη φυσική απόδειξη αυτής της πρακτικής, τα ευρήματα δείχνουν και την εξάπλωση αυτών των μονομαχιών. «Συχνά έχουμε στο μυαλό μας αυτές τις μάχες να λαμβάνουν χώρα στο Κολοσσαίο της Ρώμης, αλλά τα τελευταία ευρήματα δείχνουν ότι αυτές οι αθλητικές εκδηλώσεις είχαν μεγάλη εξάπλωση σε όλα τα ρωμαϊκά εδάφη. Πιθανότατα υπήρχε αμφιθέατρο και στο ρωμαϊκό Γιορκ, αλλά δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί», λέει η Malin Holst, αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ.
Τα ευρήματα ρίχνουν επίσης φως στην προσπάθεια και τους πόρους που απαιτήθηκαν για τη μεταφορά λιονταριών στη Βρετανία, καθώς δεν είναι ενδημικά είδη της περιοχής. Η ανακάλυψη αυτή παρέχει την πρώτη άμεση, φυσική απόδειξη ότι τέτοια γεγονότα πραγματοποιήθηκαν σε αυτή την περίοδο, αναδιαμορφώνοντας την αντίληψή μας για τον ρωμαϊκό πολιτισμό».
