Γιώργος Τσαγκόζης
-Έχει νόημα αυτό; (με ρωτάει)
-Όχι (του απαντάω)
– Εντάξει, να το κάνουμε
– Πως;
– Aέρα Πατέρα
Έτσι ξεκινάει και συνεχίζει το Αεραλάνδη, το ντοκιμαντέρ του Χάρη Ραφτογιάννη για μία από τις πιο ιδιαίτερες μπάντες που έχει γεννήσει ο τόπος μας τους Αέρα Πατέρα.
Τον περασμένο αιώνα, στο μακρινό 1998, οι Αέρα Πατέρα, έγραφαν για την ιδεατή Πολιτεία της Αεραλάνδης, μια Πολιτεία η οποία θα ιδρυόταν το 2024 και θα ήταν η Αυτοκρατορία του καθενός.
Το 2024 είναι εδώ. Και η προφητεία… εκπληρώνεται κάθε Παρασκευή αυτού του μήνα αποκλειστικά στο «ΑΣΤΟΡ».
Μιλήσαμε με τον δημιουργό του ντοκιμαντέρ για να μας μπάσει μέσα στο περίεργο multi-universe της μπάντας
-Ποια είναι η σχέση σου με τους Αέρα Πατέρα; Νιώθεις κατά κάποιο τρόπο μέλος την μπάντας εκτός από κινηματογραφιστής τους;
Ήμουν ένας φαν που μετέπειτα έκανε ένα ντοκιμαντέρ για την μπάντα προκείμενου να τη γνωρίσει από κοντά και κατέληξε να ήμουν και μέλος της από ένα σημείο και έπειτα, βαστώντας μια κάμερα, κάπου στην άκρη της σκηνής. Αλλά κάπου υπήρξε και κάποια στιγμή που συμμετείχα ως μουσικός/ θορυβοποιός σε ένα live. Οπότε, ναι, ερχόμουν σταδιακά όλο και πιο κοντά.
-Ποια ανάγκη γέννησε τους Αέρα Πατέρα και ποια ανάγκη έστρεψε εσένα να τους κινηματογραφείς- καταγράφεις;
Για το πρώτο ερώτημά ο Τζιμης θα απαντούσε καλύτερα, αν και θυμάμαι ότι έλεγε ότι οι Αέρα Πάτερα δημιουργήθηκαν για να δοθεί ένα ευρύτερο βήμα στον Ποιητή του οποίου ήταν φαν, θαύμαζε τα κείμενα του ( ο Ποιητής, ήταν ο ποιητής της μπάντας, ο οποίος απήγγειλε τα ψυχεδελικά κείμενα καθισμένος σε μια καρέκλα). Αλλά θυμάμαι επίσης να αναφέρει , ότι έπρεπε να κάνουν ένα συγκρότημα στα πολύ γρήγορα για να ταξιδέψουν σε ένα Φεστιβάλ Ροκ συγκροτημάτων που θα γινόταν στη Μύκονο το 1989 και συμμετείχαν πολλές αθηναϊκές μπάντες. Σε 2-3 Εβδομάδες συγκεντρώθηκαν 20-30 άτομα και έγινε η μπάντα.
Όσο για τον λόγο που συνδέθηκα με την μπάντα, είχε να κάνει ότι δεν ήμουν σίγουρος ότι αυτό που βλέπω και ακούω είναι μια πλάκα ή όχι, αν Είναι πραγματικό ή όχι. Και μπαίνοντας σιγα σιγα στο κλίμα της, είδα ότι το κεντρικό σύνθημα της, ήταν αυτό: ‘η πραγματικότητα δεν υπάρχει’.
-Τι είναι η Αεραλάνδη για σένα;
Αυτό που περίπου έλεγαν και οι προφητείες των Αέρα Πατέρα: Μια χώρα εκεί πάνω, ένα ιπτάμενο τίποτα, όπου είναι η Αυτοκρατορία του Καθενός.
-Πόσο δύσκολο ήταν πρώτον να κινηματογραφήσεις και να μοντάρεις σε 16 χρόνια όλο αυτό το υλικό και ποιες οι δυσκολίες στο να μοντάρεις αυτό το κυριολεκτικά αλλά και μεταφορικά αυτό το χάος και ποιες τεχνικές χρησιμοποίησες για να πάρει τη δομή που πήρε;
(Σημείωσή, η κινηματογράφηση ήταν από το 2005- 2013 και το μοντάζ ολοκληρώθηκε το 2019)
Το μόνο σίγουρο ήταν ότι δεν ήθελα να γίνει ένα τυπικό ντοκιμαντέρ για μια τόσο αντισυμβατική μπάντα. Έπρεπε να ακολουθήσει κάπως το φόρμα της μπάντας, να δημιουργηθεί μια ειδική γραφή, που ταυτόχρονα να είναι και παρακολουθήσιμη. Δοκιμάστηκαν πολλά πράματα στο μοντάζ, πλέον ούτε και γω μπορώ να θυμηθώ, από voice over, animation, κολάζ, μέχρι γραμμικές αφηγήσεις και πολλές αναδιατάξεις όλων αυτών.
-Πες μας τις σπουδαιότερες, σουρεαλιστικότερες ή αστείες στιγμές που θυμάσαι να ζεις με την μπάντα μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια και δεν καταγράφηκαν ποτέ.
Είναι πολλές. Ενδεικτικά αναφέρω κάποια περιστατικά από διηγήσεις παλαιοτέρων, όπως πχ σε ένα live στην Καβάλα όπου υπήρχε μάλιστα και φαν κλαμπ της μπάντας, σε κάποια στιγμή και ενώ οι μουσικές έπαιζαν άρχισε να καίγεται το σκηνικό από πίσω τους. Το κοινό ήδη εκστασιασμένο από τα διάφορα που συνέβαιναν στη σκηνή εκείνη την ώρα, ζητωκραύγαζε, νομίζοντας αρχικά ότι ήταν μέρος της παράστασης, καθώς η μουσική συνεχιζόταν. Εννοείται πως δεν ήταν.
Ή ότι έχουν εμφανιστεί σε 3 διαφορετικά σημεία της χώρας ταυτόχρονα, με διαφορετικές συνθέσεις. Και μάλιστα, σε κάποιο τραγούδι υπήρχε απευθείας σύνδεσή με τον τραγουδιστή, προκειμένου να το τραγουδήσει ο ίδιος μέσω κινητού τηλεφώνου. Υπήρχε μια σχετική χρονοκαθυστέρηση από τον ήχο του κινητού στο μικρόφωνο της συναυλίας, αλλά τελικά κάπως τα κατάφεραν και το ολοκλήρωσαν.
Το teaser του φιλμ:
Η ιστορία τους
Οι Αέρα Πατέρα σχηματίστηκαν(σε ένα σχήμα ακαθόριστο) το Ιούλιο 1989 για να παίξουν στο 3ο Ανεξάρτητο Ροκ φεστιβάλ Better World, New World στον Πάνορμο στη Μύκονο (που ήταν το πρώτο).
Όλα ξεκίνησαν το 1985 από την ιδέα του Ποιητή όταν συνάντησε τον Κλούβιο στην Κέρκυρα και αποφάσισαν να κάνουν ένα zine. Τότε γεννήθηκε η ιδέα μίας ελευθεριακής κατάστασης που θα γεννούσε μία ελευθεριακή μπάντα. Με μπροστάρη τον Τζίμμυ Ευθυμίου και με άλλες φορές 3 μέλη άλλες 26, η κολλεκτίβα των Αέρα Πατέρα, με όργανα παραδοσιακά, όργανα αυτοσχέδια, όργανα φαντασιακά, καταφέρνουν από το 1985 να κάνουν live σε καταλήψεις, φεστιβάλ, αερόστατα να στήνουν dadaιστικά events και να φτιάχνουν στιχάκια για την πραγμαΤικότητα “που δεν υπάρχει”. Μία beatniks βαλκανική εποποιία, γιατί, όπως αναρωτιέται ο Τζίμμης, ποιος θέλει άλλη μία ροκ μπάντα; Ποιος θέλει άλλη μία μπάντα; Κανείς, αυτό που θέλαν- θέλουν όμως οι Αέρα Πατέρα, είναι να φτιάξουν μια δική τους ουτοπική χώρα την Αεραλάνδη, κάπου στη ΜαΓάδασκαρη (να μην μπερδεύεται παρακαλώ με τη Μαδαγασκάρη).
Αυτό το χαοτικό ταξίδι που ξεκινάει από την τσιμεντένια ζούγκλα της Αθήνας, κάνει στάσεις διαλογισμού στη Λέρο και ταξιδεύει στα Τρίκαλα στην οροφή ενός φορτηγού και σε διάφορα άλλα μέρη, (μερικές φορές σε πολλά συγχρόνως) ακόμα και σε εκσκαφέα σε αναζήτηση της Αεραλάνδης, μας παρουσιάζει ο Χάρης Ραφτογιάννης, στο πρώτο του μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ. Ένα ντοκιμαντέρ με το ντανταϊστικό στοιχείο του cut and paste, ένα άχρονο μωσαϊκό στιγμών της μπάντας που ο σκηνοθέτης μάζεψε μέσα σε 16 χρόνια. Μία βουτιά στον σουρεαλισμό αλλά μερικές φορές και στον ρεαλισμό, του πως, μία ομάδα από εναλλασσόμενους “περιθωριακούς”, προσπαθούν να δημιουργήσουν τέχνη χωρίς όρια, με μόνο σκοπό τη δημιουργία μίας πραγματικότητας που δεν υπάρχει.
* Τις Παρασκευές 12,19 και 26 Ιανουαρίου (10 μ.μ.), η Weirdwave παρουσιάζει, αποκλειστικά στο «ΑΣΤΟΡ», την ΑΕΡΑΛΑΝΔΗ του Χάρη Ραφτογιάννη.
