Δημήτρης Καβατζικλής
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι το 40% των αιμοδοσιών συλλέγονται σε χώρες με υψηλό εισόδημα, όπου ζει μόνο το 16% του παγκόσμιου πληθυσμού. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις προκλήσεις, μια ομάδα Ιαπώνων επιστημόνων δημιούργησε τεχνητό αίμα, το οποίο θα μπορούσε να αλλάξει το μέλλον των μεταγγίσεων, αναφέρει το mymodernmet.
Με επικεφαλής την Hiromi Sakai του Nara Medical University, η ομάδα ανέπτυξε τεχνητό αίμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε ασθενή. Δημιουργείται με την εξαγωγή αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά οξυγόνου στα ερυθρά αιμοσφαίρια, από ληγμένο αίμα δωρητών. Η αιμοσφαιρίνη περικλείεται σε ένα προστατευτικό περίβλημα, δημιουργώντας τεχνητά ερυθρά αιμοσφαίρια γνωστά ως «αιμοπετάλια αιμοσφαιρίνης», τα οποία μπορούν να μεταφέρουν αποτελεσματικά οξυγόνο στους ιστούς όπως και το κανονικό αίμα.
Καθώς αυτά τα κύτταρα δεν έχουν δείκτες ομάδων αίματος, το τεχνητό αίμα μπορεί να χορηγηθεί σε οποιονδήποτε, ανεξαρτήτως ομάδας. Αν γίνει ευρέως διαθέσιμο, θα μειώσει τη ζήτηση για αίμα. Έχει επίσης διάρκεια ζωής έως δύο χρόνια σε θερμοκρασία δωματίου και πέντε χρόνια με ψύξη, πολύ μεγαλύτερη σε σύγκριση με τις 42 ημέρες διάρκειας του κανονικού αίματος. Επιπλέον, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε περιοχές με περιορισμένους πόρους.
Κατά τη διάρκεια των μελετών, χορηγήθηκαν 100 έως 400 χιλιοστόλιτρα τεχνητού αίματος σε 16 υγιείς εθελοντές. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί παρενέργειες, οπότε η δοκιμή μπορεί να προχωρήσει στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειας του τεχνητού αίματος. Παρόλο που οι προοπτικές είναι θετικές, κάποιοι ειδικοί είναι σκεπτικοί ως προς το κατά πόσο μπορεί να γίνει ευρέως διαθέσιμο, καθώς η εξάρτηση από ανθρώπινο αίμα ίσως περιορίσει την κλίμακα παραγωγής.
Παράλληλα, ο καθηγητής Επιστημών και Μηχανικής, Teruyuki Komatsu, ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση στην ανάπτυξη τεχνητού αίματος. Αντί να το περικλείει σε λιπιδικό περίβλημα, το περικλείει σε μια πρωτεΐνη που ονομάζεται albumin. Εξίσου απαλλαγμένο από ομάδες αίματος και ιούς, αυτό το οξυγονωτικό μέσο έχει δοκιμαστεί σε πειράματα με ζώα, όπου ο Komatsu έχει επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητά του στη σταθεροποίηση της αρτηριακής πίεσης κατά την αιμορραγία και στη θεραπεία εγκεφαλικών επεισοδίων.
Σύμφωνα με το Newsweek, το εργαστήριο της Sakai δήλωσε ότι η ανακάλυψή τους μπορεί να μειώσει προβλήματα όπως «ο κίνδυνος λοίμωξης, ασυμφωνίας ομάδων αίματος, ανοσολογικής αντίδρασης και η μικρή διάρκεια ζωής που καθιστά δύσκολη τη δημιουργία αποθεμάτων για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης». Εάν όλα εξελιχθούν ομαλά, αναμένεται ότι το τεχνητό αίμα θα μπορέσει να διατεθεί για κλινική χρήση ως το 2030.
