Άλλαξε όντως η Μάργκαρετ Θάτσερ το ποδόσφαιρο;

Αυτό το κλισέ ότι η Θάτσερ άλλαξε το ποδόσφαιρο το έχουμε ακούσει όλοι. Ωστόσο ισχύει; Μήπως πρόκειται για έναν ακόμα μύθο που μας αρέσει να αναμασάμε;

Η Μάργκαρετ Θάτσερ μνημονεύεται -μεταξύ άλλων- για την απόφασή της να αποβάλει μόνη της τις αγγλικές ομάδες από τις διεθνείς διοργανώσεις. Όλα αυτά μετά τα επεισόδια του Χέιζελ, που οδήγησαν σε μια από τις χειρότερες ποδοσφαιρικές τραγωδίες, με θύματα 32 Ιταλούς οπαδούς της Γιουβέντους, 4 Βέλγους, 2 Γάλλους και έναν Βορειοϊρλανδό. Η Θάτσερ έχοντας δει πως εκτός από την ακαταλληλότητα του γηπέδου, μεγάλη ευθύνη για τα επεισόδια είχαν οι χούλιγκαν της Λίβερπουλ (και οι αμέλειες της Βέλγικης αστυνομίας), τιμώρησε σύσσωμο το αγγλικό ποδόσφαιρο. «Αυτό είναι ευθύνη της Αγγλίας», δήλωσε, αποκλείοντας τις αγγλικές ομάδες από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, με αξιοθαύμαστη επιβολή στην Αγγλική Ομοσπονδία και την UEFA, τις οποίες και πρόλαβε ουσιαστικά πριν καλά καλά προλάβουν να σκεφτούν τις δικές τους κυρώσεις.

Ήταν μια αποφασιστική κίνηση; Σίγουρα. Άλλαξε, όμως το ποδόσφαιρο; Όχι ακριβώς.

Στη μεγάλη εικόνα, η Μάργκαρετ Θάτσερ δεν είχε κανένα ουσιαστικό ενδιαφέρον να αλλάξει τα κακώς κείμενα στο αγγλικό ποδοσφαιρικό σύμπαν. Το μόνο που είδε πίσω από την τραγωδία (αλλά και ακόμα μια, εκείνη στο Μπράντφορντ), ήταν το εξής: χούλιγκανς. Κάπως απλοϊκό για έναν χώρο με πληρώρα προβλημάτων, απόλιξη των οποίων είναι οι βίαιοι οπαδοί, σωστά; Στην πραγματικότητα, εκτός της τιμωρίας των ομάδων με απαγόρευση, ώστε να κρατήσει τα προβλήματα εντός Αγγλίας, δεν άλλαξε κάτι στον τρόπο διεξαγωγής αγώνων. Δεν άλλαξαν τα γήπεδα. Δεν άλλαξαν οι κανόνες ασφαλείας. Δεν εφαρμόστηκε κάποιο δραστικό μέτρο, παρά πολύ αργότερα.

Το μοναδικό μέτρο που προσπάθησε να εφαρμόσει η Θάτσερ ήταν το Εθνικό Σύστημα Μελών (1985-1989). Σύμφωνα με αυτόν τον νόμο, όλοι οι φίλαθλοι στη χώρα θα έπρεπε να προμηθευτούν την ίδια κάρτα και όποιος έμπαινε σε γήπεδο χωρίς αυτή κινδύνευε μέχρι και να φυλακιστεί για ένα μήνα. Στην «καλύτερη» θα πλήρωνε βαρύ πρόστιμο. Ενώ το μέτρο δεν ήταν καλή ιδέα, τίποτα δεν άλλαζε εν τω μεταξύ στην ασφάλεια των γηπέδων, την κατανάλωση αλκοόλ, τις εκδηλώσεις βίας. Το μόνο που έγινε ήταν μια αναζωπύρωση του μίσους μεταξύ οπαδών και αστυνομικών. Μετά συνέβη το Χίλσμπορο, με 96 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στον ημιτελικό της Λίβερπουλ με τη Νότιγχαμ Φόρεστ.

Άλλαξε τελικά η Θάτσερ το ποδόσφαιρο στην Αγγλία;

Όχι. Όσα έκανε «για» ή «εξαιτίας» του ποδοσφαίρου είχαν στόχο αφενός οποιοδήποτε επεισόδιο να μένει εντός συνόρων, να σκεφτεί έναν νόμο που δεν άλλαζε τίποτα πραγματικά και να μην πέσει καμία ευθύνη στις πλάτες της αστυνομίας, που δεν έδειξε τον καλύτερό της εαυτό στο Χίλσμπορο.
Για τα πρακτικά, να αναφέρουμε πως ο νόμος με την Εθνική Κάρτα των οπαδών εγκαταλείφθηκε το 1990, όταν ο δικαστής Πίτερ Τέιλορ έγραψε σε αναφορά πως ο νόμος της Θάτσερ ήταν «σαν να χρησιμοποιείς βαριοπούλα για να ανοίξεις ένα καρύδι» και πως «αν φέρεσαι στους οπαδούς σαν ζώα, τότε κι αυτοί θα φερθούν αναλόγως», τονίζοντας πως τους διαχειρίζεται σαν «αιχμαλώτους πολέμου».

Πότε άλλαξε στ’ αλήθεια το ποδόσφαιρο;

Το ποδόσφαιρο έγινε αυτό που ξέρουμε σήμερα (ναι, προφανώς με τα προβλήματά του που αγνοούνται) πολύ μετά την παραίτηση της Θάτσερ τον Νοέμβριο του 1990. Η αλλαγή προέκυψε όταν υιοθετήθηκαν περισσότερες προτάσεις από τη δεύτερη αναφορά του Δικαστή Τέιλορ. Ναι, εκείνος πρότεινα όλα όσα άλλαξαν στα γήπεδα. Τα κάγκελα, τους κανόνες ασφαλείας, κ.ο.κ. Στην πολυπόθητη αλλαγή συνέβαλε και η ίδρυση της Premiere Ligue το 1992, που μεταμορφώθηκε σε βασικό τηλεοπτικό προϊόν και αφορμή να φτιάξουν οι ομάδες τα γήπεδά τους μέχρι το 1994. Σταδιακά, οι «τύποι» που πήγαιναν στο γήπεδο είχαν άλλο προφίλ. Και η βία; Η βία, αν κρίνουμε από τα νεότερα, μεταφέρθηκε απλώς εκτός γηπέδου.

*Με πληροφορίες από τον Θέμη Καίσαρη / contra.gr

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

PODCASTS

Podcast / Η σκληρή αλήθεια για τον Γιώργο Γεωργίου

11.06.2023