Δημήτρης Καβατζικλής
Σχεδόν 100 χρόνια μετά την πρώτη παρουσίαση της, η διάσημη κουζίνα Frankfurt της αρχιτέκτονος Margarete (Grete) Schütte-Lihotzky συνεχίζει να ασκεί τεράστια επιρροή στο σχεδιασμό της κουζίνας, λέει το openculture.
Η Schütte-Lihotzky ανέλυσε σχέδια για κουζίνες σε εστιατόρια τραίνων και έκανε λεπτομερείς μελέτες για την προετοιμασία του φαγητού από τις νοικοκυρές στην προσπάθειά της να καταλήξει σε κάτι που θα προσέφερε εξοικονόμηση χώρου και θα ήταν αποδοτικό, φθηνό και εύκολο στην εγκατάσταση στα σπίτια της μεταπολεμικής Γερμανίας.
Η Schütte-Lihotzky ήλπιζε ότι το σχέδιό της θα ήταν απελευθερωτικό, μειώνοντας το χρόνο που θα αφιέρωναν οι γυναίκες στην κουζίνα. Τίποτα δεν αφήνεται στη τύχη στην κουζίνα των 1,9 X 3,44 μέτρων, με έμφαση στο «χρυσό τρίγωνο» μεταξύ πάγκου, φούρνου και νεροχύτη.
Δείτε το βίντεο από την πρώτη παρουσίαση της κουζίνας Frankfurt τη δεκαετία του 1920
Η σκηνοθέτης Maribeth Romslo, η οποία σκηνοθέτησε οκτώ χορευτές σε μια προσομοίωση μιας κουζίνας Frankfurt, παρατηρεί: «Όπως με κάθε τι καινούργιο, υπάρχει τριβή και πίεση. Καθώς οι γυναίκες αποκτούν περισσότερα δικαιώματα, προσθέτουν περισσότερα στη λίστα υποχρεώσεων τους. Δεν έχουν απαλλαγεί από τα οικιακά καθήκοντα, οι νέες ευθύνες είναι πρόσθετες.»
Η χορογράφος Zoé Henrot, υπογραμμίζει την αποτελεσματικότητα της κουζίνας και πολλά από τα διάσημα χαρακτηριστικά της, τα συρτάρια για αλεύρι και άλλα προϊόντα, το ρυθμιζόμενο σκαμνί, το ξύλο κοπής με ένα δοχείο για φλούδες κ.α. Ταυτόχρονα, τονίζει ότι το μικρό της μέγεθος υπαγορεύει ότι αυτός ο χώρος εργασίας θα είναι μοναχικός, χωρίς βοηθούς, επισκέπτες ή μικρά παιδιά.
Πολλοί υποθέτουν ότι μια γυναίκα αρχιτέκτονας το 1926 θα είχε φέρει κάποιες πρωτοποριακές ιδέες που έλειπαν από τους άντρες συναδέλφους της. Αλλά δεν ήταν έτσι. Όπως παραδέχτηκε η ίδια η Schütte-Lihotzky: «Η αλήθεια είναι ότι πριν σχεδιάσω την κουζίνα δεν ήμουν νοικοκυρά. Δεν μαγείρευα και δεν έκανα δουλειές του σπιτιού.»
Δείτε το βίντεο του Design Museum για την κουζίνα Frankfurt
Ο τραγουδιστής και τραγουδοποιός Robert Rotifer είναι ένας ακόμη καλλιτέχνης που θέλησε να αποτίσει φόρο τιμής στην Schütte-Lihotzky: «Ήμουν στο τρένο ταξιδεύοντας από το Καντέρμπουρι στο Λονδίνο. Σκεφτόμουν να γράψω ένα τραγούδι για το επόμενο album μου, κάτι ρυθμικό. Σκέφτηκα τα πράγματα για τα οποία κανείς δεν γράφει τραγούδια, όπως εργαλεία, μηχανές, οικιακά σκεύη. Κι έτσι μου ήρθε στο μυαλό η κουζίνα Frankfurt.
«Ήταν εύκολο να γράψω τους στίχους. Το ρεφρέν θα μιλούσε για τον τρόπο με τον οποίο επιστρέφουμε πάντα στην ίδια θέση, όταν δουλεύουμε στην κουζίνα. Ήθελα να μιλήσω και για μερικές από τις επικρίσεις που έχει δεχθεί η κουζίνα της Schütte-Lihotzky, όπως ότι ο σχεδιασμός της απομόνωσε την εργαζόμενη γυναίκα από την υπόλοιπη οικογένεια.»
Ο Rotifer έφτιαξε ο ίδιος τους πίνακες που χρησιμοποιήθηκαν στο βίντεο, που αποτελεί ένα αφιέρωμα στην πρωτοπόρο αρχιτέκτονα.
Ακούστε το τραγούδι του Robert Rotifer «The Frankfurt Kitchen»
Ανάμεσα στα μουσεία που έχουν αποκτήσει μια κουζίνα Frankfurt είναι το Μουσείο Angewandte Kunst της Φρανκφούρτης, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, το Victoria and Albert Museum του Λονδίνου και το Εθνικό Μουσείο του Όσλο.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ